MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ

Fahri Maden; Serkan Kaya; Erdal Özyol; Hasan Basri Gürel

MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ

Öz

Anadolu’nun Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında Horasan erenlerinin, gazi derviş ve alp erenlerin önemli kolonizatör rolleri olmuştur. Osmanlı Beyliğinin Bizans hududunda yaptığı mücadeleler sırasında bu gazi dervişler Kartal-Göztepe bölgesine yerleşerek gözcülük vazifesi de almışlardır. Daver Baba Tekkesi Kartal-Maltepe bölgesinde Başıbüyük Köyü’nde kurulmuş ve faaliyet göstermiştir. Tekkenin o dönem faaliyetleri hakkında elde bilgi bulunmamaktadır. Daver Baba’nın XVIII. yüzyılda bu tekkeyi kurduğu rivayet edilmektedir. 1826 yılında Bektaşiliğin yasaklanması üzerine İstanbul tekkelerinin kapatılıp yıktırılması sırasında Daver Baba Tekkesi’nin de tahrip edilmesi söz konusudur. Uzun süre yıkık ve kapalı bir şekilde kalan Daver Baba Tekkesi XIX. yüzyılın ikinci yarısında Kerime Nine tarafından yeniden ihya edilmiştir. Bugün kayıp olan 1871 tarihli mezar taşında onun ermişlerden olduğu ifade edilmekteydi. Tekkenin yeniden açıldıktan sonraki faaliyetleriyle ilgili de elde bilgi bulunmamaktadır. Milli Mücadele’ye destek veren ve yardımda bulunan tekkeler arasında yer aldığı bilinmektedir. 1925 yılında tüm tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması üzerine Daver Baba Tekkesi’nin faaliyetleri sona ermiş, tekke emlakı vakıflar idaresine geçmiştir. 1933 yılında Akşam gazetesinde yayınlanan ilan ile Daver Baba Tekkesi müzayede usulüyle satılığa çıkartılmıştır. Tekke mülklerini satın alan Şükrü Güllüoğlu tekkeden geri kalan emanetleri korumaya çalışmıştır. Bu arada tekke postnişinliği Adanalı Ekrem Halifebaba’ya tevcih edilmiştir. Ancak son yıllara kadar zamanın tahribatına direnen tekke binası 1990’lı yılların başlarında tamamen ortadan kalkmıştır. Günümüzde Daver Baba Tekkesi’nden geriye yakınlarındaki ayazma, çeşme kalıntıları ve temel duvarları kalmıştır. Ayrıca buradaki hazireden eser kalmamış, eski mezar taşları da kaybolmuştur. Sadece Daver Baba, Kerime Hatun ve orada şehit şehitlerin bulunduğunu belirten yeni yazılı mermer bir mezar taşı vardır. Daver Baba Tekkesi ile ilgili elimizde arşiv kayıtları bulunmamaktadır. Eldeki bilgiler daha ziyade 1960’larda Reşat Ekrem Koçu tarafından gözlemlerine de dayalı olarak yazılan bilgilerden ibarettir. Bu çalışmada başta Koçu’nun verdiği bilgilerden hareketle şimdiye kadar yapılan araştırmalar ve tekkenin kurulduğu Başıbüyük köyüyle ilgili arşiv kayıtları çerçevesinde Daver Baba Tekkesi’nin tarihi ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ahmet Cevdet Paşa. Tarih-i Cevdet. XII. Dersaadet 1309. Ahmet Lütfi Efendi. Tarih-i Lütfi. I. İstanbul 1290. Akşam. 6 Temmuz 1933. Aktaş, Ali. Maltepe. İstanbul 1983. Altıntaş, Onur. Mütareke’den 1938’e Maltepe. Yeditepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi Enstitüsü. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul 2020. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Bülteni. Erişim 4 Mayıs 2022. https://www.aydin.edu.tr, Ekim-Aralık 2020. Bandırmalızâde Ahmed Münib Efendi. Mecmûa-i Tekâyâ. İstanbul 1307.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Teorik Makale

Yazarlar

Fahri Maden ^*
0000-0002-8529-9165
Türkiye

Serkan Kaya Bu kişi benim
0000-0002-5594-9411
Türkiye

Erdal Özyol Bu kişi benim
0000-0003-3805-7320
Türkiye

Hasan Basri Gürel Bu kişi benim
0000-0002-1049-3414
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

4 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

30 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 104

IZ

https://izlik.org/JA57HZ37RL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Maden, F., Kaya, S., Özyol, E., & Gürel, H. B. (2022). MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 104, 211-240. https://izlik.org/JA57HZ37RL

AMA

1.Maden F, Kaya S, Özyol E, Gürel HB. MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ. TKHBVD. 2022;(104):211-240. https://izlik.org/JA57HZ37RL

Chicago

Maden, Fahri, Serkan Kaya, Erdal Özyol, ve Hasan Basri Gürel. 2022. “MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, sy 104: 211-40. https://izlik.org/JA57HZ37RL.

EndNote

Maden F, Kaya S, Özyol E, Gürel HB (01 Aralık 2022) MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 104 211–240.

IEEE

[1]F. Maden, S. Kaya, E. Özyol, ve H. B. Gürel, “MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ”, TKHBVD, sy 104, ss. 211–240, Ara. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57HZ37RL

ISNAD

Maden, Fahri - Kaya, Serkan - Özyol, Erdal - Gürel, Hasan Basri. “MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 104 (01 Aralık 2022): 211-240. https://izlik.org/JA57HZ37RL.

JAMA

1.Maden F, Kaya S, Özyol E, Gürel HB. MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ. TKHBVD. 2022;:211–240.

MLA

Maden, Fahri, vd. “MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, sy 104, Aralık 2022, ss. 211-40, https://izlik.org/JA57HZ37RL.

Vancouver

1.Fahri Maden, Serkan Kaya, Erdal Özyol, Hasan Basri Gürel. MALTEPE BAŞIBÜYÜK KÖYÜ DAVER BABA/KERİME NİNE TEKKESİ. TKHBVD [Internet]. 01 Aralık 2022;(104):211-40. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57HZ37RL