İkinci Dünya Savaşı Sırasında Türkiye’de Ekonominin ve İktidarın Temel Dayanağı: MİLLİ KORUNMA KANUNU

Öz

İkinci Dünya Savaşı Türkiye’yi her açıdan doğrudan etkilemiştir. Savaşa katılmayanülke, her an katılabilme ihtimali dolayısıyla askeri harcamalarını en üstseviyede tutmuştur. İthalat ve ihracat dengeleri bozulmuştur. Genç nüfusun silahaltına alınmasıyla tarımsal üretim büyük oranda düşmüştür. Hem vatandaş hem deülke güvenliğinin teminatı olan ordu temel ihtiyaçlarını karşılamakta güçlüklerçekmiştir. Savaş sürecinde hükümet kuran Refik Saydam ve ardından Şükrü Saraçoğlu,içinde bulunulan ekonomik çıkmazlara çare bulabilmek adına Milli KorunmaKanunu olarak bilinen çok yönlü ve katı kurallı uygulamaları yürürlükte tutmuşlardır.İlgili kanunla birlikte; üretim ve tüketim arasında geçen tüm ekonomik safhalar,iç ve dış ticaret değişkenleri hükümetin kontrolüne geçmiştir. Bu tarz, devletçilikilkesinin en katı anlayışı olarak kendini göstermiştir. İkinci Dünya Savaşı bitmesinerağmen, dünya siyasi dengelerinin tam olarak yerine oturmaması ve iktidar sahiplerininkanun maddelerini gerektiği zaman kullanabilme rahatlığı kanunun 1960 yılınakadar yürürlükte kalmasına ortam hazırlamıştır. Bu makalede; Milli KorunmaKanunu’nun içeriği, uygulama alanları, kanuna bağlı diğer ekonomik uygulamalar,kanunun yargıdaki yansımaları detaylı olarak ele alınmıştır. Dönem aydınlatılırken;arşiv belgeleri, resmi yayınlar ve dönem basınından örnekler öncelikli olarak kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Milli Korunma Kanunu, ikinci dünya savaşı, Refik Saydam Hükümeti, Şükrü Saraçoğlu Hükümeti

THE MAINSTAY OF ECONOMY AND POWER IN TURKEY DURING THE SECOND WORLD WAR: PROTECTION LAW

Öz

The Second World War influenced Turkey in everyrespect political, social, economic,etc. , directly. Non-combatant country, due to probability of crusading, kept a highestrank its military spendings, at any time. Imports and exports equalisations were brokendown. Agricultural production was cutto the bone within calling to arms for youngpopulation. Military service, which was assurance of both citizen and security of country,had difficulty in compensation its basic needs. During the war, Refik Saydam and afterŞükrü Saraçoglu, who both of them formed a government alone, retained in force multidirectionaland strict ruled implementations which are known as The Protection Law onbehalf of finding a way for current economical impasses. With applicable legislation; thewhole economical phase, that is passed through between production and consumption,domestic and foreign trade parameters are brought under control by the cabinet. Thiskind of procedure show edit self as the most rigid understanding of the principle ofStatism. Eventhough the Second World War was over, world political balances notfalling into place entirely and the cabinet members' comfort using articles easily at anytime position themselves to keep this legislation until 1960. In this article; the content ofThe Protection Law, scopes of implementation, other economical implementationsdepended on legislation, reflections of legislation in judge were discussed in detail. Whilethe term was being illuminated; archives, official broad castings, and the examples fromthat term’s press were examined, primarily.

Anahtar Kelimeler

• The Protection Law, Second World War, Refik Saydam Government, Şükrü Saraçoglu Government