Konferans Bildirisi

AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI

Sayı: 106 3 Temmuz 2023
PDF İndir

AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI

Öz

Ahmet Çıtak (1893-1963) XX. yüzyılın önemli fakat hakkında yeteri kadar çalışma yapılmayan halk şairlerinden biridir. Kadim İpek ve Baharat Yolu güzergâhında yer alan Kahramanmaraş ilinin Elbistan ilçesinde varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Annesi oğluna Şeyh Hamit adını vermiş, ancak babasının gördüğü bir rüyada ihtiyar nurani yüzlü iki pîrin, Çıtak’ın oğlunun adının Ahmet olmasını istemeleri üzerine o, çocuğun adını Ahmet olarak değiştirmiştir. Ailesi, onun iyi yetişmesi için her türlü çabayı göstermiş, okuması için Kayseri Rüştiyesine göndermiş, ancak o eğitimini tamamlayamamıştır. Geçimini rençperlik yaparak sağlamıştır. Adının verilmesinde etkili olduğu gibi şair olmasında da rüyanın etkili olduğu dikkat çekmektedir. Çıtak sekiz yaşında bir rüya görmüş, annesi tarafından bu rüya onun şair olacağı şeklinde yorumlanmıştır. Güzelleme ve taşlamalarıyla bilinen Çıtak, dini konuları ele alan didaktik şiirler de söylemiş ve yazmıştır. Onun Kerbela konulu şiirlerini üretmesinde yine gördüğü bir rüya etkili olmuştur. Hastalandığı bir gece Hz. Ali’yi rüyasında gören şair uyanınca söz konusu şiir metinlerini kaleme almıştır. Buradan hareketle şairin hayatının dönüm noktalarında kendisinin ve yakınlarının gördüğü rüyaların belirleyici bir rol oynadığını söylemek mümkündür. Çalışmanın amacı Ahmet Çıtak’ın Kerbela konulu şiirlerinin üretim bağlamlarını tespit etmek, bu bağlamların etkisiyle oluşan şiirleri tanıtmak, söz konusu şiirlerle ilgili değerlendirmeler yapmak, bu şiirlerde dile getirilen ehlibeyt sevgisini yorumlamak ve şimdiye kadar üzerinde herhangi bir çalışma yapılmamış olan metinlerden ilim dünyasını haberdar etmektir. Çalışmanın Giriş bölümünde, Kerbela olayının Türk kültür ve edebiyatına yansımaları hakkında değerlendirmeler yapılmış, Türk halk şairlerinin bu konuya olan ilgileri üzerinde durulmuş ve XX. yüzyılda yaşamış olan halk şairi Çıtak’ın da bu konuya ilgisiz kalmadığı belirtilmiştir. Daha sonra Ahmet Çıtak’ın hayatı ve şiire nasıl başladığı hususunda bilgi verilmiş, şiirlerine yansıyan ehlibeyt sevgisi üzerinde durulmuş, son olarak da Kerbela konulu şiirlerinin üretim bağlamları tespit edilmiş ve bu şiir metinleri üzerinde analizler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alparslan, Y., & Yakar, S. (2009). Maraş Meşhurları. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Yayınları.
  2. Alparslan, Y., Alıcı, L., & Yakar, S. (2009). Türk Edebiyatında Maraşlılar. Kahramanmaraş: UKDE Yayınları.
  3. Altınok, B. Y. (2010). Alevî-Bektaşî Edebiyatında Deyişler ve Nefesler. Türk Yurdu(269), 1-19.
  4. Arat, R. R. ( 1998). Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig II-Çeviri. Ankara: TTK Yayınları.
  5. Avcı, R. (2015). Karacoğlan'dan Günümüze Kahramanmaraşlı Şairler. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Yayınları.
  6. Bayat, F. (2021). Folklorlaşan Hz. Hüseyin ve Kerbela Olayı. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi(97), 67-82.
  7. Boyraz, Ş. (2010). Furkani’nin Şiir Evreni Bağlamında Bir Monografi Denemesi. Ankara: Akçağ Yayınları.
  8. Çağlayan, B. (1997). Kerbelâ Mersiyeleri. . Ankara. Ankara: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,Yayımlanmamış Doktora Tezi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bölgesel Çalışmalar

Bölüm

Konferans Bildirisi

Yayımlanma Tarihi

3 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

15 Ekim 2022

Kabul Tarihi

20 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 106

Kaynak Göster

APA
Özçelik, B. (2023). AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 106, 387-409. https://izlik.org/JA33ZA24DG
AMA
1.Özçelik B. AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI. TKHBVD. 2023;(106):387-409. https://izlik.org/JA33ZA24DG
Chicago
Özçelik, Bedri. 2023. “AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, sy 106: 387-409. https://izlik.org/JA33ZA24DG.
EndNote
Özçelik B (01 Temmuz 2023) AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 106 387–409.
IEEE
[1]B. Özçelik, “AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI”, TKHBVD, sy 106, ss. 387–409, Tem. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33ZA24DG
ISNAD
Özçelik, Bedri. “AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 106 (01 Temmuz 2023): 387-409. https://izlik.org/JA33ZA24DG.
JAMA
1.Özçelik B. AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI. TKHBVD. 2023;:387–409.
MLA
Özçelik, Bedri. “AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, sy 106, Temmuz 2023, ss. 387-09, https://izlik.org/JA33ZA24DG.
Vancouver
1.Bedri Özçelik. AHMET ÇITAK’IN EHLİBEYT SEVGİSİ VE KERBELÂ KONULU ŞİİRLERİNİN ÜRETİM BAĞLAMLARI. TKHBVD [Internet]. 01 Temmuz 2023;(106):387-409. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33ZA24DG

Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi'nde yayımlanan makaleler Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International 33890 lisansı ile lisanslanmıştır.