Öz
Üretken bir yazar ve eylem adamı olarak Tatar fikir ve siyaset hayatınıyönlendiren aydınlardan olan Kazanlı Ayaz İshakî, Türkiye’ye ilk olarakMeşrutiyetin ilanından hemen sonra gelmiş ve Jön Türk çevreleriyle sıkı birilişki kurmuştur. Gerek Türkiye’de bulunduğu sırada yazdıklarıyla, gereksedışarıdan gönderdiği makalelerle Türk dilinin sadeleştirilmesi konusundayapılan tartışmalara aktif bir şekilde müdahil olmuş, Kazan Tatarlarınınmillî edebiyatı geliştirmek yolunda Osmanlı Türklerine rehberlik edebileceğiniileri sürmüştür. Tatar edebiyatındaki halkçılık akımının geliştirici etkileriniTürk kamuoyuna sunarken Osmanlı edebiyatındaki seçkinci eğilimlerieleştirmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarında ise yeni bir ümit ve biraz değişik birsöylemle Türk siyasilerini ve aydınlarını yönlendirmeye çalışmıştır. Türkiye’ninTürk Dünyası için rehberlik üstlenebileceği, kültürel ilişkileri veortak noktaları geliştirilebileceği yolunda görüşler öne sürmüştür. Yeni Türkdevletinin dış Türklere ve Sovyetlerin onları ayrıştırma projelerine ilgisizkalmaması, onlara yönelik politikalar üretmesi için telkinlerde bulunmuştur.Ayrıca, Türk inkılâpları hakkındaki bazı çekincelerini, Türk kadınınınhayatında atılacak hızlı adımların doğurabileceği sakıncaları, Latin alfabesinikabulün Türk Dünyasına getirebileceği problemleri tartışmıştır. Ayaz İshakî’ninkendine has bir içtenlik, açıklık ve cesaretle yazdığı bu yazılargünümüzde de önemini korumaktadır. Onun hakkında birçok yazı yayınlanmışolmakla birlikte, Türk basınında yazdıkları incelenmemiştir. Bumakalede, onun Türk basınında yazdığı bütün yazıları taramak ve analizetmek suretiyle A. İshakî’nin sunduğu değişik perspektifler ortaya konulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Ayaz İshakî Kazan Tatarları halkçılık modern Tatar edebiyatı Türkçülük Genç Türkler.
Öz
Turkic intellectuals from Russia contributed a great deal to the intellectual lifeof Turkey. Ayaz Ishaki or Gayaz Ishakiy , famous Tatar dramatist, journalistand prolific writer, was one of them. He came to İstanbul in the Young Turk era 1908-1918 and established contacts with the Young Turks. He activelyinvolved in the discussions of language reform and tried to explain the importanceof simplified Turkish in enlightening the people. He criticized the elitist tendencyof the Ottoman literature by describing it as alien to the Turkish public. Heclaimed that the Volga Tatars might be a model for the Ottoman Turks todevelop their national literature. In the early years of Turkish Republic, Ishakionce again directed his attention to the Turkish public, with new hopes and anew discourse. He tried to direct Turkish public opinion by his critical writings.He urged that Turkey should guide the Turkic World and expressed his thoughtin how to develop cultural relationship and common grounds with the ‘Turksabroad.’ He believed that Turkey should deal with the problems of the Turksabroad and develop projects against the Soviet policies to divide the Turkslinguistically and other ways. He also expressed his worries about the dangers ofrapid reforms concerning Turkish women as well as the risks of accepting Latinalphabet for the Turkic World. Although numerous articles were devoted to thelife, literary and political activities of Ayaz Ishaki, there is almost no research onhis writings and criticisms in the press of Ottoman Empire and Turkish republic.Therefore, this survey will research and analyze these writings and attempt todefine his contribution to the Turkish thought.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Kasım 2012 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2012 Sayı: 27 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.