Öz
Zaman, görünüş ve kip işlevlerinin anlatımı Türkçede genelde yükleme eklenen eklerle gösterilir. Sayısı oldukça fazla olan bu eklerin anlatımları da çoktur. Bu konuda pek az çalışma yapılmıştır. Makalede bir hâdisenin zaman akışıyla olan ilişkisini gösteren görünüş konusu ele alınmakta, değişik anlayışlardan hareketle bu konunun neden ders kitaplarında yer alması gerektiği tartışılmaktadır.
Kaynakça
- AKSAN, Doğan, Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim, 2. Baskı, TDK yayınları, Ankara 1998.
- AKSAN, Doğan; ATABAY, Neşe; KUTLUK, İbrahim; ÖZEL, Sevgi, Sözcük Türleri, İstanbul Üniversitesi yayınları, Ankara 1983.
- ÁRPÁD, Berta, “Aspekt”, Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, Budapest 1994, 45/ 451.
- BARTSCH, Werner, Tempus, Modus, Aspekt [=Zaman, Kip, Görünüş], a. M. Diesterweg yayınevi, Frankfurt 1980.
- BUSSMANN, Hadumad, Lexikon der Sprachwissenschaft [=Dil bilimi Sözlüğü], Kröner yay. Stuttgart 1983.
- DİLÂÇAR, A., “Gramer: tanımı, adı, kapsamı, türleri, yöntemi, eğitim- deki yeri ve tarihçesi”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1971, TDK yayınları, Ankara 1971.
- ERGİN, Muharrem, Türk Dil Bilgisi, İstanbul Üniversitesi yayınları, İs- tanbul 1972.
- ERKMAN-AKERSON, Fatma-OZİL, Şeyda, Türkçede Niteleme, Simurg yayınevi, İstanbul 1998.
- ERKMAN-AKERSON, Fatma, Dile Genel Bir Bakış, Multilingual yay- ınevi, İstanbul 2000.
- GENCAN, Tahir Nejat, Dilbilgisi: 4. Baskı, TDK yayınları, Ankara 1979.
- HAARMANN, Harald, Die indirekte Erlebnisform als grammatische Katego- rie [=Dil bilgisi Sınıflandırması Olarak Dolaylı Anlatım Biçimi], Wiesbaden 1970, Soziatas Uralo-Altaica 2.
- JOHANSON, Lars, Aspekt im Türkischen [=Türkçede Görünüş], Uppsala 1971.
- KORKMAZ, Zeynep, Gramer Terimleri Sözlüğü, TDK yayınları, Ankara 1992.
- LEWANDOWSKI, Theodor, Linguistisches Wörterbuch [=Dil bilimi Sözlüğü], c. 1, Quelle und Meyer yayınevi, Heidelberg 1984.
- Linguistische Grundbegriffe, 3. yeni bs., Hirt yayınevi, Kiel 1981.
- TÜRKYILMAZ, Fatma, Tasarlama Kiplerinin İşlevleri, TDK yayınları, Ankara 1999.
- UZUN, Engin, Dilbilgisinin Temel Kavramları Türkçe Üzerine Tartışmalar, Ankara 1998.
- VARDAR, Berke, Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, ABC yayınevi, İs- tanbul 1988.
- VARDAR, Berke, Dilbilim ve Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü, TDK yayınları, Ankara 1980.
- YAMAN, Ertuğrul, Türkiye Türkçesinde Zaman Kaymaları, TDK yayın- ları, Ankara 1999.
Öz
Tense, aspect, and modality are expressed as functions in the suffixes added to the verbs in Turkish. These suffixes which exist in guite a large number have also various expressions. A few research has been done in this field. This article deals with “aspect” indicating the relationship of an event with its temporal axis. The reason why this topic should be included in textbooks is discussed with reference to a number of acpects.
Kaynakça
- AKSAN, Doğan, Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim, 2. Baskı, TDK yayınları, Ankara 1998.
- AKSAN, Doğan; ATABAY, Neşe; KUTLUK, İbrahim; ÖZEL, Sevgi, Sözcük Türleri, İstanbul Üniversitesi yayınları, Ankara 1983.
- ÁRPÁD, Berta, “Aspekt”, Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, Budapest 1994, 45/ 451.
- BARTSCH, Werner, Tempus, Modus, Aspekt [=Zaman, Kip, Görünüş], a. M. Diesterweg yayınevi, Frankfurt 1980.
- BUSSMANN, Hadumad, Lexikon der Sprachwissenschaft [=Dil bilimi Sözlüğü], Kröner yay. Stuttgart 1983.
- DİLÂÇAR, A., “Gramer: tanımı, adı, kapsamı, türleri, yöntemi, eğitim- deki yeri ve tarihçesi”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1971, TDK yayınları, Ankara 1971.
- ERGİN, Muharrem, Türk Dil Bilgisi, İstanbul Üniversitesi yayınları, İs- tanbul 1972.
- ERKMAN-AKERSON, Fatma-OZİL, Şeyda, Türkçede Niteleme, Simurg yayınevi, İstanbul 1998.
- ERKMAN-AKERSON, Fatma, Dile Genel Bir Bakış, Multilingual yay- ınevi, İstanbul 2000.
- GENCAN, Tahir Nejat, Dilbilgisi: 4. Baskı, TDK yayınları, Ankara 1979.
- HAARMANN, Harald, Die indirekte Erlebnisform als grammatische Katego- rie [=Dil bilgisi Sınıflandırması Olarak Dolaylı Anlatım Biçimi], Wiesbaden 1970, Soziatas Uralo-Altaica 2.
- JOHANSON, Lars, Aspekt im Türkischen [=Türkçede Görünüş], Uppsala 1971.
- KORKMAZ, Zeynep, Gramer Terimleri Sözlüğü, TDK yayınları, Ankara 1992.
- LEWANDOWSKI, Theodor, Linguistisches Wörterbuch [=Dil bilimi Sözlüğü], c. 1, Quelle und Meyer yayınevi, Heidelberg 1984.
- Linguistische Grundbegriffe, 3. yeni bs., Hirt yayınevi, Kiel 1981.
- TÜRKYILMAZ, Fatma, Tasarlama Kiplerinin İşlevleri, TDK yayınları, Ankara 1999.
- UZUN, Engin, Dilbilgisinin Temel Kavramları Türkçe Üzerine Tartışmalar, Ankara 1998.
- VARDAR, Berke, Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, ABC yayınevi, İs- tanbul 1988.
- VARDAR, Berke, Dilbilim ve Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü, TDK yayınları, Ankara 1980.
- YAMAN, Ertuğrul, Türkiye Türkçesinde Zaman Kaymaları, TDK yayın- ları, Ankara 1999.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 20 Kasım 2003 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2003 Sayı: 9 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.