Günümüze ulaşan Arap harfli Türkçe metinlerin çoğunu dinî metinler teşkil etmektedir. Çeşitli konuları ele alan ve Türklere İslam diniyle ilgili bütün şeriatları öğretmek amacıyla hazırlanan bu eserlerin bir kısmı Arapçadan veya Farsçadan tercüme edilmiştir. Geçtiğimiz aylarda adı, yazarı, müstensihi ve istinsah tarihi belli olmayan bir eser elimize geçmiştir. Herhangi bir yerde kayıtlı olmayan bu eser Kastamonulu araştırmacı Tuncay SAKALLIOĞLU’nun koleksiyonunda bulunmaktadır. Eser, konuları açısından birbiriyle bağlantılı olan birkaç elyazmasından oluşmaktadır. Eserin bir kısmının daha eski dönemde yazıldığı dikkatimizi çekmiştir. İnceleme sonucunda bu kısmın Harezm Türkçesiyle yazıldığı tahmin edilmiştir. Söz konusu kısım, Hz. Muhammed’in Hz. Ali’ye aktardığı hadislerden oluşmaktadır. Bu eserde ‘Yā Ali’ ibaresi ile başlayan 98 adet hadis bulunmaktadır ve bu hadisler Müslümanlara Hz. Ali üzerinden verilen “insanların günlük hayatta neleri nasıl yapılmalı ve nelerden uzak durmalı gibi” öğütler şeklindedir. Metinde geçen hadislerin neredeyse hepsinin (“https://ar.lib.eshia.ir/” internet adresinde bulunan Vasiyyetu’n-Nebiy li-cAli bin Ebi Ṭâlib adlı elektronik kitapta Arapça karşılığı bulunmuştur. Elimizdeki eser de bu eserin Türkçe çevirisi olduğu söylenebilir. Bu çalışmanın amacı Türkoloji âlemine yeni bir eseri tanıtmak ve Harezm Türkçesiyle yazılmış eserler listesine yeni bir eser eklemektir. Çalışma, giriş ve sonuç hariç eserin özellikleri, metin ve dizin olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Eserin özellikleri bölümünde yazmanın tavsifi yapıldıktan sonra tespit edilen belli başlı dil özellikleri üzerinde durulmuştur. Metin bölümünde çeviri yazı karakterleri kullanılarak eserin çeviri yazısı yapılmıştır ve ardından eserin dizinli sözlüğü verilmiştir. Çalışmanın sonuna da eserin tıpkıbasımı eklenmiştir.
: Harezm Türkçesi Orta Türkçe Türk Dili Hz. Muhammed Hz. Ali Vasiyetname Nesefi.
Religious texts make up a part of the Turkic texts in Arabic letters. Some of these works,
which deal with various subjects and were prepared to teach the Turks the sharia regarding the
Islamic religion, have been translated from Arabic or Persian. In the past months, we have
received a manuscript whose name, author, copyist and date of copying are unknown. The
manuscript is in the private collection of Tunjay SAKALLIOGLU, a researcher from
Kastamonu-Turkiye, and consists of several texts related to each other in terms of their subjects.
It has come to our attention that the last part of the manuscript was written earlier. As a result
of our research, it was estimated that this part had been written in Khwarezmian Turkic. This
part consists of the hadiths conveyed by the Prophet Muhammad to Caliph Ali. This manuscript
contains 98 hadiths starting with the phrase 'Yā Ali', which is in the form of advice the Prophet
gave to Muslims through Ali. Almost all of the hadiths mentioned in the text were found in
Arabic in the electronic book titled “Wasiyyetu'n-Nebî li-cAlî bin Ebî Ṭâlib”, which is available
on the internet address "https://ar.lib.eshia.ir/". It can be said that this book is the Turkic
translation of Wasiyyetu'n-Nebî li-Ali bin Ebî Ṭâlib. This study aims to introduce the work to
the Turkologist and add a new work to the list of books in Khwarezmian Turkic. The study
consists of three main parts: features of the book, text and index, except for the introduction
and conclusion. In the features section of the book, the main language features identified are
examined after the description of writing. In the text section, the work was transcribed and then
an indexed dictionary of the work is provided. A facsimile of the manuscript is added at the end
of the study.
Khwarezmian Turkish Middle Turkish Turkish Language Prohet Muhammad Caliph Ali Will Nesefi.
Birincil Dil | Türkçe |
---|---|
Konular | Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm, Kıpçak, Çağatay) |
Bölüm | Araştırma Makalesi |
Yazarlar | |
Erken Görünüm Tarihi | 10 Eylül 2024 |
Yayımlanma Tarihi | |
Gönderilme Tarihi | 8 Aralık 2023 |
Kabul Tarihi | 1 Nisan 2024 |
Yayımlandığı Sayı | Yıl 2024 Sayı: 111 |
Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.