OSMANLI VE SAFEVİ HÂKİMİYETLERİNDE TİFLİS XVIII. YÜZYIL

Öz

Günümüzde Gürcistan’ın başkenti olan Tiflis, Sasaniler tarafından kurulmuş,VI. asırda Gürcülerin payitahtı olmuştur. Tarihi süreçte Kartli, Sasani,Hazar, Bizans hâkimiyetinde kalan Tiflis, VII. yüzyılda Müslüman Araplar,1069’da Selçuklu Türkleri tarafından fethedilmiştir. Ardından Gürcüler,Harzemşahlar, Moğollar, Timurlular, Akkoyunlular ve nihayet Safeviler şehri elegeçirmiştir. Safevi döneminde Gürcü beylerince yönetilen şehir, 1578 ve 1723’deiki kez Osmanlı idaresine alınmıştır. Osmanlı yönetimi şehri sistemine dâhiletmek için, 1728’de bir tahrir yaptırmıştır. Bu işlem sonucu meydana gelen tahrirdefterleri; şehrin gerek Safevi, gerekse Osmanlı idaresindeki sosyo-ekonomikdurumunu ve idari yapısını ortaya koymaktadır. Bu defterler temel alınarak,Osmanlı ve Safevi belge ve kaynakları ile seyahatname ve araştırma eserlerden deistifade edilerek, Tiflis’in XVIII. asrın ilk yarısındaki sosyo-ekonomik ve idariyapısı ile kuruluştan günümüze gelişimi genel olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gürcistan, Osmanlı Devleti, Safevi Devleti, Tiflis tarihi, Tiflis’in idari yapısı, Tiflis’in mahalleleri, Tiflis’in nüfusu, Tiflis ekonomisi ve vergiler, Tiflis vakıf ve tarihi eserleri.

TBILISI UNDER OTTOMAN AND SAFAVID REIGNS 18TH CENTURY

Öz

Tbilisi, the capital of Georgia, was founded by Sassanid, and became the capital ofGeorgia in 6th century. Tbilisi, having been under Karthli Georgian , Persians,Khazar and Byzantine Empire reigns in the historical process, was conquered in 7thcentury by Muslim Arabs and in 1069 by Turks. The city was captured by SeljukTurks, Khwarezmshah, Mongol, Timurid, Aq Qoyunlu Turcoman and at last bySafavids. Being ruled by Georgian kings during Safavid period was captured byOttomans in 1578 and 1723. Ottoman administration carried out tahrir process inorder to include the city in its system. The tahrir notebooks note the city’s both socioeconomicand administrative structure under Savafid and Ottoman rule. This study isintended to investigate, in general, the socio-economic and administrative structure ofTbilisi and its development from its foundation until the present time, taking thosenotebooks as a base and utilizing Ottoman and Safavid documents and sources as wellas travel notes and research works.

Anahtar Kelimeler

• Georgia, Ottoman Empire, Safavid, history of Tbilisi, administrative structure of Tbilisi, neighborhoods of Tbilisi, population of Tbilisi, economy and taxis of Tbilisi, historical works of Tbilisi.