Öz
Türk edebiyatında değişik şekillerde pekçok örneği görülen elif-nameler;aruz ya da hece ile kaside, gazel, mesnevî, müseddes, dörtlük gibi nazımbiçimleriyle kaleme alınmış, çoğunlukla dinî-tasavvufî ve didaktik konulu,özellikle “elif-name” başlığının kullanıldığı manzumelerdir. Genelliklemuvaşşah sanatında olduğu gibi Arap harflerinin mısra başlarında alt altasıralanması biçiminde oluşturulurlar. Bu makalenin konusu XVIII. Yüzyılmutasavvıf-şairlerinden Fahrî Ahmed’in Elif-name Şerhi’dir. Fahrî, eserindeNesib adlı dervişinin elif-namesini şerh eder. Nesib’in elif-namesindeharfler alt alta sıralanmaz, mısra içinde yer alırlar. Fahrî, elif-nameyitasavvuf çerçevesinde yorumlar, buna göre her harfin tasavvufî bir manasıvardır. Fahrî Ahmed’in eseri, bu konuda yazılmış şimdilik bilinen tekşerhdir. Çalışmada harflerin tasavvufî manaları ve ibareler tahlil yöntemi iletespit edildi ve eserin çevriyazılı metni verildi.
Öz
Alif-namas are poems written by the prosody of the classical Arabic tradition orsyllabic meter within different forms like qasida, ghazal, masnawi, musaddas, andquatrain in Turkish poetry. There are number of samples of these poems from 14th to18th Centuries. In these verses the name “alif-name” is particularly used. Arabic lettersfrom Alif to Yâ are arranged in an order one under the other such acrostic speech at first.This article discusses a soufi poet Fakhri Ahmad d. 1799 and his commentary on analif-nama written by Dervish Nesib. Nesib’s poem is different from others, becauseArabic letters are used with names in the center of every line in this poem, not at thehead of series like other samples. Fakhri explains it within the frame of Jalwatiya order.In his opinion every letters have a meaning from soufi terminology. It proves thatFakhri’s treatise is alone on this matter. This article analyses these soufi terms and givestexts with transcription letters.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 28 Kasım 2008 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2008 Sayı: 19 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.