BOYACIOĞLU’NUN “ANÂSIR-I ERBA'A” ADLI MESNEVÎSİ

Öz

Anâsır-ı erbaâ, âlemin yaratılışında önemli rol oynayan “toprak, hava, su ve ateş” için kullanılan bir terimdir. Klâsik Türk edebiyatında anâsır-ı erbaâ gerek manzum veya mensur olarak müstakil şekilde karşımıza çıkmakta, gerekse beyitler içinde mazmun halinde veya teşbih, istiare, tenâsüp gibi sanatlarla sıkça kullanılmaktadır. Bu makaleye konu olan eser de manzum olarak mesnevî nazım şekliyle kaleme alınmış müstakil bir eserdir. Müellifi Boyacıoğlu’dur. Yazıldığı tarih belli olmamakla beraber 15. yüzyılda yazıldığı tahmin edilmektedir. Eser 224 beyitten müteşekkildir. Eserde anâsır-ı erbaânın özellikleri ve bu özelliklerin insan yapısındaki mukabilleri anlatılmaktadır. Ahlâkî, didaktik bir eserdir.

Anahtar Kelimeler

• Anâsır-ı erbaâ, toprak, hava, su, ateş, Boyacıoğlu, mesnevi, 15.yüzyıl

“«‘Anâsır-ı Erba‘â» Mathnawi of Boyacıoğlu”

Öz

‘Anâsır-ı erba‘â is a term used for the four elements; soil, air, water and fire, thatplayed an important role in the creation of the universe.In classical Turkish literature, in poetry verse or prose one comes across anâsır-ıerbaâ as an independant source. The literary work ‘anâsır-ı erba‘â appears in couplets and the genres of teşbih, istiare, tenasüp etc. are used as tools of analysis. The above literary work in poetry form was chosen as the subject of enquiry for this article. The author of the literary work is known to be Boyacıoğlu. The exact date of its writing is unknown, although it was probably written in the fifteenth century. The literary work consists of two hundred and twenty four couplets and the primary theme of the literary source is that it stresses the importance of the four elements and links the elements to human equivalents. The source not only attempts to be moralistic in its approach but is also didactic.

Anahtar Kelimeler

• ‘Anâsır-ı erba‘â (four elements, soil, air, water, fire), Boyacıoğlu, mesnevî, fifteenth century