Edebî Eserlerin Sadeleştirilerek Yeniden Yayımı Üzerine Uygulamalı Bir Örnek: NESL-İ AHÎR
Öz
Nesl-i Ahîr, 7 Eylül 1908-5 Mart 1909 tarihleri arasında Sabah Gazetesi’nde tefrika edilmiş olan Nesl-i Ahîr, yazarın sağlığında ne kitap halinde yayımlanmış ne de sadeleştirilmiştir. Eserin elimizdeki tek nüshası 1990 yılında Şemsettin Kutlu tarafından Son Kuşak alt başlığı ile hazırlanan sadeleştirilmiş baskısıdır. Ancak Nesl-i Ahîr’in kitap halindeki bu tek baskısında, yeni harflere aktarma ve sadeleştirme işlemi sırasında orijinal metinden çok uzaklaşıldığı ve bu baskıyı hazırlayan Şemsettin Kutlu’nun tasarrufuyla Halit Ziya’nın kaleminden çıkan metnin büyük ölçüde değiştirildiği görülmektedir. Kimsenin bir edebî metne müdahale ve özellikle yazarın üslûbunu değiştirme hakkı olmadığı gibi “büyük bir üslûpçu” olan Halit Ziya’nın sağlığında kitap halinde yayımlanmamış olsa bile bir eserinin yıllar sonra yayıma hazırlanırken böyle bir müdahaleye maruz kalması çok daha vahimdir. Nesl-i Ahîr’in bu sadeleştirilmiş baskısı ne yazık ki edebiyat araştırmacıları ve diğer disiplinlerin uzmanları tarafından bilimsel anlamda kullanılabilecek nitelikte olmadığı gibi sıradan okuyucu için de rahatlıkla takip edilebilecek bir anlatımdan uzaktır. “Edebiyat biliminin ilk görevlerinden birisi malzemelerinin bir araya getirilmesi”, “metnin sahihliğinin” ortaya çıkarılmasıdır. Aksi takdirde “edebî eserlerin eleştirel tahlili ve tarihî çerçevesi içinde anlaşılması çok zorlaşabilir. Bu çalışmada halen Nesl-i Ahîr’in mevcut tek baskısı ile yazarı tarafından tefrika halinde gazetede bırakılmış nüshaları arasındaki fark ortaya koyulacak ve bu suretle orijinal metne zarar vermemek adına bir metnin edisyonunun zorluğuna ve ne kadar ciddi bir çalışmayı gerektirdiğine dikkat çekilecektir.
Anahtar Kelimeler
CASE STUDY OF REPUBLICATION AFTER WORD SIMPLIFICATION: NESL-İ AHÎR
Öz
Nesl-i Ahîr, serialized in Sabah between 7 September 1908 and 5 March 1909,was neither incorporated into a book and published nor simplified before the writer’sdeath. The only copy of the work on hand is the simplified edition prepared bySemsettin Kutlu in 1990 under the sunheading Son Kuşak. However, in this onlybook edition of Nesl-i Ahîr, it appears that it was geatly moved away from the origialtext during the translation into new letters and simplification process, and in thepossession of Semsettin Kutlu preparing this edition, the text penned by Halit Ziya wasgreatly changed.Nobody has the right to intervene in a literary text or especially change the style of thewriter, and it is also of great gravity that a work was exposed to such an interventionyears later during the time when it was prepared for publication even if it had not beenincorporated into a book before the death of Halit Ziya, “a great master of style”. Nesl-iAhîr’s this simplified edition is regrettably not of a quality that can be used scholarly bythe researchers of literature and the specialists of other disciplines, and it is also awayfrom the exposition that an ordinary reader can easily follow.One of the first missions of literary science is to “gather together its materials”, that is, to“reveal the authenticity of the text”. Otherwise, it might become rather difficult toanalyse “literary works” critically and understand them within their historicalframework. In this study, the difference between the presently available only edition ofNesl-i Ahîr and the copies left by its writer to the newspaper in serialized forms will beput forward, and thus, attention will be drawn to the fact that edition is rather difficultand requires a serious work so as not to give any harm to the original text.
Anahtar Kelimeler
