KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE GÖMLEK
Öz
Divan şairi, şiirlerinde aşkı, sevgiyi, güzeli ve güzelliği dile getirirken,giyim kuşama ait unsurlardan da yararlanmış, kıyafetlerin renk, biçim vb.özellikleri üzerinde dururken, kıyafet ile giyen kişi arasındaki çeşitli ilgilerede temas etmiştir.Bu çerçevede divan şairlerinin üzerinde çokça durdukları giyim kuşamunsurlarından biri de gömlektir. Gömlek, klâsik Türk şiirinde çoğunluklaâşık, sevgili, gül ve Yusuf odaklı ele alınmış, daha ziyade teşbih, istiare,mecaz, telmih vb. sanatlar vasıtasıyla konu edilmiştir. Bu bağlamda gömlek,kırmızı rengi dolayısıyla güle, lâleye ve kanlı kefene benzetilmiştir. Gömlekaynı zamanda vuslattır. Vücuda temas etmesi ve onu sarması nedeniylesevgili ile vuslatta olduğu hayal edilir, hatta bu özelliğinden dolayı âşıktarafından kıskanılır. Kokusu, rengi ve yırtılması dikkate alınarak özellikleYusuf kıssasına telmih çerçevesinde kullanıldığı görülür.Bu çalışmada, taranan metinlerden elde edilen örnekler çerçevesindegömleğin bu şiirde nasıl ve ne şekilde ele alındığı, işlendiği incelenmeye,böylece gömleğin klâsik Türk şiirindeki kullanımı, yeri ve öneminin tespitiiçin gerekli olan malzeme ve bilginin bir bölümünün ortaya konulmasınaçalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
SHIRT IN CLASSICAL TURKISH POETRY
Öz
The Divan poets touch on various interests between the person and its outfit mode,while they composed the concept of love, beauty and beautiful in their poems using theelements relating to the the clothe and finery, considering characteristics of dressing suchas its colour and design etc.One of the most popular dress modes that the Divan poets touched upon is shirt. Ashirt in the classical Turkish poetry has been mostly taken up with lover, beloved, rose,and Joseph centered, moreover considered through arts such as smile, istiare, metaphor,allusions etc. In this context shirt is likened to rose, tulip and bloody shroud because of itsred color. A shirt also meant union with one’s beloved. It is thought that a shirt is inunion with the beloved one because it touches and wraps the body and therefor the loverbecomes jelous of a shirt. Considering its scent, color and tear, a shirt is used in terms ofmetaphoric allusions telmih in the story of Joseph.This article within the framework of the examples obtained throughout the textsstudied, tries to exibit some essential knowledge and documents in order to determinehow and in what regards a shirt is considered in this poetry, and in this way the use,place and significance of a shirt in the classical Turkish poetry.
Anahtar Kelimeler
