Öz
Tâli’i d. 925/1519 is diwan holder poet, who is mentioned chiefly in the tezkires, which are the primary sources of classic Turkish literature, and other sources. The poet was appointed as the treasury clerk in Mehmed the Conqueror’s reign 1451-1481 . He worked as the treasurer to Prince Mahmud, in Bayezid II’s reign. 1481-1512 Then he became a janissary clerk in Selim I’s reign. 1512-1520 . Even though sources praise his poems and him and claim that he was a diwan holder, his poems were not unearthed and copies of his works could not been found up until this day. Thanks to our studies, his Turkish Diwan copy is found. This article deals with his Egypt rhymed poem that can be found in his diwan, which is about to be published. The poet who joined the expedition of Selim I’s to Egypt, according to his works’ contents, wrote his poems immediately after the conquest of Egypt. Most probably this was his last poem. For he died in 925/1519 after the expedition. In this paper, information about Tâli’i and his Turkish diwan copy, contains of its contents will be studied.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ÂŞIK ÇELEBİ, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ, Haz. Filiz Kılıç, Kültür Bakanlığı E-Kitap Yayımı. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/59036,asik-celebimesairus-suarapdf.pdf?0 [18.02.2019, çevrimiçi].
- BEYÂNÎ, Beyânî Tezkiresi, Haz. Aysun Sungurhan, Kültür Bakanlığı E-Kitap Yayımı. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55835,beyani-tezkiresipdf.pdf?0, [18.02.2019, çevrimiçi].
- ERSOY, Ersen, “Fatih Devrinde Cinas Ustası Bir Şair: Hafî”, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, S. 11, 2013, s. 195-216.
- ERÜNSAL, İsmail, Türk Edebiyatının Arşiv Kaynakları, Harvard Üniversitesi Yakın Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Bölümü Yay., Harvard 2008.
- GELİBOLULU ÂLÎ, Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı, Haz. Mustafa İsen, Atatürk Kültür Merkezi Yay., Ankara 1994.
- KARDAŞ, Sedat, Tâli’î’nin Farsça Divanı ve Necâtî Bey Divanı ile Mazmunlar Açısından Mukayesesi İnceleme - Edisyon Kritik - Transkripsiyonlu Metin - Tercüme -Mukayese , Erzurum Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum 2012.
- KILIÇ, Atabey, “Fatih Devri Türk Edebiyatına Genel Bir Bakış”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 14, 2003/1, s. 85-93.
- KINALIZÂDE HASAN ÇELEBİ, Tezkiretü’ş-Şu’arâ, Haz. Aysun Sungurhan, Kültür Bakanlığı E-Kitap Yayımı. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/ Eklenti/55834,kinalizade-hasan-celebipdf.pdf?0 [18.02.2019, çevrimiçi].
- KÖKSAL, M. Fatih, “Tâli’î” Maddesi, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, 14.02.2019, çevrimiçi.
- LATÎFÎ, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ, Haz. Rıdvan Canım, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay., Ankara 2000.
- ÖZTÜRK, Uğur, “Tezkire Niteliğinde Bir Şiir Mecmuası”, Turkish Studies, Volume 8/1 Winter 2013, p. 411-428.
- SEHÎ BEG, Heşt Bihişt, Haz. Hakan Yekbaş, Kültür Bakanlığı E-Kitap Yayımı. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/56165,hest-bihistpdf.pdf?0&_tag1=03EE5380B678F1063BF0A9ED54D2FA0DD77 1F0E5&crefer=CA7D8C68DB186302D3F9882C22D29B894E9ABDABDA34FA1 F4FBD462123F9FC44 [18.02.2019, çevrimiçi].
- SESLİKAYA, Ali, Yavuz Sultan Selim’in Sefer Menzilnâmeleri Çaldıran, Kemah, Dulkadiroğlu Ve Mısır Seferi Menzilnâmeleri ve Haydar Çelebi Ruznâmesi: Transkripsiyon ve Değerlendirme, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Tokat 2014.
- TEKİN, Gönül, "Fatih Devri Türk Edebiyatı”, İstanbul Armağanı I Fetih ve Fatih, Haz. Mustafa Armağan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yay., İstanbul, Tarihsiz .
- YAKUPOĞLU, Cevdet, “II. Bayezid’in Oğlu Şehzade Mahmud’un Hayatı ve Faaliyetleri”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, C. 6, S. 12, 2010, s. 319-339.
Öz
Tâli’î ö. 925/1519 , klâsik Türk edebiyatının temel kaynakları olan tezkirelerbaşta olmak üzere dönemin diğer kaynaklarında da adı geçen önemli ve dîvân sahibiönemli bir şairdir. Fatih Sultan Mehmed 1451-1481 döneminde hazine kâtipliğineatanan şair, II. Bayezid 1481-1512 döneminde Şehzâde Mahmûd’un defterdarıolarak görev yapmış ve Yavuz Sultân Selîm 1512-1520 döneminde ise Yeniçerikâtipliği görevlerinde bulunmuştur. Kaynaklarda kendisinden ve şiirindensitayişle bahsedilmesine ve dîvân sahibi olduğu söylenilmesine rağmen bugüne kadarşiirleri ortaya çıkmamış ve eserinin herhangi bir nüshasına rastlanılmamış olanTâli’î’nin tarafımızdan yapılan çalışmalar neticesinde Türk.e Dîvân nüshasına ulaşılmıştır.Yayım aşamasında olan dîvânında yer alan Mısır redifli kasidesi de bu makaleninkonusudur. Yavuz ile birlikte Mısır seferine katılan şair -muhtevadan anlaşıldığıkadarıyla- şiirini Mısır’ın fethedilmesinin hemen ardından söylemiştir. Büyükihtimalle söylediği son kaside veya onlardan biridir. Zira şair sefer dönüşünden kısabir süre sonra, 925/1519 tarihinde vefat etmiştir. Makalede Tâli’î ve Türk.e Dîvânnüshası hakkında bilgi verilerek, kasidenin muhtevası üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ÂŞIK ÇELEBİ, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ, Haz. Filiz Kılıç, Kültür Bakanlığı E-Kitap Yayımı. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/59036,asik-celebimesairus-suarapdf.pdf?0 [18.02.2019, çevrimiçi].
- BEYÂNÎ, Beyânî Tezkiresi, Haz. Aysun Sungurhan, Kültür Bakanlığı E-Kitap Yayımı. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55835,beyani-tezkiresipdf.pdf?0, [18.02.2019, çevrimiçi].
- ERSOY, Ersen, “Fatih Devrinde Cinas Ustası Bir Şair: Hafî”, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, S. 11, 2013, s. 195-216.
- ERÜNSAL, İsmail, Türk Edebiyatının Arşiv Kaynakları, Harvard Üniversitesi Yakın Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Bölümü Yay., Harvard 2008.
- GELİBOLULU ÂLÎ, Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı, Haz. Mustafa İsen, Atatürk Kültür Merkezi Yay., Ankara 1994.
- KARDAŞ, Sedat, Tâli’î’nin Farsça Divanı ve Necâtî Bey Divanı ile Mazmunlar Açısından Mukayesesi İnceleme - Edisyon Kritik - Transkripsiyonlu Metin - Tercüme -Mukayese , Erzurum Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum 2012.
- KILIÇ, Atabey, “Fatih Devri Türk Edebiyatına Genel Bir Bakış”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 14, 2003/1, s. 85-93.
- KINALIZÂDE HASAN ÇELEBİ, Tezkiretü’ş-Şu’arâ, Haz. Aysun Sungurhan, Kültür Bakanlığı E-Kitap Yayımı. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/ Eklenti/55834,kinalizade-hasan-celebipdf.pdf?0 [18.02.2019, çevrimiçi].
- KÖKSAL, M. Fatih, “Tâli’î” Maddesi, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, 14.02.2019, çevrimiçi.
- LATÎFÎ, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ, Haz. Rıdvan Canım, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay., Ankara 2000.
- ÖZTÜRK, Uğur, “Tezkire Niteliğinde Bir Şiir Mecmuası”, Turkish Studies, Volume 8/1 Winter 2013, p. 411-428.
- SEHÎ BEG, Heşt Bihişt, Haz. Hakan Yekbaş, Kültür Bakanlığı E-Kitap Yayımı. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/56165,hest-bihistpdf.pdf?0&_tag1=03EE5380B678F1063BF0A9ED54D2FA0DD77 1F0E5&crefer=CA7D8C68DB186302D3F9882C22D29B894E9ABDABDA34FA1 F4FBD462123F9FC44 [18.02.2019, çevrimiçi].
- SESLİKAYA, Ali, Yavuz Sultan Selim’in Sefer Menzilnâmeleri Çaldıran, Kemah, Dulkadiroğlu Ve Mısır Seferi Menzilnâmeleri ve Haydar Çelebi Ruznâmesi: Transkripsiyon ve Değerlendirme, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Tokat 2014.
- TEKİN, Gönül, "Fatih Devri Türk Edebiyatı”, İstanbul Armağanı I Fetih ve Fatih, Haz. Mustafa Armağan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yay., İstanbul, Tarihsiz .
- YAKUPOĞLU, Cevdet, “II. Bayezid’in Oğlu Şehzade Mahmud’un Hayatı ve Faaliyetleri”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, C. 6, S. 12, 2010, s. 319-339.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Mayıs 2019 |
| IZ | https://izlik.org/JA54ZW49AW |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2019 Sayı: 40 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.