Osmanlı’da İlk Elektrikli Tramvay ve Şehir Elektriği İşletme: ŞAM’DA ELEKTRİKLİ TRAMVAY VE ŞEHİR AYDINLATMASI
Öz
XIX. yüzyılın ortalarından itibaren yapılan önemli yatırımlarla yeni bir çehreyekavuşmaya başlayan Şam, XX. yüzyıl başlarında yaklaşık 150 bin olannüfusuyla Osmanlı Devleti’nin en büyük şehirlerinden biri ve canlı bir ticaretmerkezi hâline gelmişti. Şam için tasarlanıp hayata geçirilebilen başta gelenprojelerden olan şehir elektriği ve elektrikli tramvay hatlarının tesis edilmesi, budönemde bölgenin en nüfuzlu siması olarak gösterilen Arap İzzet Paşa’nındesteğiyle tamamlanabilmiştir. Şam tramvayıyla aydınlatma işinin imtiyazı,önce Dürzü Emir Muhammed Arslan Bey’e verilmiş, sonrasında da merkeziBrüksel’de bulunan bir şirket tarafından kurulan Şam-ı Şerif Elektrik Tramvayve Tenviratı Anonim Şirket-i Osmaniyesi’ne devredilmişti. Şirket, santral vehatları devrin ileri şartlarına uygun bir şekilde oldukça kısa bir zamanda vücudagetirmiş, 1907 yılında resmî açılış yapılmıştı. Böylelikle de Osmanlı topraklarındailk kez elektrikli tramvay kullanan ve elektrikli aydınlatmaya sahip şehirŞam olmuştur. Bu çalışmada, Osmanlı arşiv vesikaları ve yabancı literatürdekiveriler rehberliğinde, II. Abdülhamid dönemi Suriye’sindeki en mühim modernleşmeprojelerinden olan, Şam elektrikli tramvay hatlarının ve şehir elektriğisisteminin tesisi ve işletilmesi anlatılmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
“First Electric Trolley and Establishment of City Electricity in the Ottoman Empire: ELECTRIC TROLLEY AND URBAN LIGHTING IN DAMASCUS”
Öz
Damascus that began to have a new silhouette with important investments frommid-nineteenth century onwards became one of the greatest cities of Ottoman Stateand a living trade center with its nearly a hundred and fifty thousand population atthe beginning of twentieth century. One of the pioneering projects that planned forDamascus and can be realized, city electricity and making electrical tramwayrailroads is able to be accomplished with the support of Arap İzzet Paşa who ispresented as the most powerful face of the region in this period. Beforehand theimtiyaz concession of tramway and lighting the city of Damascus is given to DruzeEmir Muhammed Arslan Bey after this concession is assigned to the company”Şam-ı Şerif Elektrik Tramvay ve Tenviratı Anonim Şirket-i Osmaniyesi“ whichis established by a company centered on Brussels. Company accomplished santraland railways proper to high technology of the date in a very short time, inauguralceremony occurred in the year of 1907. So the first city that has electrical lighting andelectrical tramway was Damascus. In this study, through Ottoman ArchivalDocuments and foreign literature, the construction and operating of Damascuselectrical tramway and city lighting lines which is one of the most importantmodernization projects of Hamidian Syria is tried to be explained.
Anahtar Kelimeler
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Kasım 2013 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2013 Sayı: 29 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.