Istanbul’s Moneychangers

Öz

İstanbul sarrafs had a distinctive place among the coterie of sarrafs who are the indispensable actors of Ottoman economic system. Since their activities had a direct effect on monetary and financial system, they had to be kept under control permanently. Therefore, they were grouped under a systematic organization in late XVII. century by giving gedik. The number of them which was twelve initially increased after a while. There were almost no muslim among them who took gedik, but non-muslim Armenians had a great dominance. Sarrafs were maintaining their commercial activities in Grand Bazaar and in the other khans in that region where was the main trade center of İstanbul. In this paper, I will focus on these sarrafs’ organization, relations with the state, ethnical and religious structure and location in the city. Furthermore, I will offer some documents to reader in the supplements of the article supporting my evaluations about the issue. The most important ones among these documents are the lists prepared as a result of 14 interventions made to Sarraf Guild between the years 1691-1835. These sarrafs’ identity, their districts of activity and the numbers of them and many other points become clear through these documents.

Anahtar Kelimeler

• Money-Changer’s Licence (Sarraf’s gedik), Runaway sarraf, Giving order, The Imperial Mint, Armenian, Grand Bazaar.

İSTANBUL SARRAFLARI 1691-1835

Öz

Osmanlı iktisadi sisteminin vazgeçilmez aktörlerinden olan sarraflar zümresi içindeİstanbul sarraflarının hususi bir yeri vardı. Faaliyetleri para ve finans sistemini doğrudanetkilediği için kontrol altında tutulmaları gerekiyordu. Bu nedenle XVII. yüzyıl sonlarındagedik verilerek düzenli bir teşkilat altında toplanmışlardı. Başlangıçta on iki olansayıları zaman içinde artış göstermişti. Gedik alan kişiler arasında Müslüman neredeysehiç yokken, gayrimüslim Ermeniler büyük bir ağırlığa sahipti. Sarraflar faaliyetleriniİstanbul'un ana ticaret bölgesi olan Kapalıçarşı ve civarındaki hanlarda sürdürüyorlardı.Bu makalede İstanbul sarraflarının teşkilatı, devletle ilişkileri, etnik ve dini yapıları ileİstanbul içindeki yerleşimleri ele alınacak, konuyla ilgili yapılacak değerlendirmeleridestekleyecek mahiyette bazı belgeler makalenin eklerinde okuyucuların istifadesinesunulacaktır. Bu belgelerin en önemlileri, sarraf teşkilatına 1691-1835 yılları arasındayapılan ve toplam sayısı on dördü bulan müdahaleler sonucunda hazırlanmış listelerdir.Söz konusu listeler sayesinde yaklaşık bir buçuk asırlık devrede İstanbul sarraflarınınkimlikleri, faaliyet bölgeleri, sayıları ve pek çok husus ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sarraf gediği, kaçak sarraf, nizam verme, Darbhâne-i Âmire, Ermeni, Kapalıçarşı.