SZÉCHENYI PASHA AND MODERNISATION OF OTTOMAN FIRE BRIGADE 1874-1922

Öz

Ödön Széchenyi, who is a son of Hungarian noble family, came to Turkey during Abdülaziz period and administrated İstanbul fire brigade in the last forty eight years of Ottoman Empire. By abandoning traditional extinguishing methods, he trained firemen with a military discipline and equiped organisation with the modern tools. He set up first Turkish marine fire brigade. Thus, the destruction caused by conflagration in İstanbul diminished considerably. He was awarded with “ferik” title. Széchenyi Pasha offered propositions with regard to getting rid of factors causing fire. He also organised fire brigades in the cities and thus many cities witnessed new extinguishing equipment. Széchenyi Pasha, who admired İstanbul and Turkish people, did not became muslim, yet according to his testament he was buried in İstanbul..

Anahtar Kelimeler

• Ottoman Empire, Istanbul, conflagration, fire brigade, Széchenyi Pasha

SZÉHENYİ PAŞA VE OSMANLI İTFAİYESİNİN MODERNLEŞTİRİLMESİ 1874-1922

Öz

Bir Macar asilzadesinin oğlu olan Ödön Széchenyi, Sultan Abdülaziz döneminde Türkiye’ye gelmiş ve Osmanlı’nın son yarım asrı boyunca İstanbul itfaiyesini yönetmiştir. Geleneksel yangın söndürme usullerini terk ederek, itfaiyecileri askerî bir disiplinle eğitmiş, örgütü modern araç ve gereçlerle donatmıştır. Türklerin ilk deniz itfaiyesini kurmuştur. Böylece İstanbul’un en büyük belâsı olan yangın afetinin şehre verdiği tahribat, gözle görülür biçimde azalmıştır. Hizmetlerinden dolayı feriklik rütbesiyle ödüllendirilmiştir. Széchenyi Paşa, hükümete sunduğu raporlarda, yangınlara sebep olan etkenlerin kaldırılmasına yönelik teklifler sunmuştur. Vilâyetlerdeki itfaiye örgütlerini de düzene sokmuş, birçok kent onun sayesinde yangın söndürme aletleriyle tanışmıştır. İstanbul’a ve Türklere büyük hayranlık besleyen Széchenyi Paşa, Müslüman olmamış, ancak vasiyeti gereği İstanbul’da defnedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı Devleti, İstanbul, yangın, itfaiye, Széchenyi Paşa, modernleşme, kentleşme sorunları.