Öz
Klâsik Türk şiirinde, kelimelerin oluşturduğu hayal dünyasına girmek,kelimenin arka planındaki çağrışım genişliği ve kültürün kelimede ortaya çıkan boyutunu ele almakla mümkündür. Bir beytin tam manasıyla anlam-landırılabilmesi için, kelimelerin sözlük anlamlarının ve yüklendikleri sembolik değerlerin bilinmesi gerekir. Bu amaçla beyte yaklaştığımızda anlamın, ya teşbih, istiare, mecaz, telmih, tevriye gibi anlamla ilgili sanatlar yoluyla; ya da kelimenin yazılışı ve harfleriyle ilgili hatırlatmalara dayanarak, gizlendiği görülür. Beyti okumak, şâirin fikir ve hayal dünyasını kavramak ve klâsik şiiri oluşturan malzemeyi kullanmadaki orijinalitesini tespit etmek, beytin tek tek kelimeleri üzerinde durarak, kelimelerin harflerinin arkasına gizlenmiş hayal dünyasına girmek, beytin layıkıyla anlaşılmasını sağlayacaktır. Kelimelerin beytin anlaşılmasındaki mühim rolünden hareketle, Fuzûlî'nin “Gayrı” redifli gazelindeki “Hevâ” kelimesi ve kelimenin neyin içinden geçen hava, aşk, hevâ vü heves heves/istek , nağme anlamları ile oluşturulan arka planındaki hayal dünyasına, bu sahadaki bilim adamlarının kelimeyi ve beyti anlamlandırmasına, daha sonra da Fuzûlî'nin başka beyitlerinde ve diğer şâirlerde kelimenin kullanımına değinilmiştir. Ayrıca beyitteki anlamın, daha belirgin olarak ortaya çıkması için, âh ve hevâ kelimelerinin ilişkisi üzerinde durularak, hevâ kelimesine yüklenilen sembolik değer tespit edilmiştir.
Öz
In classical Turkish poem, to enter into the imaginary world created by words, it is possible only to analyze the background and the civilization appearing in words. To comprehend the couplet throughly it is necessary to know both literary meaning and symbolic values of words. It appears that the meaning of couplet is hidden behind teşbih simile , istiare metaphore , mecaz metaphore , telmih allusion , tevriye allegory which are all artistic ways having ties with meaning or the script. Reading the couplet, comprehending the imaginary world of a poet, pointing out the originality of poet’s use of words, stressing on each word of a couplet will definitely help understand the complet as it should be. Regarding the important role of word in understanding the complet, in this study touched upon the imaginary world created by the word “hevâ” in Fuzûli’s gazel rhyming “gayri” and word’s meanins such as air, love, inclination and desire, tone, and analises of critics in the field, and Fuzûli’s use of word in his other works. Moreover, in order to shed light on the meaning of a couplet, relationship between word “âh sigh ” and “hevâ inclination ” and from this the symbol of the word “hevâ” have been pointed out.
Anahtar Kelimeler
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 1 Ocak 2000 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2000 Sayı: 2 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.