THE PERCEPTION OF THE OTHER: ALEVISM AND ALEVIS
Öz
The reality of Alevism has been affected by the political, social, religious and cultural aspects of changeand transformation processes that it has been exposed to positively or negatively since the first times itemerged (itself and the societies it interacts with) and has survived until today. Along with modernity, thereare many data that emerged in the name of the change-continuity relationship experienced in the transitionof Alevi communities from village life to city life. Belief, worship, religious authority and the changesthat occur in the new religious and social life shaped by them and the structures that show continuity areimportant. In some field studies, these data are identified and analysed. The subject of the study is to makesocio-religious evaluations on the interviews carried out by me at various times with our Alevi citizensliving in the Adıyaman region, and on some events and practices observed during this time. In this way,it is aimed to convey the (changing/differentiating) perspectives of individuals and communities livingin the region (which they witnessed/exposed) under the shadow of some events and situations, and somevalue judgments formed accordingly, with the dimensions of "change and continuity". For example, in theDervish Yusuf narrative, the food ritual is due to the anxiety of positioning against the other. It has revealedthe prejudice that Sunnis will not eat the food of Alawites. Some unpleasant events experienced by Talip H.in his school life led him to break away from the Sunni environment as an expected result of othering. In thesense of "prayer" that Rahman Dede attributes to prayer, it is seen that the original meaning of the word haschanged as a result of the adventure of marginalization. While searching for the prayer rug that the headmankept in his own house; despite all the separation movements, it is possible to see the Islamic culture in thecodes. When teacher M. catches up with the meaning of the tawhid sentences read with an instrumentduring the cem ritual, a painful confession of othering is seen in the sentences he utters. It reveals thatthe cultural bigotry about the marriage of Alevis and Sunnis in the region still functions as a mediator ofothering. In this article, unlike previous studies for the purpose of recognizing the study area, some of thetestimonies of Alevi individuals, who have traditional and modern belief panoramas, in Adıyaman and theunderstanding of the other that they cause or nourish are emphasized. In the study, besides scientific datascanning, field scanning was also done. Written works were used within the framework of the subject. Inaddition to this, the interview method, which allows the participants to express their personal thoughts,experiences and perspectives on the subject, was used.Keywords: Alevism, Change, Continuity, Prejudice, Other.
ÖTEKİ’NİN ALGILANIŞI: ALEVİLİK VE ALEVİLER
Öz
Alevilik gerçeği, ortaya çıktığı ilk zamanlardan beri (kendi ve etkileşime girdiği toplumların) olumlu ya da olumsuz açıdan maruz kaldığı siyasi, sosyal, dinî ve kültürel zaviyelerden değişim ve dönüşüm süreçlerinden etkilenmiş, kimini etkilemiş ve günümüze değin varlığını devam ettirerek gelmiştir. Modernite ile birlikte Alevi toplulukların köy yaşamından şehir hayatına geçişlerinde yaşanan ve değişim-süreklilik ilişkisi adına ortaya çıkan birçok veri bulunmaktadır. İnanç, ibadet, dinî otorite ve bunlara bağlı olarak şekillenen yeni dinî ve sosyal hayatta meydana gelen değişimler ve süreklilik arz eden yapılar önem arz etmektedir. Yapılan kimi alan araştırmalarında bu verilerin tespit ve analizi gerçekleştirilmektedir.
Çalışmanın konusu, Adıyaman yöresinde yaşam süren Alevi vatandaşlarımız ile muhtelif zamanlarda tarafımca gerçekleştirilen görüşmeler ve bu esnada gözlemlenen kimi olay ve pratikler üzerine sosyo-dinî değerlendirmelerde bulunmaktır. Böylelikle de yörede yaşam süren birey ve toplulukların (şahit oldukları/maruz kaldıkları) bazı olay ve durumların gölgesinde şekillenen (değişen/farklılaşan) bakış açıları ve buna bağlı olarak oluşan kimi değer yargılarının, “değişim ve süreklilik” boyutlarıyla aktarılması hedeflenmiştir.
Öteki’nin Algısı: Alevilik ve Aleviler -Alandan Notlar- adlı bu makale; çalışma alanını tanıma amacıyla daha önce yapılan çalışmalardan farklı olarak; geleneksel ve modern inanç panoramasına sahip Alevi bireylerin, Adıyaman özelinde yaşadıkları kimi tanıklıkların ve bunların neden olduğu veya beslediği öteki anlayışı üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada bilimsel veri taramasının yanı sıra, saha taraması da yapıldı. Konu çerçevesinde yazılı eserlerden istifade edildi. Bununla birlikte nitel araştırma tekniklerinden gözlem, not tutma, kaynak kılavuz kişilerden istifade etme ve katılımcıların konu hakkındaki kişisel düşüncelerini, deneyimlerini ve bakış açılarını şahsi anlatımları ile ifade etmelerine imkân sağlayan görüşme/mülakat yöntemi kullanıldı.
Anahtar Kelimeler
