PADİŞAH KIZLARININ KÜÇÜK YAŞLARDA YAPTIKLARI ŞEKLÎ EVLİLİKLER: III. AHMED’İN KIZI FATMA SULTAN ÖRNEĞİ

Şaduman Tuncer

PADİŞAH KIZLARININ KÜÇÜK YAŞLARDA YAPTIKLARI ŞEKLÎ EVLİLİKLER: III. AHMED’İN KIZI FATMA SULTAN ÖRNEĞİ

Yıl 2020, Sayı: 43, 67 - 108, 29.05.2020

Öz

Osmanlı padişahlarının kızları, her dönem siyasi evliliklerin önemli birer parçası oldular. Siyasi çıkarların ağır bastığı durumlarda kızlar, bulûğa er- meleri beklenmeden, devrin önde gelen devlet adamlarıyla evlendirildiler. Örneklerine 17. ve 18. yüzyıllarda rastlanan bu modelde, gerçek manada birlikteliklere dönüşmeleri için sultanların akıl baliğ olmaları bekleneceğin- den, aslında izdivaçlar şeklîydi ve daha ziyade sembolik değeri haizdi. Araş- tırmalarda bu tarz evlilikler, sahip oldukları dönem siyasasını değiştirme potansiyelleriyle öne çıkarıldıklarından, mahiyet ve içeriklerine ilişkin çok az şey bilinmektedir. Bu makalede, Sultan III. Ahmed’in kızı Fatma Sul- tan’ın çocuk yaşta, Şehid Ali Paşa ile yaptığı izdivaç örneği üzerinden şeklî evlilik modelinin ana hatlarıyla ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Osmanlı hanedanının o dönem konutu olan Topkapı Sarayı’na ait günü- müze ulaşan kayıtlardan istifade edilerek çocuk sultanın düğünüyle birlikte başladığı yeni hayatın detayları gün yüzüne çıkarılacaktır. Bu süreçte, ha- yatı baştan aşağıya değişen bir diğer isim Ali Paşa’dır. Paşa bir yandan beş yaşındaki bir kız çocuğunun şeklen de olsa kocası olmakla çeşitli mesuliyet- ler yüklenecek, diğer yandan hanedan damadı olmanın ayrıcalığıyla kariyer basamaklarını hızlı bir şekilde tırmanacaktır.

Anahtar Kelimeler

Osmanlı Hanedanı , Siyasi Evlilikler , Damad Vezirler , Çocuk Sultanlar , Fatma Sultan , Şehid Ali Paşa

Kaynakça

Ahmet Refik, Fatma Sultan, yay. haz. Esra Keskinkılıç, Rıfat Günalan, İstanbul: L&M Yayınları, 2004.
AKTEPE, Münir, “Çorlulu Ali Paşa”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi DİA , c. VIII, 1993, s. 370-371.
AKTEPE, Münir, “Damad İbrahim Paşa, Nevşehirli”, DİA, c. VIII, 1993, s. 441- 443.
AKTEPE, Münir, Patrona İsyanı 1730 , İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi, 1958.
AKYILDIZ, Ali, Haremin Padişahı Valide Sultan, İstanbul: Timaş Yayınları, 2017.
AKYILDIZ, Ali, Mümin ve Müsrif Bir Padişah Kızı Refia Sultan, İstanbul: Kapı Yayınları, 2015.
ALDERSON, A.D., Osmanlı Hanedanının Yapısı, çev. Şefaettin Severcan, İstanbul: İz Yayıncılık, 1998.
ALİKILIÇ, Dündar, İmparatorluk Seremonisi: Osmanlı’da Devlet Protokolü ve Törenler, İstanbul: Tarih Düşünce Kitapları, 2004. Anonim Osmanlı Tarihi 1099-1116/1688-1704 , haz. Abdülkadir Özcan, Ankara: TTK, 2000.
ARSLAN, Mehmet, “II. Mustafa’nın Kızları Ayşe Sultan ve Emine Sultan’ın Düğünleri Üzerine Bir Belge”, Osmanlı Makaleleri Edebiyat-Tarih-Kültür , İstanbul: Kitapevi Yayınları, 2000, s. 553-565.
ARSLAN, Mehmet, “III. Ahmed’in Kızı Fatma Sultan’ın Düğünü Üzerine Önemli Bir Belge”, Yedi İklim, İstanbul, 1993, c. IV, sayı 43, s. 66-74.
ARSLAN, Mehmet, “Osmanlı Döneminde Padişah Çocuklarının Doğumları Münasebetiyle Yapılan Şenlikler ve Vilâdetnâme-i Hadîce Sultân”, Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1997, sayı 4, s. 21-56.
ARTAN, Tülay, “Alay Köşkü Yakınlarında Bâbıâlî’nin Oluşumu ve Süleymaniye’de Bir Sadrazam Sarayı”, Bir Alleme-i Cihan Stefan Yerasimos 1942-2005 , ed. Çağatay Anadol, Edhem Eldem ve Aksel Tibet, İstanbul: Kitapevi, 2012, s. 73-140.
ARTAN, Tülay, “Royal Weddings and the Grand Vezirate: Institutional and Symbolic Change in the Early Eighteenth Century”, Royal Courts in Dynastic States and Empires. A Global Perspective, eds. Tülay Artan, Jeroen Duindam and Metin Kunt, Leiden: Brill, 2011, s. 339-399
ATALAR, Münir, Osmanlı Devleti’nde Surre-i Hümâyûn ve Surre Alayları, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1991.
AYNUR, Hatice & Karateke, Hakan, III. Ahmed Devri İstanbul Çeşmeleri: 1703- 1730, İstanbul: İBB Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yay., 1995.
BUZPINAR, Tufan, “Surre”, DİA, c. XXXVII, 2009, s. 567-569.
ÇAYKENT, Özlem & Kaya, Sinan, “Ali Akyıldız ile “Padişah-ı Mecâzi” Kadınlar, Harem ve Tarih Üzerine” söyleşi , Toplumsal Tarih, Mart 2018, sayı 291, s. 62-70.
Çeçen, Kazım. “Maksem”, DİA, c. XXVII, 2003, s. 452-453.
DAVİS, Fanny, Osmanlı Hanımı-1718’den 1918’e Bir Toplumsal Tarih, çev. Bahar Tırnakçı, İstanbul: YKY, 2006.
DE LA MOTRAYE, Aubry, A. De La Motraye’s Travels Through Europe, Asia, and into Parts of Africa with Proper Cutts and Maps Containing A Great Variety of Geographical, Topographical, and Political Observation, Volume I, London, Printed for the Author, 1723.
DIKMEN, Hamid, “Seyyid Vehbi ve Divanının Karşılaştırmalı Metni”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı ABD Doktora Tezi, 1999, c. II.
DİNGEÇ, Emine, “Osmanlı Padişahlarının Yazlık Saray Kültürü: Göç-i Hümâyun 18. yüzyıl ”, XVI. Türk Tarih Kongresi Kongreye Sunulan Bildiriler, IV. cilt I. Kısım, Ankara, 2015, s. 229-252.
ERÜNSAL, İsmail, “Şehid Ali Paşa Kütüphanesi”, DİA, c. XXXVIII, 2010, s. 435-436.
ERÜNSAL, İsmail, “Şehid Ali Paşa’nın İstanbul’da Kurduğu Kütüphane ve Müsadere Edilen Kitapları”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kütüphanecilik Dergisi I, 1987, s. 79-90.
ERÜNSAL, İsmail, Osmanlılarda Kütüphaneler ve Kütüphanecilik, 2. Baskı, İstanbul: Timaş Yay., 2015.
EYİCE, Semavi, “İstanbul’un Kaybolan Eski Eserlerinden: Fatma Sultan Camii ve Gümüşhaneli Dergahı”, İstanbul Üniversitesi İktisat Mecmuası, İstanbul, 1987, c. 43, s. 475-511.
Hadîkatü’l-Vüzerâ ve Zeylleri Osmanlı Sadrazamları, haz. Mehmet Arslan, İstanbul: Kitapevi, 2013.
HALSBAND ed. , The Complete Letters of Lady Mary Wortley Montagu, Oxford: Oxford University Press, vol. I, 1956.
HAMMER-PURGSTALL, Joseph de, Historie de l’Empire otoman depuis son origine jusqu’à nos pours, Paris, vol. XIV, 1835-1843.
HASKAN, Mehmet Mermi, Eyüpsultan Tarihi, İstanbul: Eyüp Belediyesi, 1996.
İstanbul’da Fransız Elçiliği, Marki de Bonnac’ın Tarihi Hatırat ve Belgeleri, çev. Ali Şevket Bizer, yay. haz. Mustafa Daş, Ankara: TTK, 2017.
KUMBAR, Özlem, “Lale Devri’nin Lalesi: Çiçek Üzerinden Bir Dönem Sorgulaması”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, SBE Yeniçağ Tarihi Bilimdalı Yüksek Lisans Tezi, 2016.
KURAT, Akdes Nimet, The Despatches of Sir Robert Sutton, Ambassador in Constantinople 1710-1714 , London: Office of Royal History Society, 1953.
Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmanî, yay. haz. Nuri Akbayar, eski yazıdan aktaran Seyit Ali Kahraman, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996, c. I.
MİKES, Kelemen, Türkiye Mektupları, terc. Sadrettin Karatay, Ankara: TTK, 2014.
Nusretnâme: İnceleme Metin 1106-1133/1695-1721 /Silâhdâr Fındıklılı Mehmed Ağa, haz. Mehmet Topal, Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2018.
ÖZCAN, Abdülkadir, “Şehid Ali Paşa”, DİA, c. XXXVIII, 2010, s. 433-434. Peçevî İbrahim Efendi, Peçevî Tarihi II, haz. Bekir Sıtkı Baykal, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları 100 Temel Eser, 1982.
PEİRCE, Leslie, Harem-i Hümayun, Osmanlı İmparatorluğu’nda Hükümranlık ve Kadınlar, çev. Ayşe Berktay, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2012.
RİCAUT, Paul, Osmanlı İmparatorluğu’nun Hâlihazırının Tarihi XVII. Yüzyıl , terc. Halil İnalcık-Nihan Özyıldırım; çeviri yazı Ali Emre Özyıldırım; giriş Bülent Arı, Ankara: TTK, 2012.
SAKAOĞLU, Necdet, Bu Mülkün Kadın Sultanları, İstanbul: Alfa, 2015.
Subhî Tarihi, Sâmî ve Şâkir Tarihleriyle Birlikte İnceleme ve Karşılaştırmalı Metin , haz. Mesut Aydıner, İstanbul: Kitabevi, 2007.
Şem’dânî-zâde Fındıklılı Süleyman Efendi Târihi, Mür’i’t-Tevârih I, haz. Münir Aktepe, İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası, 1976.
Târîh-i Râşid ve Zeyli, haz. Abdülkadir Özcan, Yunus Uğur, Baki Çakır, Ahmet Zeki İzgöer, İstanbul: Klasik Yayınları, 2013, c. II.
ULUÇAY, Çağatay, “Beş Yaşında İken Nikâhlanan ve Beşikte Nişânlanan Sultanlar”, Yeni Tarih Dergisi I, 1957, s. 103-107.
ULUÇAY, Çağatay, “Fatma ve Safiye Sultanların Düğünlerine Ait Bir Araştırma”, İstanbul Enstitüsü Mecmuası IV, İstanbul: Baha Matbaası, 1958, s. 135-165.
ULUÇAY, Çağatay, Harem II, 6. Baskı, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2017.
ULUÇAY, Çağatay, Padişahların Kadınları ve Kızları, 4. Baskı, Ankara: TTK, 2001.
Uşşâkîzâde Târihi, haz. Raşit Gündoğdu, İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2005, c. II.
UZUNÇARŞILI, İ. H, Osmanlı Devletinin Saray Teşkilatı, 3. Baskı, Ankara: TTK, 1998.
UZUNÇARŞILI, İ. H, Osmanlı Tarihi, c. IV/I, Ankara: TTK, 2007.
UZUNÇARŞILI, İ. H, Osmanlı Tarihi, c. IV/II, 6. Baskı, Ankara: TTK, 2011.

THE SYMBOLIC ROYAL MARRIAGES OF VERY YOUNG OTTOMAN PRINCESSES: THE CASE OF FATMA SULTAN, DAUGHTER OF AHMED III

Yıl 2020, Sayı: 43, 67 - 108, 29.05.2020

Şaduman Tuncer

Öz

The daughters of Ottoman sultans always became vital parts of political mar- riages in each era. When political interests predominated, some very young princesses were married to the prominent statesmen of the period. This model of marriage, of which examples were found in the 17th and 18th centuries, was quite ostensible. Child-marriages could not be consummated until the prin- cesses reached puberty, but these marriages were given importance in terms of their potential to shape politics of that period. On the other hand, there is almost no information concerning the nature and details of this ostensible marriage took place between such a child princess and a vizier. In this article, by using the case-study format, a contribution will be made to the literature through out- lining the ostensible marriage took place between Fatma Sultan and Sehid Ali Pasha. By using extant records of Topkapı Palace, the residence of the Ottoman Dynasty at that time, the details of child-princess’ new life starting with her wedding will be revealed. Ali Pasha was another figure whose life changed en- tirely. The Pasha, on the one hand will have some responsibilities stemming from being the husband of a five- year-old girl, though it is a symbolic marriage, on the other hand he will advance in his political career rapidly thanks to his marriage into the royal family.

Anahtar Kelimeler

Ottoman Dynasty , Political Marriages , Damad Viziers , Child-Princesses , Fatma Sultan , Sehid Ali Pasha

Kaynakça

Ahmet Refik, Fatma Sultan, yay. haz. Esra Keskinkılıç, Rıfat Günalan, İstanbul: L&M Yayınları, 2004.
AKTEPE, Münir, “Çorlulu Ali Paşa”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi DİA , c. VIII, 1993, s. 370-371.
AKTEPE, Münir, “Damad İbrahim Paşa, Nevşehirli”, DİA, c. VIII, 1993, s. 441- 443.
AKTEPE, Münir, Patrona İsyanı 1730 , İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi, 1958.
AKYILDIZ, Ali, Haremin Padişahı Valide Sultan, İstanbul: Timaş Yayınları, 2017.
AKYILDIZ, Ali, Mümin ve Müsrif Bir Padişah Kızı Refia Sultan, İstanbul: Kapı Yayınları, 2015.
ALDERSON, A.D., Osmanlı Hanedanının Yapısı, çev. Şefaettin Severcan, İstanbul: İz Yayıncılık, 1998.
ALİKILIÇ, Dündar, İmparatorluk Seremonisi: Osmanlı’da Devlet Protokolü ve Törenler, İstanbul: Tarih Düşünce Kitapları, 2004. Anonim Osmanlı Tarihi 1099-1116/1688-1704 , haz. Abdülkadir Özcan, Ankara: TTK, 2000.
ARSLAN, Mehmet, “II. Mustafa’nın Kızları Ayşe Sultan ve Emine Sultan’ın Düğünleri Üzerine Bir Belge”, Osmanlı Makaleleri Edebiyat-Tarih-Kültür , İstanbul: Kitapevi Yayınları, 2000, s. 553-565.
ARSLAN, Mehmet, “III. Ahmed’in Kızı Fatma Sultan’ın Düğünü Üzerine Önemli Bir Belge”, Yedi İklim, İstanbul, 1993, c. IV, sayı 43, s. 66-74.
ARSLAN, Mehmet, “Osmanlı Döneminde Padişah Çocuklarının Doğumları Münasebetiyle Yapılan Şenlikler ve Vilâdetnâme-i Hadîce Sultân”, Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1997, sayı 4, s. 21-56.
ARTAN, Tülay, “Alay Köşkü Yakınlarında Bâbıâlî’nin Oluşumu ve Süleymaniye’de Bir Sadrazam Sarayı”, Bir Alleme-i Cihan Stefan Yerasimos 1942-2005 , ed. Çağatay Anadol, Edhem Eldem ve Aksel Tibet, İstanbul: Kitapevi, 2012, s. 73-140.
ARTAN, Tülay, “Royal Weddings and the Grand Vezirate: Institutional and Symbolic Change in the Early Eighteenth Century”, Royal Courts in Dynastic States and Empires. A Global Perspective, eds. Tülay Artan, Jeroen Duindam and Metin Kunt, Leiden: Brill, 2011, s. 339-399
ATALAR, Münir, Osmanlı Devleti’nde Surre-i Hümâyûn ve Surre Alayları, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1991.
AYNUR, Hatice & Karateke, Hakan, III. Ahmed Devri İstanbul Çeşmeleri: 1703- 1730, İstanbul: İBB Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yay., 1995.
BUZPINAR, Tufan, “Surre”, DİA, c. XXXVII, 2009, s. 567-569.
ÇAYKENT, Özlem & Kaya, Sinan, “Ali Akyıldız ile “Padişah-ı Mecâzi” Kadınlar, Harem ve Tarih Üzerine” söyleşi , Toplumsal Tarih, Mart 2018, sayı 291, s. 62-70.
Çeçen, Kazım. “Maksem”, DİA, c. XXVII, 2003, s. 452-453.
DAVİS, Fanny, Osmanlı Hanımı-1718’den 1918’e Bir Toplumsal Tarih, çev. Bahar Tırnakçı, İstanbul: YKY, 2006.
DE LA MOTRAYE, Aubry, A. De La Motraye’s Travels Through Europe, Asia, and into Parts of Africa with Proper Cutts and Maps Containing A Great Variety of Geographical, Topographical, and Political Observation, Volume I, London, Printed for the Author, 1723.
DIKMEN, Hamid, “Seyyid Vehbi ve Divanının Karşılaştırmalı Metni”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı ABD Doktora Tezi, 1999, c. II.
DİNGEÇ, Emine, “Osmanlı Padişahlarının Yazlık Saray Kültürü: Göç-i Hümâyun 18. yüzyıl ”, XVI. Türk Tarih Kongresi Kongreye Sunulan Bildiriler, IV. cilt I. Kısım, Ankara, 2015, s. 229-252.
ERÜNSAL, İsmail, “Şehid Ali Paşa Kütüphanesi”, DİA, c. XXXVIII, 2010, s. 435-436.
ERÜNSAL, İsmail, “Şehid Ali Paşa’nın İstanbul’da Kurduğu Kütüphane ve Müsadere Edilen Kitapları”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kütüphanecilik Dergisi I, 1987, s. 79-90.
ERÜNSAL, İsmail, Osmanlılarda Kütüphaneler ve Kütüphanecilik, 2. Baskı, İstanbul: Timaş Yay., 2015.
EYİCE, Semavi, “İstanbul’un Kaybolan Eski Eserlerinden: Fatma Sultan Camii ve Gümüşhaneli Dergahı”, İstanbul Üniversitesi İktisat Mecmuası, İstanbul, 1987, c. 43, s. 475-511.
Hadîkatü’l-Vüzerâ ve Zeylleri Osmanlı Sadrazamları, haz. Mehmet Arslan, İstanbul: Kitapevi, 2013.
HALSBAND ed. , The Complete Letters of Lady Mary Wortley Montagu, Oxford: Oxford University Press, vol. I, 1956.
HAMMER-PURGSTALL, Joseph de, Historie de l’Empire otoman depuis son origine jusqu’à nos pours, Paris, vol. XIV, 1835-1843.
HASKAN, Mehmet Mermi, Eyüpsultan Tarihi, İstanbul: Eyüp Belediyesi, 1996.
İstanbul’da Fransız Elçiliği, Marki de Bonnac’ın Tarihi Hatırat ve Belgeleri, çev. Ali Şevket Bizer, yay. haz. Mustafa Daş, Ankara: TTK, 2017.
KUMBAR, Özlem, “Lale Devri’nin Lalesi: Çiçek Üzerinden Bir Dönem Sorgulaması”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, SBE Yeniçağ Tarihi Bilimdalı Yüksek Lisans Tezi, 2016.
KURAT, Akdes Nimet, The Despatches of Sir Robert Sutton, Ambassador in Constantinople 1710-1714 , London: Office of Royal History Society, 1953.
Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmanî, yay. haz. Nuri Akbayar, eski yazıdan aktaran Seyit Ali Kahraman, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996, c. I.
MİKES, Kelemen, Türkiye Mektupları, terc. Sadrettin Karatay, Ankara: TTK, 2014.
Nusretnâme: İnceleme Metin 1106-1133/1695-1721 /Silâhdâr Fındıklılı Mehmed Ağa, haz. Mehmet Topal, Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2018.
ÖZCAN, Abdülkadir, “Şehid Ali Paşa”, DİA, c. XXXVIII, 2010, s. 433-434. Peçevî İbrahim Efendi, Peçevî Tarihi II, haz. Bekir Sıtkı Baykal, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları 100 Temel Eser, 1982.
PEİRCE, Leslie, Harem-i Hümayun, Osmanlı İmparatorluğu’nda Hükümranlık ve Kadınlar, çev. Ayşe Berktay, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2012.
RİCAUT, Paul, Osmanlı İmparatorluğu’nun Hâlihazırının Tarihi XVII. Yüzyıl , terc. Halil İnalcık-Nihan Özyıldırım; çeviri yazı Ali Emre Özyıldırım; giriş Bülent Arı, Ankara: TTK, 2012.
SAKAOĞLU, Necdet, Bu Mülkün Kadın Sultanları, İstanbul: Alfa, 2015.
Subhî Tarihi, Sâmî ve Şâkir Tarihleriyle Birlikte İnceleme ve Karşılaştırmalı Metin , haz. Mesut Aydıner, İstanbul: Kitabevi, 2007.
Şem’dânî-zâde Fındıklılı Süleyman Efendi Târihi, Mür’i’t-Tevârih I, haz. Münir Aktepe, İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası, 1976.
Târîh-i Râşid ve Zeyli, haz. Abdülkadir Özcan, Yunus Uğur, Baki Çakır, Ahmet Zeki İzgöer, İstanbul: Klasik Yayınları, 2013, c. II.
ULUÇAY, Çağatay, “Beş Yaşında İken Nikâhlanan ve Beşikte Nişânlanan Sultanlar”, Yeni Tarih Dergisi I, 1957, s. 103-107.
ULUÇAY, Çağatay, “Fatma ve Safiye Sultanların Düğünlerine Ait Bir Araştırma”, İstanbul Enstitüsü Mecmuası IV, İstanbul: Baha Matbaası, 1958, s. 135-165.
ULUÇAY, Çağatay, Harem II, 6. Baskı, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2017.
ULUÇAY, Çağatay, Padişahların Kadınları ve Kızları, 4. Baskı, Ankara: TTK, 2001.
Uşşâkîzâde Târihi, haz. Raşit Gündoğdu, İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2005, c. II.
UZUNÇARŞILI, İ. H, Osmanlı Devletinin Saray Teşkilatı, 3. Baskı, Ankara: TTK, 1998.
UZUNÇARŞILI, İ. H, Osmanlı Tarihi, c. IV/I, Ankara: TTK, 2007.
UZUNÇARŞILI, İ. H, Osmanlı Tarihi, c. IV/II, 6. Baskı, Ankara: TTK, 2011.

Toplam 51 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil	Türkçe
Yazarlar	Şaduman Tuncer Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi	29 Mayıs 2020
Yayımlandığı Sayı	Yıl 2020 Sayı: 43

Kaynak Göster

MLA	Tuncer, Şaduman. “PADİŞAH KIZLARININ KÜÇÜK YAŞLARDA YAPTIKLARI ŞEKLÎ EVLİLİKLER: III. AHMED’İN KIZI FATMA SULTAN ÖRNEĞİ”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy. 43, 2020, ss. 67-108.

Makale Dosyaları

Tam Metin

Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni

Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.

-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,

-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,

-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,

-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,

-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,

- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,

-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,

-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.

Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.

Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies

Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.

-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,

-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,

-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,

-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,

-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,

-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,

-Use of technology-assisted interpreting tools,

-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.

Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.