BibTex RIS Kaynak Göster

DİVAN ŞİİRİNDE “GURBET” VE “GARİPLİK” ÜZERİNE

Yıl 2006, Sayı: 14, 131 - 158, 21.04.2006

Öz

Gurbetin Türk toplumunun hayatında çok önemli bir yeri vardır.Gurbet ve gariplik duygusu, edebiyatımızın hemen her dönemi ve hertüründe olduğu gibi; divan şiirinde de önemli bir tema olmuştur. Divanşairleri, daha çok sevgiliyle ilgili ayrılıklarını, tasavvufu da işin içinekatarak, gurbet teması çevresinde ele almışlar; gurbete düşüş sebeplerini,orada çektikleri acıları, bu konudaki istek ve arzularını, başta gazellerolmak üzere divan şiirinin hemen her şeklinde, en etkili biçimde dilegetirmişler; gurbet ve gariplik üzerine halk arasında mevcut inanış vesöyleyişleri şiirlerine taşımışlardır.

Kaynakça

  • Akyüz, Kenan vd., Fuzûlî Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1990.
  • Ayan, Hüseyin, Nesimi Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1990.
  • Bilkan, Ali Fuat, Nâbî Dîvânı I- II, İstanbul: MEB Yay., 1997.
  • Cansever, Sıddık vd., Osman Nevres Divanı Transkripsiyonlu Metin, Balıkesir 1999 Balıkesir Üniversitesi, Basılmamış Bitirme Tezi .
  • Çavuşoğlu, Mehmet ve M. Ali Tanyeri, Hayretî Dîvan Tenkidli Basım, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1981.
  • Çavuşoğlu, Mehmet ve M. Ali Tanyeri, Zatî Divanı Edisyon Kritik ve Transkripsiyon Gazeller Kısmı III, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1987.
  • Çavuşoğlu, Mehmet, Yahyâ Bey Dîvan Tenkidli Basım, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1997.
  • Çıpan, Mustafa, Fasih Divanı İnceleme-Tenkidli Metin, MEB Yay., İstanbul 2003.
  • Doğan, Muhammet Nur, Şeyhülislâm Es’ad Efendi ve Divanının Tenkitli Metni, İstanbul: MEB Yay., 1997.
  • Doğan, Muhammet Nur, Şeyhülislâm İshak Efendi Hayâtı, Eserleri ve Divanının Edisyon Kritiği, İstanbul: MEB Yay., 1997.
  • Erdoğan, Kenan, Niyâzî-i Mısrî Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Divanı Tenkitli Metin, Ankara: Akçağ Yay., 1998.
  • Ergin, Muharrem, Kadı Burhaneddin Divanı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1980.
  • Erol, Erdoğan, Sükkerî Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı, Ankara: AKM Yay., 1994.
  • Ersoylu, İ. Halil, Cem Sultan’ın Türkçe Divan’ı, Ankara: TDK Yay., 1989.
  • Ertem, Rekin, Şeyhülislâm Yahya Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1995.
  • Gülhan, Abdülkerim, Hakanî Mehmed Bey Hayatı, Eserleri, Edebî Kişiliği ve Divanı’nın Tenkidli Metni, Ankara 1996 Gazi Üniversitesi, Basılmamış Doktora Tezi .
  • Gülhan, Abdülkerim, Nâzikî Dîvânı Karşılaştırmalı Metin, Balıkesir 1989 Uludağ Üniversitesi, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi .
  • İpekten, Halûk, Karamanlı Nizâmî Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı, Ankara: Atatürk Üniversitesi Yay., 1974.
  • İpekten, Haluk, Nâ’ilî Divânı, Ankara: Akçağ Yay., 1990.
  • İsen, Mustafa ve Cemal Kurnaz, Şeyhî Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1990.
  • İsen, Mustafa, Usûlî Divanı,: Akçağ Yay., 1990.
  • Kalkışım, Muhsin, Şeyh Gâlib Dîvânı, Ankara: Akçağ Yay., 1994.
  • Kaplan, Mahmut, Neşâtî Divanı, Akademi İzmir: Kitabevi Yay., 1996.
  • Küçük, Sabahattin, Bâkî Dîvânı Tenkitli Basım, Ankara: TDK Yay., 1994.
  • Mengi, Mine, Mesîhî Dîvânı, Ankara: AKM Yay., 1995.
  • Mermer, Ahmet, Mezâkî Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı’nın Tenkidli Metni, Ankara: AKM Yay., 1991.
  • Okuyucu, Cihan, Cinânî Hayâtı Eserleri Dîvânının Tenkidli Metni, Ankara: TDK Yay., 1994.
  • Özmen, Mehmet, Ahmed-i Da’i Divanı Dizin , Ankara: TDK Yay., 2001.
  • Özmen, Mehmet, Ahmed-i Da’i Divanı Metin-Gramer-Tıpkıbasım , Ankara: TDK Yay., 2001.
  • Özyıldırım, Ali Emre, Hamdullah Hamdî ve Divanı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay., 1999.
  • Şen, Esma vd., Şeref Hanım Divânı, Balıkesir 2001 Balıkesir Üniversitesi, Basılmamış Bitirme Tezi .
  • Tarlan, Ali Nihat, Ahmet Paşa Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1992.
  • Tarlan, Ali Nihat, Hayâlî Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1992.
  • Tarlan, Ali Nihat, Zatî Divanı Edisyon Kritik ve Transkripsiyon Gazeller Kısmı c.I, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1967.
  • Tarlan, Ali Nihat, Zatî Divanı Edisyon Kritik ve Transkripsiyon Gazeller Kısmı c.II, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1970.
  • Tarlan, Ali Nihat, Necatî Beg Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1992.
  • Üzgör, Tahir, Fehîm-i Kadîm Hayatı, Sanatı, Dîvân’ı ve Metnin Bugünkü Türkçesi, Ankara: AKM Yay., 1991.

FROEIGN LAND AND STANGENESS IN DIVAN POETRY

Yıl 2006, Sayı: 14, 131 - 158, 21.04.2006

Öz

“The foreign land” keeps an important place in the social life of Turks. Foreign land andfeeling strangeness has become an important theme in the classical Ottoman poetry as well asin other periods and genres of Turkish literature. Classical Ottoman poets put their feelingsof loneliness from their loved ones from the point of “Islamic mysticism” in the theme of“foreing land”. They told us why they are far from their mother lands, how that situationhurt them and what they felt in the framework of gazel as well as in other classical genres.They also transfered the folk beliefs on “foreign land and strangeness” into their poetic works.

Kaynakça

  • Akyüz, Kenan vd., Fuzûlî Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1990.
  • Ayan, Hüseyin, Nesimi Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1990.
  • Bilkan, Ali Fuat, Nâbî Dîvânı I- II, İstanbul: MEB Yay., 1997.
  • Cansever, Sıddık vd., Osman Nevres Divanı Transkripsiyonlu Metin, Balıkesir 1999 Balıkesir Üniversitesi, Basılmamış Bitirme Tezi .
  • Çavuşoğlu, Mehmet ve M. Ali Tanyeri, Hayretî Dîvan Tenkidli Basım, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1981.
  • Çavuşoğlu, Mehmet ve M. Ali Tanyeri, Zatî Divanı Edisyon Kritik ve Transkripsiyon Gazeller Kısmı III, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1987.
  • Çavuşoğlu, Mehmet, Yahyâ Bey Dîvan Tenkidli Basım, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1997.
  • Çıpan, Mustafa, Fasih Divanı İnceleme-Tenkidli Metin, MEB Yay., İstanbul 2003.
  • Doğan, Muhammet Nur, Şeyhülislâm Es’ad Efendi ve Divanının Tenkitli Metni, İstanbul: MEB Yay., 1997.
  • Doğan, Muhammet Nur, Şeyhülislâm İshak Efendi Hayâtı, Eserleri ve Divanının Edisyon Kritiği, İstanbul: MEB Yay., 1997.
  • Erdoğan, Kenan, Niyâzî-i Mısrî Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Divanı Tenkitli Metin, Ankara: Akçağ Yay., 1998.
  • Ergin, Muharrem, Kadı Burhaneddin Divanı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1980.
  • Erol, Erdoğan, Sükkerî Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı, Ankara: AKM Yay., 1994.
  • Ersoylu, İ. Halil, Cem Sultan’ın Türkçe Divan’ı, Ankara: TDK Yay., 1989.
  • Ertem, Rekin, Şeyhülislâm Yahya Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1995.
  • Gülhan, Abdülkerim, Hakanî Mehmed Bey Hayatı, Eserleri, Edebî Kişiliği ve Divanı’nın Tenkidli Metni, Ankara 1996 Gazi Üniversitesi, Basılmamış Doktora Tezi .
  • Gülhan, Abdülkerim, Nâzikî Dîvânı Karşılaştırmalı Metin, Balıkesir 1989 Uludağ Üniversitesi, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi .
  • İpekten, Halûk, Karamanlı Nizâmî Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı, Ankara: Atatürk Üniversitesi Yay., 1974.
  • İpekten, Haluk, Nâ’ilî Divânı, Ankara: Akçağ Yay., 1990.
  • İsen, Mustafa ve Cemal Kurnaz, Şeyhî Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1990.
  • İsen, Mustafa, Usûlî Divanı,: Akçağ Yay., 1990.
  • Kalkışım, Muhsin, Şeyh Gâlib Dîvânı, Ankara: Akçağ Yay., 1994.
  • Kaplan, Mahmut, Neşâtî Divanı, Akademi İzmir: Kitabevi Yay., 1996.
  • Küçük, Sabahattin, Bâkî Dîvânı Tenkitli Basım, Ankara: TDK Yay., 1994.
  • Mengi, Mine, Mesîhî Dîvânı, Ankara: AKM Yay., 1995.
  • Mermer, Ahmet, Mezâkî Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı’nın Tenkidli Metni, Ankara: AKM Yay., 1991.
  • Okuyucu, Cihan, Cinânî Hayâtı Eserleri Dîvânının Tenkidli Metni, Ankara: TDK Yay., 1994.
  • Özmen, Mehmet, Ahmed-i Da’i Divanı Dizin , Ankara: TDK Yay., 2001.
  • Özmen, Mehmet, Ahmed-i Da’i Divanı Metin-Gramer-Tıpkıbasım , Ankara: TDK Yay., 2001.
  • Özyıldırım, Ali Emre, Hamdullah Hamdî ve Divanı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay., 1999.
  • Şen, Esma vd., Şeref Hanım Divânı, Balıkesir 2001 Balıkesir Üniversitesi, Basılmamış Bitirme Tezi .
  • Tarlan, Ali Nihat, Ahmet Paşa Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1992.
  • Tarlan, Ali Nihat, Hayâlî Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1992.
  • Tarlan, Ali Nihat, Zatî Divanı Edisyon Kritik ve Transkripsiyon Gazeller Kısmı c.I, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1967.
  • Tarlan, Ali Nihat, Zatî Divanı Edisyon Kritik ve Transkripsiyon Gazeller Kısmı c.II, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., 1970.
  • Tarlan, Ali Nihat, Necatî Beg Divanı, Ankara: Akçağ Yay., 1992.
  • Üzgör, Tahir, Fehîm-i Kadîm Hayatı, Sanatı, Dîvân’ı ve Metnin Bugünkü Türkçesi, Ankara: AKM Yay., 1991.
Toplam 37 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Yazarlar

Abdülkerim Gülhan Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi 21 Nisan 2006
Yayımlandığı Sayı Yıl 2006 Sayı: 14

Kaynak Göster

MLA Gülhan, Abdülkerim. “DİVAN ŞİİRİNDE “GURBET” VE ‘GARİPLİK’ ÜZERİNE”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy. 14, 2006, ss. 131-58.

Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni



Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.

-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,

-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,

-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,

-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,

-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,

- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,

-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,

-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.


Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.





Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies

Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.

-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,

-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,

-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,

-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,

-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,

-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,

-Use of technology-assisted interpreting tools,

-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.

Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.