Öz
Bu çalışmanın amacı Osmanlı toplumunda oldukça değer verilen musikinin ıslahı, muhafazasıve öğretimi için açılan Dârülelhân’ın konservatuvara dönüşene dek geçirdiği süreci elealmaktır. Dârülelhân Osmanlı Devleti’nde Maarif Nezareti’ne bağlı ilk resmî musikî okuluolması bakımından önemlidir. Bu okulun günümüz İstanbul Konservatuvarı’nın temelinioluşturması önemini bir kat daha arttırmaktadır. Kurumun tarihî önemi bizi böyle bir araştırmayasevk etti.Giriş kısmında uzun yıllardan beri süregelen musikinin öğrenim ve topluma aktarım yollarındankısaca bahsedilmiştir. Mehterhane, Enderun’un musikî kısmı, Muzika-i Hümayun,Mevlevihane, musikî esnafı loncalarının musikinin nesilden nesile aktarımında nasıl rolaldığına değinilmiştir. Devamında Dârülelhân gibi bir eğitim kurumuna neden ihtiyaç duyulduğuizah edilmiştir Bu okul açılmadan önce musikî ile ilgili işleri düzenleyecek ve böyle birokulun açılışı için hazırlık yapacak olan Musikî Encümeni’nin kuruluşu anlatılmıştır. Buheyet tarafından hazırlanan talimatnameden bahsedilmiştir. Bu talimatnameye göre MusikîEncümeni’nin görevleri ve açılacak olan Dârülelhân ile ilgili hükümler ele alınmıştır. BaşbakanlıkOsmanlı Arşivi’nden yararlanarak bulduğumuz belgeler ışığında encümenin faaliyetlerianlatılmıştır. Nihayet Dârülelhân’ın kuruluşu, eğitim öğretimi ve teşkilatı hakkında bilgiverilmiştir. Ancak mütareke döneminin beraberinde getirmiş olduğu olumsuz koşullar nedeniyleokulun eğitim-öğretiminde birçok aksaklıklar ortaya çıkmıştır. Özellikle zükûr erkek ve inas kız olarak iki kısım şeklinde açılan bu eğitim müessesesinin sorunları ele alınmıştır. Nitekimzükûr kısmı bu sorunlar nedeniyle kapatılmak zorunda kalınmıştı. Böylece sadece kadınlarındevam ettiği inas kısmı varlığını devam ettirmişti.Bu çalışmada ulaşabildiğimiz kaynaklar ve belgeler doğrultusunda kurumun öğretim kadrosuna,öğrenci sayısına ve ders programlarına yer verilmiştir. Nihayet Cumhuriyet’in ilanı ilebirlikte yeniden yapılandırılan Dârülelhân yeni bir teşkilatlanma ile konservatuvara dönüştürülmesinekadarki faaliyetleri anlatılmıştır. Eğitim öğretimin yanı sıra, Türk musikisininbilinen tüm eserleri notaya alınarak kaydedilmiş ve bir külliyat hazırlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Dârülbedayi Dârülelhân Musikî Encümeni konservatuvar Türk musikîsi Batı musikisi
Öz
The aim of this study is to consider the activities of Dârülelhân.This institutionwas opened for breeding, housing and training of music which is highly valued inOttoman society. Within the process Dârülelhân transformed to a western formationnamed ”Conservatory“. Dârülelhân is important because of being the first officialmusic school which was bound to Ministry of Education. Besides, forming thefundamental of İstanbul Conservatory increases its importance. Making of thisstudy the historical importance of the institute played role.In the beginning we discussed the education of music and its tranfer to the society.The roles of ”Mehterhane“, music section of ”Enderun“, ”Muzika-i Hümâyun“,”Mevlevihane“ and music guilds are examined in this process. The necessities of theinstitute of Dârülelhân is explained. After all, establishment of ”Musikî Encümeni“is more important than Dârülelhân. This commission prepared the sub-structure ofDârülelhân and made a regulation. According to the regulation duties of MusikiEncümeni and the rules dealing with Dârülelhân are determined. By usingOttoman Archive documents, the activities of Musiki Encümeni is explained.Finally, the establisment of Dârülelhân and its organization are examined. Onaccount of the negative conditions of Armistice Period, a lot of problems occured.Especially, the matters of the parts of school named zükûr which was for men andinas which was for women discussed. As a matter of fact the part named zükûr wasclosed for these reasons. Thus, merely the part named inas protected its existance.Instruction staff of the institute, number of students, lesson programmes areexamined. After the declaration of the Republic, Dârülelhân was put in order onceagain. A new organization planned. In this its activities determined until itsconversion itnto ”Conservatory“. All the works of art recorded by the instutite andprepared a collection.
Anahtar Kelimeler
Dârülbedayi Dârülelhân Musikî Encümeni conservatory Turkish Music Western Music
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Kasım 2012 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2012 Sayı: 27 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.