Öz
The period of Kanuni Sultan Suleyman was particularly a remarkable period in termsof conquering activities towards to the West. In parallel to these conquests large numbersof documents were written. The text that is presented in this paper for the first time isabout the German expedition of Kanuni. In this study, firstly, copy of the text, which islocated in Suleymaniye Library M.Arif-M.Murad number 238, was introduced. Afterthat –due to the inadequate information about the author of the text in manuscript andlibrary catalog- it was tried to answer the following question that whether the text maybelong to the historians of the period; Celalzade Salih Celebi, Celalzade Mustafa Celebi,Bostan Celebi or Matrakcı Nasuh and made inferences about the author of text. Then,taking into account the information given in the text, creation date of the text was tried todetermine. Before discussing the value of the work as a source of the history, the content ofthe work, causes of German expedition, conquered castles, differences of the text accordingto other sources, were studied. At the end of the study translation of text is examined.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AFYONCU, Erhan, Tanzimat Öncesi Osmanlı Tarihi Araştırma Rehberi, İstan- bul 2007.
- BOSTAN ÇELEBİ, Süleymannâme, Viyana Milli Kütüphanesi, Cod. H.O.42a.
- CELALZÂDE MUSTAFA ÇELEBİ, Tabakātü’l-Memâlik ve Derecâtü’l- Mesâlik, haz. Funda Demirtaş, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Erciyes 2009.
- CELALZÂDE SALİH ÇELEBİ, Alman Seferi Tarihçesi, Süleymaniye Kütüphanesi, Kadızâde Mehmed, nr. 557.
- DANİŞMEND, İsmail Hâmi, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, II, İstanbul 1971.
- ERKAN, Davut, Matrâkçı Nasûh’un Süleymân-nâmesi 1520-1537 , Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2005.
- GÖKBİLGİN, Tayyib, “İbrâhim Paşa”, İA, V/II, s. 908-915.
- HAMMER, Devlet-i Osmaniye Tarihi, V, Mütercim. Mehmed Atâ, İstanbul 1330
- KAYTAZ, Fatma, “Mohaç Savaşı’na Dair Fetih-nâmeler ve Bahârî Kadı Ali Efendi’nin Kıyâmet-nâme Adlı Fetih-nâmesi”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, XXIX 2013 , 145-186.
- _______, “Târih-i Sefer-i Zafer-Rehber-i Alaman Adlı Eserinin Tanıtımı Dolayısıyla Celâlzâde Salih’in Süleymannâme’si Hakkında Bazı Yeni Çıkarımlar” Osmanlı Araştırmaları Dergisi, 43 2014 , 152-153.
- LEVEND, Agâh Sırrı, Gazavât-nâmeler ve Mihaloğlu Ali Bey’in Gazavât- nâmesi, Ankara 2000.
- OSMANZÂDE AHMED TÂİB, Hadîkatü’l-Vüzerâ, İstanbul 1271.
- ÖZCAN, Abdülkadir, “Kanuni Sultan Süleyman Devri Tarih Yazıcılığı ve Literatürü”, Prof. Dr. Mübahat Kütükoğluna Armağan, Ed. Zeynep Tarım Ertuğ, İstanbul 2006, s. 113-154.
- SERDAROĞLU, Vildan, “Süleyman Fehîm”, TVDİA, XXXVIII, s. 87-88.
- SEVERCAN, Şerafettin, “Süleymannâmeler”, Osmanlı, Ed. Gülay Eren, An- kara 1999, VIII, s. 301-317.
- SİNAN ÇAVUŞ, Süleymannâme, Tarih-i Feth-i Sikloş, Estergon ve İstol-Belgrad, haz. Tülay Duran, İstanbul 1987.
- ŞAHİN, Kürşat Şamil, “Gazavâtnâmeler Üzerine Yapılan Çalışmalar Hakkında Bir Bibliyografya Denemesi”, Turkish Studies, Vol. VII/2 2012 , s. 997-1022.
- UZUNÇARŞILI, İsmail Hakkı, Osmanlı Tarihi, II, Ankara 1998.
Öz
Kanuni Sultan Süleyman devri özellikle Batı yönündeki fetih hareketleri bakımından dikkate değer bir dönemdir. Bu fetihlere paralel olarak çok sayıda kaynak eser kaleme alınmıştır. Bu çalışmaya konu olan metin de Sultan Süleyman’ın 1532 yılında gerçekleştirdiği Alaman seferi hakkında olup, ilk defa bu çalışma vesilesiyle araştırmacılara tanıtılmaktadır. Makalede öncelikle metnin Süleymaniye Kütüphanesi, M. Arif - M. Murad bölümünde numara 238’de yer alan nüshası tanıtılmıştır. Daha sonra -ne yazmada ne de kütüphane kataloğunda eserin yazarına dair bilgi bulunmadığı için- eserin, dönemin tarihçilerinden Celalzâde Salih Çelebi, Celalzâde Mustafa Çelebi, Bostan Çelebi ya da Matrâkçı Nasuh’a ait olup olamayacağı sorusuna cevap aranmış, müellife dair çıkarımlarda bulunulmuştur. Sonrasında eserde verilen bilgiler göz önünde bulundurularak metnin kaleme alındığı zaman dilimi tespit edilmeye çalışılmıştır. Eserin muhtevası, Alaman seferinin sebepleri, fethedilen kaleler, diğer kaynaklara göre eserde bulunan farklı bilgiler hakkında malumat verildikten sonra, eserin tarihî kaynak olarak kıymetine dair bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda metnin transkripsiyonuna yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AFYONCU, Erhan, Tanzimat Öncesi Osmanlı Tarihi Araştırma Rehberi, İstan- bul 2007.
- BOSTAN ÇELEBİ, Süleymannâme, Viyana Milli Kütüphanesi, Cod. H.O.42a.
- CELALZÂDE MUSTAFA ÇELEBİ, Tabakātü’l-Memâlik ve Derecâtü’l- Mesâlik, haz. Funda Demirtaş, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Erciyes 2009.
- CELALZÂDE SALİH ÇELEBİ, Alman Seferi Tarihçesi, Süleymaniye Kütüphanesi, Kadızâde Mehmed, nr. 557.
- DANİŞMEND, İsmail Hâmi, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, II, İstanbul 1971.
- ERKAN, Davut, Matrâkçı Nasûh’un Süleymân-nâmesi 1520-1537 , Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2005.
- GÖKBİLGİN, Tayyib, “İbrâhim Paşa”, İA, V/II, s. 908-915.
- HAMMER, Devlet-i Osmaniye Tarihi, V, Mütercim. Mehmed Atâ, İstanbul 1330
- KAYTAZ, Fatma, “Mohaç Savaşı’na Dair Fetih-nâmeler ve Bahârî Kadı Ali Efendi’nin Kıyâmet-nâme Adlı Fetih-nâmesi”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, XXIX 2013 , 145-186.
- _______, “Târih-i Sefer-i Zafer-Rehber-i Alaman Adlı Eserinin Tanıtımı Dolayısıyla Celâlzâde Salih’in Süleymannâme’si Hakkında Bazı Yeni Çıkarımlar” Osmanlı Araştırmaları Dergisi, 43 2014 , 152-153.
- LEVEND, Agâh Sırrı, Gazavât-nâmeler ve Mihaloğlu Ali Bey’in Gazavât- nâmesi, Ankara 2000.
- OSMANZÂDE AHMED TÂİB, Hadîkatü’l-Vüzerâ, İstanbul 1271.
- ÖZCAN, Abdülkadir, “Kanuni Sultan Süleyman Devri Tarih Yazıcılığı ve Literatürü”, Prof. Dr. Mübahat Kütükoğluna Armağan, Ed. Zeynep Tarım Ertuğ, İstanbul 2006, s. 113-154.
- SERDAROĞLU, Vildan, “Süleyman Fehîm”, TVDİA, XXXVIII, s. 87-88.
- SEVERCAN, Şerafettin, “Süleymannâmeler”, Osmanlı, Ed. Gülay Eren, An- kara 1999, VIII, s. 301-317.
- SİNAN ÇAVUŞ, Süleymannâme, Tarih-i Feth-i Sikloş, Estergon ve İstol-Belgrad, haz. Tülay Duran, İstanbul 1987.
- ŞAHİN, Kürşat Şamil, “Gazavâtnâmeler Üzerine Yapılan Çalışmalar Hakkında Bir Bibliyografya Denemesi”, Turkish Studies, Vol. VII/2 2012 , s. 997-1022.
- UZUNÇARŞILI, İsmail Hakkı, Osmanlı Tarihi, II, Ankara 1998.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 20 Mayıs 2016 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2016 Sayı: 34 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.