Caferiliğin Türkiye’de Modern Bir Kimlik Olarak Kurumsallaşması
Öz
Bu çalışmada, Türkiye’de yaşayan Caferilerin kimlik oluşturma ve kurumsallaşma süreçleri, Türkiye’deki sosyal değişimler ekseninde ele alınmıştır. Öncelikle Caferiliğin tarihsel süreci ve Türk toplumu içerisindeki konumları incelenmiştir. Kentleşmenin Caferiliğin kurumsallaşmasında ve kimlik edinmelerindeki etkileri araştırılmıştır. Zira Türkiye’de son yüzyılda kentleşme ve modernleşme ile birlikte yaşanan sosyal dönüşüm ve değişimler, ülkede yeni dini, etnik ve siyasi kimliklerin ortaya çıkmasına ve kurumsallaşma sürecine girmelerine yol açmıştır. Çalışmada nitel araştırma tekniklerinden, dokümantasyon, görüşme ve doğrudan gözlem teknikleri kullanılmıştır. Osmanlı arşiv belgelerinden yararlanılarak, Caferilerin Türkiye’ye göç süreçleri incelenmiştir. Caferilerin günümüz Türkiye’sindeki görünümlerini değerlendirebilmek için ise Caferi liderleri ve mensupları ile mülakatlar yapılmıştır. Bunun yanı sıra ibadet mekanlarında gözlemler yapılmış ve bazı ritüellere iştirak edilerek araştırma gerçekleştirilmiştir.Elde edilen veriler değerlendirildiğinde, Türkiye’de yaşanan kentlere içgöç sürecinde Caferilerin de büyük kentlere yerleşmeye başladıkları görülmüştür. Dolayısıyla Türkiye’de Caferiliğin, Türk toplumunda yaşanan kentleşme ve modernleşme süreçlerine paralel bir şekilde kurumsallaştığı belirlenmiştir. Bu kurumsallaşmanın Caferi kimliğinin şekillenmesinde belirleyici etken olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte Türkiye Caferiliğinin homojen olmadığı ve kimlik bakımından çeşitlilik sergiledikleri gözlenmiştir. Ayrıca Caferi kurumsallaşmasında caminin merkezi bir rol oynadığı ve Muharrem ayında gerçekleştirilen aşure törenlerinin de modern anlamda kurumsallaşmanın bir örneğini teşkil ettiği belirlenmiştir. Çalışmada Türkiye Caferilerinin dile getirdikleri sorunlarına ve taleplerine de yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
INSTITUTIONALIZATION OF JA’FARISM AS A MODERN IDENTITY IN TURKEY
Öz
In this study, the creation of identity and institutionalization processes of the Ja’faris living in Turkey are discussed in the context of social change in Turkey. Firstly, the historical process of Jafarism and its position in the Turkish society were examined. The effects of urbanization on the institutionalization and identity building of Jafarism were investigated. Because social transformations and changes taking place in Turkey with urbanization and modernization in the last century have led to the emergence of new religious, ethnic and political identities in the country and to the process of institutionalization. In this study, qualitative research techniques such as documentation, interview and direct observation techniques were used. The migration processes of Ja’faris living in Turkey were examined utilizing the Ottoman archive documents. To assess the situation of Ja’faris, living in Turkey today, is made of interviews with leaders and members of the Ja’farism. In addition, observations were made in places of worship and research was conducted by participating in their some rituals. When the obtained data were evaluated, in the process of internal migration, that experienced in Turkey, it is seen that the Ja’faris began to settle in large cities. Because of, has been seen that, Ja’farism in Turkey has been institutionalized in parallel to the urbanization and modernization processes in the Turkish society. This institutionalization was the determining factor in shaping the identity of Ja’farism. However, it has been observed that the identity of the Ja’farism in Turkey is not homogeneous but it has diversity. In addition, it was determined that the mosque played a central role in the institutionalization of Ja’farism and the ashura ceremonies that performed in Muharram constitute an example of institutionalization in the modern sense. The problems and demands of Ja’faris living in Turkey, are also included in the study.
Anahtar Kelimeler
