GEÇ DÖNEM OSMANLI TASAVVUF TARİHİ ÇALIŞMALARINDAKİ SORUNLAR VE ALAN AÇISINDAN ARŞİV EVRAKININ ÖNEMİ
Öz
Geç dönem Osmanlı tasavvuf tarihi çalışmaları genel olarak arşivbelge ve defter koleksiyonlarını ihmal etmektedir. Tasavvuf tarihininbir çeşit inanç alanı ve araştırıcılarının da çoğunlukla tarihçilik formasyonundanuzak oluşu, ilgili alanda üretilen çalışmalarda birtakım yapısal sorunlara yol açmaktadır. Tasavvuf tarihi çalışmalarınıngüvenilir ve tutarlı olması kaynak çeşitliliğini artırmaktan geçer.Arşiv belgeleri ve defterlerinin paleografya ve diplomatik ilmi kaidelerineuygun bir şekilde kullanımı sayesinde, menkabe kültürününetkisi ile idealize edilen hamasî retorikten daha çok, uzun erimli veideolojik körlükten uzak bilimsel ürünler elde edilebilecektir. Bunailaveten, kısa zaman aralıklı ve dar bölgelerin çalışma konuları olarakbelirlenmesinin de metodolojik bir gereklilik olduğu belirtilmelidir.İşbu makale, tasavvuf tarihi araştırmalarında arşiv vesikalarının neölçüde kullanıldığını sorgulamakta ve birincil kaynakların önemineatıf yapmaktadır.
Anahtar Kelimeler
THE PROBLEMS IN THE LATE PERIOD OTTOMAN SUFI STUDIES AND THE IMPORTANCE OF THE ARCHIVAL DOCUMENTS
Öz
A majority of the late period Ottoman sufi studies have neglected to use archivaldocuments as a primary resources. Regarding sufi history as a faith area and researcherswho are far from history formation lead to some structural problems in the worksproduced in this specific field, because they are incliened to repeat exactly what ahaiography tells about someone or something without criticizing or interpreting. Unlessthe study related to sufi history depends upon various and different sources includingarchival materials, it could not be naturally accepted as a reliable and consistent. In orderto get an historical work which is not affected by an ideological bias and antagonism oran idealized discourse caused by hagiography, archival documents must be certainly usedin accordance with paleography and diplomatic rules. As well, it should be said that thesubjects interested in Ottoman sufi history must contain useful perspective surrounded bya restricted region and short-term period. Otherwise, the works which don’t concern thisfact certainly give rise to successive incorrect results. The aim of this article tries to focuson the use of archival documents, the importance of an historical perspective andmethodology in the history of sufism.
Anahtar Kelimeler
