TANZİMAT DEVRİNDE RÜŞVET-HEDİYE İKİLEMİ VE BU ALANDAKİ YOLSUZLUKLARI ÖNLEME ÇABALARI

Öz

Çağdaşı diğer toplumlarda olduğu gibi, rüşvet ve onun başlıca kılıfı olan hediye, Osmanlı toplumunda da yaygın bir yolsuzluk aracıydı. Rüşvethediye ayırımının tam olarak yapılamamış olması, zamanla resmi ve gayrı resmi alanda, bu sorunu daha da kronik hale getirmiştir. Bu makalede; alenen yolsuzluk olan rüşvet ile kanun, nizam ve teamüllerde yeri olan hediyenin iç içe geçmiş sınırları belirlenmeye çalışılmıştır. Diğer yandan, XIX. yüzyıldaki reform çabaları çerçevesinde, değişik tarihlerde yürürlüğe konan ceza kanunnameleriyle getirilen müeyyideler ile bu alandaki yolsuzlukları engellemek için sarf edilen diğer çabalar da aktarılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Tanzimat, Rüşvet, İrtişâ, İrtikâb, Hediye, Bohça Baha, Pişkeş, Câize, Avaid, Yolsuzluk, Ceza Kanunnâmeleri.

THE DILEMMA OF BRIBERY AND GIFT-GIVING IN THE TANZIMAT PERIOD AND EFFORTS FOR PREVENTION OF CORRUPTIONS

Öz

Bribery and its cover up, gift-giving, was a widespread mean of corruption in the Ottoman society as it was usual in the other contemporary communities. The differance between bribery and gift-giving was not been able to distinct, made this problem more acute officially and non-officially. This paper will explore to draw the line between bribery and gift-giving, which is tolerated by the law and order, as a very complicated problem. The article also studies, the prevention attemps of corruptions by the penalty law, which is ordered in several times in the frame of reform efforts in Nineteenth Century..

Anahtar Kelimeler

• Tanzimat, Bribery, Gift, Phishkesh, Caize, Corruption, Ottoman Penalty Law.