Öz
Edebiyatçılar eserlerinde, genel olarak yaşadıkları toplumu ve o toplumun düşüncesini yansıtırlar. Bununla beraber saf gerçekliği anlatmak da onların görevi değildir. Şair ve yazarların büyük çoğunluğu gördükleri, dinle- dikleri, yaşadıkları hayatı, kurguyla süsledikten sonra yazıya döker. Edebi- yat araştırmacıları da eser sahibinin yaşadığı dönemi aydınlatan bu kültürel öğeleri, kurgulanmış sanat metinlerinin içinden çekip çıkarmaya çalışırlar.Divan şairleri yaşadıkları toplumun kültürel ve sosyal hayatı ile iç içedirler. Şiirlerinde savaş aletlerine, giyim kuşama, yemeklere, şerbetlere, mesleklere, ticaret kültürüne, esnaf tiplemelerine, doğal afetlere kadar bü- tün bir sosyal hayatı görmek mümkündür. Bu çalışmanın konusu da Fuzûlî'nin ayakkabıcı olması muhtemel ̆Alì Bālì adlı bir dostu için, ayak- kabıcılık terimleri ile kaleme aldığı muvaşşah bir gazelidir. Çalışmanın giriş bölümünde muvaşşah gazel ile ilgili bilgi verildikten sonra, inceleme kıs- mında Fuzûlî'nin bahsedilen gazeli ayakkabıcılık terimleri ışığında değer- lendirilecek ve gazelin nesre çevrisi yapılacaktır.
Kaynakça
- AKYÜZ, Kenan, Sedit Yüksel, Süheyl Beken, Müjgan Cumbur, Fuzûlî Türkçe Divan, İş Bankası Yayınları, Ankara 1958, 368.
- AYVERDİ, İlhan, red. etimoloji Ahmet Topaloğlu, yay. haz. Kerim Can Bayar, Asırlar Boyu Tarihi Seyri İçinde Misalli Büyük Türkçe Sözlük A-G, Kub- bealtı Neşriyat, İstanbul 2006.
- AYVERDİ, İlhan, red. etimoloji Ahmet Topaloğlu, yay. haz. Kerim Can Bayar, Asırlar Boyu Tarihi Seyri İçinde Misalli Büyük Türkçe Sözlük O-Z, Kub- bealtı Neşriyat, İstanbul 2006.
- ÇAM, Sümeyye Enise, Kahramanmaraş İli Merkezindeki Yöresel Ayakkabıların İn- celenmesi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı Dekortif Ürünler Bilim Dalı, Basılmamış Yük- sek Lisans Tezi , Ankara 2019.
- ÇELEBİOĞLU, Âmil, "Harflere Dair", Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları, MEB Yay. İstanbul 1998.
- DİYARBAKIRLIOĞLU, Mehmet Ali, Kaybolan Meslekler ve Son Ustalar, İTO Yayınları, İstanbul 2010.
- KARAHAN, Abdülkadir, "Fuzûlî", TDV İslam Ansiklopedisi, C. 13, s. 243.
- ÖZDEMİR, Melda, Desen Karatekin, "Aydın İli Karacasu İlçesinde Deri Üre- timi", International Social Sciences Studies Journal, 5/40, Bakü 2019.
- SAMANCI, Metin, Fuzûlî'nin Anlam Dünyası: Anahtar Kelimeler ve Kavramlar Sözlüğü, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı Basılmamış Doktora Tezi , İstanbul 2019.
- SÖKMEN, Sultan, Zeynep Balkanal, "Bitlis'te Geleneksel Ayakkabıcılık: 'Ha- rik' ve Son Usta Haydar Yılmaz", Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20/1, Edirne 2018.
- Sürûrî, Bahrü'l-Ma'ârif, Milli Kütüphane, Yz. A. 9122, v. 4b.
- Şemseddin Sâmi, Kâmûs-ı Türkî, Çağrı Yay., İstanbul 2004.
- ŞEN, Fatma Meliha, "Eski Türk Edebiyatında Sosyal Hayat Çalışlmaları", Tür- kiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 5/9, İstanbul 2007.
- ŞENTÜRK, Ahmet Atilla, "Ali Nihad Tarlan'ın Fuzûlî Dîvânı Şerhi'ne Dair", Bir, 3, İstanbul 1995.
- ŞENTÜRK, Ahmet Atilla, Osmanlı Şiiri Kılavuzu 1 Âb-Azrail , OSEDAM, İs- tanbul 2015.
- TARLAN, Ali Nihad, Fuzûlî Divanı Şerhi, Akçağ Yayınları, Ankara 2005.
- TARLAN, Ali Nihad, Zatî Divanı Edisyon Kritik ve Transkripsiyon Gazeller Kısmı: II. C, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstan- bul 1970.
- TAVUKÇU, Orhan Kemal, "Muvaşşah Akrostiş ", Kültür Tarihimizde Gizli Diller ve Şifreler, Picus Yay., İstanbul 2008.
- TEREN, Seçil, Deri Ürünlerdeki Bitim İşlemleri Ve Ayakkabı, Saraciye, Giysi Ürün- lerindeki Kullanımı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Tekstil ve Moda Tasarımı Anasanat Dalı Tekstil ve Moda Tasarımı Programı Basılmamış Yüksek Lisans Tezi , İstanbul 2019.
- YEKBAŞ, Hakan, "Divan Şairinin Sessiz ve Gizli Anlatımı: Muvaşşah", Tur- kish Studies, Volume 7/3, Summer 2012.
- https://ingilizce.cagdassozluk.com/kamus/osmanlica-ingilizce-sozluk- madde-54192.html 25.03.2020
Öz
Literary writers who do not reflect the period, culture, and the world in their works and who are completely away from the society are in the minority. However, it is not their duty to explain pure reality. The vast majority of poets and writers transc- ribe the life they see, listen to, live after fictionalizing. Literary researchers, too, try to pull these cultural elements out of the edited art texts that illuminate the period of the work of the author. Divan poets are teeming with the cultural and social life of the society in which they live. In his poems, he added to war tools, clothing, food, sherbets, professions, trade culture, artisan typing, natural disasters, etc. it is possible to see a whole social life. The subject of this study is for a friend named ̆Alì Bālì, who is likely to be a shoemaker, an acrostic ghazal he wrote in the terms of shoemaking. After giving in- formation about acrostic ghazal in the introduction part of the study, it will be eva- luated in the light of the ghazal shoemaking terms of Fuzûlî in the examination part and the prose will be made around the prose.
Kaynakça
- AKYÜZ, Kenan, Sedit Yüksel, Süheyl Beken, Müjgan Cumbur, Fuzûlî Türkçe Divan, İş Bankası Yayınları, Ankara 1958, 368.
- AYVERDİ, İlhan, red. etimoloji Ahmet Topaloğlu, yay. haz. Kerim Can Bayar, Asırlar Boyu Tarihi Seyri İçinde Misalli Büyük Türkçe Sözlük A-G, Kub- bealtı Neşriyat, İstanbul 2006.
- AYVERDİ, İlhan, red. etimoloji Ahmet Topaloğlu, yay. haz. Kerim Can Bayar, Asırlar Boyu Tarihi Seyri İçinde Misalli Büyük Türkçe Sözlük O-Z, Kub- bealtı Neşriyat, İstanbul 2006.
- ÇAM, Sümeyye Enise, Kahramanmaraş İli Merkezindeki Yöresel Ayakkabıların İn- celenmesi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı Dekortif Ürünler Bilim Dalı, Basılmamış Yük- sek Lisans Tezi , Ankara 2019.
- ÇELEBİOĞLU, Âmil, "Harflere Dair", Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları, MEB Yay. İstanbul 1998.
- DİYARBAKIRLIOĞLU, Mehmet Ali, Kaybolan Meslekler ve Son Ustalar, İTO Yayınları, İstanbul 2010.
- KARAHAN, Abdülkadir, "Fuzûlî", TDV İslam Ansiklopedisi, C. 13, s. 243.
- ÖZDEMİR, Melda, Desen Karatekin, "Aydın İli Karacasu İlçesinde Deri Üre- timi", International Social Sciences Studies Journal, 5/40, Bakü 2019.
- SAMANCI, Metin, Fuzûlî'nin Anlam Dünyası: Anahtar Kelimeler ve Kavramlar Sözlüğü, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı Basılmamış Doktora Tezi , İstanbul 2019.
- SÖKMEN, Sultan, Zeynep Balkanal, "Bitlis'te Geleneksel Ayakkabıcılık: 'Ha- rik' ve Son Usta Haydar Yılmaz", Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20/1, Edirne 2018.
- Sürûrî, Bahrü'l-Ma'ârif, Milli Kütüphane, Yz. A. 9122, v. 4b.
- Şemseddin Sâmi, Kâmûs-ı Türkî, Çağrı Yay., İstanbul 2004.
- ŞEN, Fatma Meliha, "Eski Türk Edebiyatında Sosyal Hayat Çalışlmaları", Tür- kiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 5/9, İstanbul 2007.
- ŞENTÜRK, Ahmet Atilla, "Ali Nihad Tarlan'ın Fuzûlî Dîvânı Şerhi'ne Dair", Bir, 3, İstanbul 1995.
- ŞENTÜRK, Ahmet Atilla, Osmanlı Şiiri Kılavuzu 1 Âb-Azrail , OSEDAM, İs- tanbul 2015.
- TARLAN, Ali Nihad, Fuzûlî Divanı Şerhi, Akçağ Yayınları, Ankara 2005.
- TARLAN, Ali Nihad, Zatî Divanı Edisyon Kritik ve Transkripsiyon Gazeller Kısmı: II. C, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstan- bul 1970.
- TAVUKÇU, Orhan Kemal, "Muvaşşah Akrostiş ", Kültür Tarihimizde Gizli Diller ve Şifreler, Picus Yay., İstanbul 2008.
- TEREN, Seçil, Deri Ürünlerdeki Bitim İşlemleri Ve Ayakkabı, Saraciye, Giysi Ürün- lerindeki Kullanımı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Tekstil ve Moda Tasarımı Anasanat Dalı Tekstil ve Moda Tasarımı Programı Basılmamış Yüksek Lisans Tezi , İstanbul 2019.
- YEKBAŞ, Hakan, "Divan Şairinin Sessiz ve Gizli Anlatımı: Muvaşşah", Tur- kish Studies, Volume 7/3, Summer 2012.
- https://ingilizce.cagdassozluk.com/kamus/osmanlica-ingilizce-sozluk- madde-54192.html 25.03.2020
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Mayıs 2020 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2020 Sayı: 43 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.