Öz
17. yüzyılın önemli şahsiyetlerinden biri olan Mesnevî şârihi İsmâîl-i Ankaravî, daha ziyade Mecmû‘atü’l-Letâ’if ve Matmûratü’l-Ma‘ârif adlı şerhi ve diğer mensur eserleri ile tanınmaktadır. Ancak kaynaklarda Ankaravî’nin “Rüsûhî” mahlası ile şiirler yazdığı ve bir divan tertip ettiği de belirtilmektir. Bugün elimizde kendisine ait bir divan bulunmasa da çoğunluğu şiir mecmûası olan farklı yazmalarda Ankaravî’nin şiirlerine rastlanmaktadır. Bu makalede şairin söz konusu yazmalardan derlenen şiirleri bir araya getirilmiş ve tenkitli metin olarak okuyucuya sunulmuştur. Metin kısmında 34 tane şiire yer verilmiştir. Ayrıca bu şiirlerden hareketle şairin edebî kişiliği ve sanatı hakkında değerlendirmeler de yapılmıştır. Ankaravî’nin şiirlerinde daha ziyade tasavvufî konulara yer verdiği, ancak zaman zaman klâsik üslup ve muhtevaya uygun şiirler yazdığı da görülmektedir. Elimizdeki şiirlerin çoğunluğu Türkçe, bir kısmı Arapça, bir kısmı da mülemma tarzında Türkçe, Arapça ve Farsça karışık olarak yazılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AHDÎ, Gülşen-i Şu‘arâ, [Hazırlayan:] Süleyman Solmaz: Ahdî ve Gülşen-i Şu‘arâsı İnceleme-Metin , Atatürk Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Yayını: 330, Ankara 2005.
- ALÎ EL-KÂRÎ, el-Esrârü’l-Merfû‘a fi’l-Ahbâri’l-Mevzû‘a, el-Mektebetü’l- İslâmî, Beyrut 1406/1986.
- ALİ ENVER, Semâ‘-hâne-i Edeb, Âlem Matbaası, İstanbul 1309.
- ÂŞIK ÇELEBİ, Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ, [Yayımlayan:] G.M. Meredith-Owens: Meşā‘irü’ş-Şu‘arā or Teźkere of ‘Āşıķ Çelebi: London 1971.
- BAĞDATLI İSMÂÎL PAŞA, Hediyyetü’l-Ârifîn, C.I, İstanbul 1951.
- BURSALI MEHMED TÂHİR, Osmanlı Müellifleri, Matbaa-i Âmire, İstanbul 1333.
- CEYLAN, Ömür, Tasavvufî Şiir Şerhleri, Kitabevi Yayınları, İstanbul 2000.
- ESRAR DEDE, Tezkire-i Şu‘arâ-yı Mevleviyye, [Hazırlayan:] İlhan Genç, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara 2000.
- GÖLPINARLI, Abdülbâkî, Mevlânâ Müzesi Yazmalar Kataloğu, C. II, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1971.
- KINALI-ZÂDE Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu‘arâ, [Hazırlayan:] İbrahim Kutluk, Türk Tarih Kurumu Yayınları, C. I Ankara 1978; C. II Ankara 1981.
- MERMER, Ahmet; HİDAYETOĞLU, Ahmet Selahattin; ERDOĞAN, Mustafa; KESKİN, Neslihan Koç, Osmanlı Şiirinde Mevlânâ Övgüleri ve Mevlevilik Unsurları, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2009.
- MEVLÂNÂ CELÂLEDDÎN-İ RUMÎ, Mesnevî-i Ma‘nevî Farsça , [Hazırlayan:] Adnan Karaismailoğlu, Derya Örs, Akçağ Yayınları, Ankara 2007.
- ________ , Mesnevî, [Tercüme:] Veled İzbudak, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1960-1962.
- MUSTAFA SÂKIB DEDE; Sefìne-yi Nefîse-yi Mevleviyân, C. II, Matbaa-yı Vehbiyye, Kahire 1283.
- MÜTERCİM ÂSIM, el-Ukyânûsu’l-Basît fî Tercemeti’l-Kâmûsi’l-Muhît, c. I, Matbaa-i Osmâniyye, İstanbul 1305.
- OSMÂN-ZÂDE HÜSEYİN VASSÂF, Sefîne-i Evliyâ, C.V, [Hazırlayan:] Mehmet Akkuş, Ali Yılmaz, Kitabevi Yayınları, İstanbul 2006.
- RİEU, Charles, Catalogue of The Turkish Manuscripts in The British Museum, Osnabrück: Otto Zeller Verlag, 1978.
- SARAÇ, M.A.Yekta, Klâsik Edebiyat Bilgisi: Biçim-Ölçü-Kafiye, Gökkubbe Yayınevi, İstanbul 2012.
- TAŞTAN, Erdoğan, İsmâîl Rüsûhî Ankaravî’nin Mesnevî Şerhi Mecmû‘atü’l- Letâ’if ve Matmûratü’l-Ma‘ârif I. Cilt, Çeviriyazı-İnceleme, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul 2009.
Öz
One of the most important figures of the 17th century commentator of Masnavi Ankaravi Ismail is rather known for its commentary which is called Mecmû'atü'lLetâ'if Matmûratü'l-Ma'arif and other prose works. However, it is indicated that Ankaravi wrote poems in the “Rüsuhî” pseudonym and arranged a diwan in sources. Today we have not Ankaravi’s diwan but his poems are seen in different manuscripts, most of which are poetry journal. In this article, Ankaravi’s poems which were collected from these manuscripts were gathered and presented to the reader as criticized text. Thirty four poems are located in the text. Furthermore, poet's art and his literary personality are assessed based on these poems. It is seen that Ankaravî mostly gave place to the mystical subjects in his poems, but sometimes he wrote poems which are according to classical style and contents. The majority of present poems are written in Turkish, some of them are written as mixed in Turkish, Persian and Arabic.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AHDÎ, Gülşen-i Şu‘arâ, [Hazırlayan:] Süleyman Solmaz: Ahdî ve Gülşen-i Şu‘arâsı İnceleme-Metin , Atatürk Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Yayını: 330, Ankara 2005.
- ALÎ EL-KÂRÎ, el-Esrârü’l-Merfû‘a fi’l-Ahbâri’l-Mevzû‘a, el-Mektebetü’l- İslâmî, Beyrut 1406/1986.
- ALİ ENVER, Semâ‘-hâne-i Edeb, Âlem Matbaası, İstanbul 1309.
- ÂŞIK ÇELEBİ, Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ, [Yayımlayan:] G.M. Meredith-Owens: Meşā‘irü’ş-Şu‘arā or Teźkere of ‘Āşıķ Çelebi: London 1971.
- BAĞDATLI İSMÂÎL PAŞA, Hediyyetü’l-Ârifîn, C.I, İstanbul 1951.
- BURSALI MEHMED TÂHİR, Osmanlı Müellifleri, Matbaa-i Âmire, İstanbul 1333.
- CEYLAN, Ömür, Tasavvufî Şiir Şerhleri, Kitabevi Yayınları, İstanbul 2000.
- ESRAR DEDE, Tezkire-i Şu‘arâ-yı Mevleviyye, [Hazırlayan:] İlhan Genç, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara 2000.
- GÖLPINARLI, Abdülbâkî, Mevlânâ Müzesi Yazmalar Kataloğu, C. II, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1971.
- KINALI-ZÂDE Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu‘arâ, [Hazırlayan:] İbrahim Kutluk, Türk Tarih Kurumu Yayınları, C. I Ankara 1978; C. II Ankara 1981.
- MERMER, Ahmet; HİDAYETOĞLU, Ahmet Selahattin; ERDOĞAN, Mustafa; KESKİN, Neslihan Koç, Osmanlı Şiirinde Mevlânâ Övgüleri ve Mevlevilik Unsurları, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2009.
- MEVLÂNÂ CELÂLEDDÎN-İ RUMÎ, Mesnevî-i Ma‘nevî Farsça , [Hazırlayan:] Adnan Karaismailoğlu, Derya Örs, Akçağ Yayınları, Ankara 2007.
- ________ , Mesnevî, [Tercüme:] Veled İzbudak, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1960-1962.
- MUSTAFA SÂKIB DEDE; Sefìne-yi Nefîse-yi Mevleviyân, C. II, Matbaa-yı Vehbiyye, Kahire 1283.
- MÜTERCİM ÂSIM, el-Ukyânûsu’l-Basît fî Tercemeti’l-Kâmûsi’l-Muhît, c. I, Matbaa-i Osmâniyye, İstanbul 1305.
- OSMÂN-ZÂDE HÜSEYİN VASSÂF, Sefîne-i Evliyâ, C.V, [Hazırlayan:] Mehmet Akkuş, Ali Yılmaz, Kitabevi Yayınları, İstanbul 2006.
- RİEU, Charles, Catalogue of The Turkish Manuscripts in The British Museum, Osnabrück: Otto Zeller Verlag, 1978.
- SARAÇ, M.A.Yekta, Klâsik Edebiyat Bilgisi: Biçim-Ölçü-Kafiye, Gökkubbe Yayınevi, İstanbul 2012.
- TAŞTAN, Erdoğan, İsmâîl Rüsûhî Ankaravî’nin Mesnevî Şerhi Mecmû‘atü’l- Letâ’if ve Matmûratü’l-Ma‘ârif I. Cilt, Çeviriyazı-İnceleme, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul 2009.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 20 Mayıs 2016 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2016 Sayı: 34 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.