MECÂLİSÜ'N-NEFÂİS'TE ŞİİR VE ŞAİR ELEŞTİRİSİ

Öz

Ali Şîr Nevâî, Türk kültür ve edebiyatında birçok açıdan ilklere imza atmış ve çığır açmış büyük bir şairdir. Onun en önemli eserlerinden birisi olan Mecâlisü'n-Nefâis, Türk edebiyatında kaleme alınan ilk tezkiredir. XVI. yüzyıl tezkirecilerinin de değindiği gibi Mecâlisü'n-Nefâis, Türk tezkirelerine birçok açıdan model olmuştur. Makalede bu tezkirenin şiir eleştirisi açısından çözümlemesi yapılmıştır. Her ne kadar Nevâî az ve öz bilgi verme yolunu seçse de, özellikle eleştiri terminolojisine katmış olduğu tabirlerle, tezkirecilik geleneğinin gelişmesine büyük katkılar sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ali Şîr Nevâî, Mecâlisü'n-Nefâis, Biyografik bilgi, Şiir eleştirisi

CRITISM ON POET AND POETRY IN MECALISU’N-NEFAIS

Öz

Having instituted and initiated considerable inaugurations on miscellaneous sub/categories within the sphere of Turkish Culture and Literature, Ali Şir Nevâi deserves to be commemorated as a distinguished Turkish poet. As an instance, “Mecalisü'n-Nefais”, one of his major works, features to be the first tezkire the Turkish literary genre considering biographical memoirs penned in Turkish Literature. Parallel to the significations of tezkire-writers in Anatolia in the 16th Century, “Mecalisü'n-Nefais” executes to be the prototype of this particular literary genre. This article analyzes this precious work in term of poetry criticism criteria. Notwithstanding Nevâi's preference of retecidence throughout the work, he immensely contributed to the development of the particular tezkire-writing tradition, especially by means of his coinage of new phrases for the terminology of criticism.

Anahtar Kelimeler

• Ali Şîr Nevâî, Mecâlisü'n-Nefâis, Biographical data, Poetry criticism

Kaynakça

1. Dipnotlarda verilenlerin dışında istifade edilen kaynaklar: ONAY, Ahmet Talay, Türk Edebiyatında Mazmunlar, Haz: Cemal Kurnaz, MEB, İstanbul 1984.
2. TOLASA, Harun, Sehî, Latifî, Aşık Çelebi Tezkirelerine Göre 16. y.y. Edebiyat Araştırma ve Eleştirisi, Dokuz Eylül Ünv. Yay., İzmir 1983.