Öz
Serbest Cumhuriyet Fırkası denemesi sonrasında yapılan yurt gezilerindetespit edilen sorunlar ile 1931 Parti Kurultayı’nda alınan kararlar neticesinde,Cumhuriyet Halk Parti teşkilatında bazı köklü değişikliklere gidildi. Partibünyesinde bürolar kuruldu. Teftiş sistemi işler hale getirildi. YayımlananTeftiş Talimatnameleri ve atanan parti müfettişleri vasıtasıyla hem taşra vekamuoyu hem de milletvekilleri kontrol altında tutulmaya çalışıldı. CHP busistemi, sosyal kontrolü ve devletin toplum üzerindeki etkisini artırmak veaynı zamanda toplumun ihtiyaçlarını karşılamak üzere de kullandı. Partininmerkezî denetim çabası kendisini Halkevleri ve Halkodaları üzerinde degösterdi. Bu süreçte CHP, Halkevlerindeki eşyaların nasıl korunmasıgerektiğinden binaların temizliğine kadar her şeyle yakından ilgilendi. Hattabu çaba, 1944’de Halkevleri ve Halkodaları hakkında bir temizlik kılavuzuhazırlamaya kadar gitti. Bu kılavuzun hazırlanmasında; temiz ve çağdaş birtoplum yaratma, halkın kültürel faaliyetlerini bakımlı ve temiz ortamlardayürütmesini sağlama ile halkın ilgi ve sempatisini bu vasıtayla Parti’ye çekmegibi pek çok neden bulunmaktaydı.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi BCA
- BCA, 490-1-0-0/5-25-6.
- BCA, 490-1-0-0/846-349-3.
- BCA, 490-1-0-0/632-85-1.
- BCA, 490-1-0-0/998-851-1.
- Atatürk’ün Söylev Ve Demeçleri ASD , C. 1, Ankara 1997.
- BAŞAR, Ahmet Hamdi, Atatürk’le Üç Ay ve 1930’dan Sonra Türkiye, Ankara 1981.
- CHF Halkevleri Talimatnamesi, Ankara 1932.
- CHP Halkodaları Talimatnamesi, Ankara 1939.
- Cumhuriyet Halk Fırkası Kâtibiumumiliğinin F. Teşkilâtına Umumî Tebliğatı Mayıs 1931’den Birinci Kânun 1932 Nihayetine Kadar , C. 1, Ankara 1933.
- CHP Halkevleri ve Halkodaları Temizlik ve Bakım Kılavuzu, Ankara 1944.
- ÇAVDAR, Tevfik, “Halkevleri”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi CDTA , C. IV, s. 880-881.
- ÇEÇEN, Anıl, Atatürk’ün Kültür Kurumu Halkevleri, İstanbul 1990.
- DURUKAN, Ayşe-URAZ, Türkan Ulusu, “Cumhuriyetin Kültür Kurumu Olarak Halkevi Binaları”, İTÜ Mimarlık, Planlama, Tasarım Dergisi, C. 7, S. 1, Mart 2008, s. 38-49.
- FINDIKLI, Erhan Berat, “Tek Parti Döneminde Türkiye’de Halkevleri ve İtalya”, Arredamendo Mimarlık, S. 263, Aralık 2012, s. 100-110.
- KARAER, İbrahim, Türk Ocakları 1912-1931 , Ankara 1992.
- KOÇAK, Cemil, “Tek-Parti Döneminde Cumhuriyet Halk Partisi’nde Parti Müfettişliği”, Tarık Zafer Tunaya’ya Armağan, İstanbul 1992, s. 459-494.
- METİNSOY, Metin, “Erken Cumhuriyet Döneminde “mebus”ların “intihap dairesi” ve “teftiş bölgesi” raporları”, Tarih ve Toplum Yeni Yaklaşımlar, S. 3, Bahar 2006, s. 103-169.
- New Webster’s Dictionary of The English Language, İstanbul 1989.
- ÖNDER, Mehmet, Atatürk’ün Yurt Gezileri, İstanbul 1998.
- SARINAY, Yusuf, Türk Milliyetçiliğinin Tarihi Gelişimi ve Türk Ocakları 1912- 1931, İstanbul 1994.
- Selim Sırrı Tarcan , “İtalya’da Halk ve Gençlik Teşkilatı”, Ülkü, C. I, S. 3, Nisan 1933, s. 241-243.
- ŞİMŞEK, Sefa, Bir İdeolojik Seferberlik Deneyimi Halkevleri 1932-1951, İstanbul 2002.
- T.C. Maarif Vekilliği Tebliğler Dergisi, C. 4, S. 166, 6 Nisan 1942.
- T.C. Maarif Vekilliği Tebliğler Dergisi, C. 4, S. 177, 22 Haziran 1942.
- T.C. Maarif Vekilliği Tebliğler Dergisi, C. 4, S. 181, 20 Temmuz 1942.
- TOPRAK, Zafer, Türkiye’de Yeni Hayat-İnkılap ve Travma 1908-1928, İstanbul 2017.
- TOKSOY, Nurcan, Halkevleri: Bir Kültürel Kalkınma Modeli Olarak, Ankara 2007.
- Türkçe Sözlük, TDK, C. 2, Ankara 1988.
- ULUSKAN, Seda Bayındır, Atatürk’ün Sosyal ve Kültürel Politikaları, Ankara 2010.
- ÜSTEL, Füsun, Türk Ocakları 1912-1931 , İstanbul 1997.
- Vildan Aşir Savaşır , “Romen Gençlik Teşkilatı-Strasa Tarii”, Ülkü, C. XIV, S. 79, Eylül 1939, s. 19-22.
- YAVUZ, Serap Yolcu, Cumhuriyet Misyonerleri 1930-1946 Arası Türkiye’de Bir Politik Özne Olarak Gençlik İnşası, İstanbul 2019.
- YEŞİLKAYA, Neşe Gürallar, Halkevleri: İdeoloji ve Mimarlık, İstanbul 1999.
- ZEYREK, Şerafettin, Türkiye’de Halkevleri ve Halkodaları, Ankara 2006.
AN INITIATIVE TO CREATE A GUIDELINE FOR SANITATION AND CARE OF PEOPLE’S HOUSES OF THE SINGLE PARTY GOVERNMENT IN TURKEY
Öz
As a result of the issues identified during domestic trips after the experience of Free Republican Party and decisions reached at the 1931 Party Congress, some fundamental changes were made to the CHP organizational structure. Bureaus established within the organizational structure of the party. The inspection system was made functional. Through the issued inspection instructions and the assigned inspectors, local and public opinion as well as parliamentarians were tried to be kept under control. CHP used this system not only to increase the control and influence of the State over society but also to meet people's needs. This inspection and control efforts of the party also appeared in People's Houses and People's Rooms. In this process, the CHP was closely concerned with everything from how to protect the items in People's Houses to the sanitation of these buildings. These efforts resulted in the preparation of a sanitation guideline for People's Houses in 1944. Among various reasons for the preparation of this guideline were to create a clean and civilized society, to provide people with a well-kept and neat environment for their cultural activities and thereby to attract the public’s attention and sympathy towards the Party.
Anahtar Kelimeler
Republican People’s Party Single Party Period People’s Houses People’s Rooms Public education
Kaynakça
- Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi BCA
- BCA, 490-1-0-0/5-25-6.
- BCA, 490-1-0-0/846-349-3.
- BCA, 490-1-0-0/632-85-1.
- BCA, 490-1-0-0/998-851-1.
- Atatürk’ün Söylev Ve Demeçleri ASD , C. 1, Ankara 1997.
- BAŞAR, Ahmet Hamdi, Atatürk’le Üç Ay ve 1930’dan Sonra Türkiye, Ankara 1981.
- CHF Halkevleri Talimatnamesi, Ankara 1932.
- CHP Halkodaları Talimatnamesi, Ankara 1939.
- Cumhuriyet Halk Fırkası Kâtibiumumiliğinin F. Teşkilâtına Umumî Tebliğatı Mayıs 1931’den Birinci Kânun 1932 Nihayetine Kadar , C. 1, Ankara 1933.
- CHP Halkevleri ve Halkodaları Temizlik ve Bakım Kılavuzu, Ankara 1944.
- ÇAVDAR, Tevfik, “Halkevleri”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi CDTA , C. IV, s. 880-881.
- ÇEÇEN, Anıl, Atatürk’ün Kültür Kurumu Halkevleri, İstanbul 1990.
- DURUKAN, Ayşe-URAZ, Türkan Ulusu, “Cumhuriyetin Kültür Kurumu Olarak Halkevi Binaları”, İTÜ Mimarlık, Planlama, Tasarım Dergisi, C. 7, S. 1, Mart 2008, s. 38-49.
- FINDIKLI, Erhan Berat, “Tek Parti Döneminde Türkiye’de Halkevleri ve İtalya”, Arredamendo Mimarlık, S. 263, Aralık 2012, s. 100-110.
- KARAER, İbrahim, Türk Ocakları 1912-1931 , Ankara 1992.
- KOÇAK, Cemil, “Tek-Parti Döneminde Cumhuriyet Halk Partisi’nde Parti Müfettişliği”, Tarık Zafer Tunaya’ya Armağan, İstanbul 1992, s. 459-494.
- METİNSOY, Metin, “Erken Cumhuriyet Döneminde “mebus”ların “intihap dairesi” ve “teftiş bölgesi” raporları”, Tarih ve Toplum Yeni Yaklaşımlar, S. 3, Bahar 2006, s. 103-169.
- New Webster’s Dictionary of The English Language, İstanbul 1989.
- ÖNDER, Mehmet, Atatürk’ün Yurt Gezileri, İstanbul 1998.
- SARINAY, Yusuf, Türk Milliyetçiliğinin Tarihi Gelişimi ve Türk Ocakları 1912- 1931, İstanbul 1994.
- Selim Sırrı Tarcan , “İtalya’da Halk ve Gençlik Teşkilatı”, Ülkü, C. I, S. 3, Nisan 1933, s. 241-243.
- ŞİMŞEK, Sefa, Bir İdeolojik Seferberlik Deneyimi Halkevleri 1932-1951, İstanbul 2002.
- T.C. Maarif Vekilliği Tebliğler Dergisi, C. 4, S. 166, 6 Nisan 1942.
- T.C. Maarif Vekilliği Tebliğler Dergisi, C. 4, S. 177, 22 Haziran 1942.
- T.C. Maarif Vekilliği Tebliğler Dergisi, C. 4, S. 181, 20 Temmuz 1942.
- TOPRAK, Zafer, Türkiye’de Yeni Hayat-İnkılap ve Travma 1908-1928, İstanbul 2017.
- TOKSOY, Nurcan, Halkevleri: Bir Kültürel Kalkınma Modeli Olarak, Ankara 2007.
- Türkçe Sözlük, TDK, C. 2, Ankara 1988.
- ULUSKAN, Seda Bayındır, Atatürk’ün Sosyal ve Kültürel Politikaları, Ankara 2010.
- ÜSTEL, Füsun, Türk Ocakları 1912-1931 , İstanbul 1997.
- Vildan Aşir Savaşır , “Romen Gençlik Teşkilatı-Strasa Tarii”, Ülkü, C. XIV, S. 79, Eylül 1939, s. 19-22.
- YAVUZ, Serap Yolcu, Cumhuriyet Misyonerleri 1930-1946 Arası Türkiye’de Bir Politik Özne Olarak Gençlik İnşası, İstanbul 2019.
- YEŞİLKAYA, Neşe Gürallar, Halkevleri: İdeoloji ve Mimarlık, İstanbul 1999.
- ZEYREK, Şerafettin, Türkiye’de Halkevleri ve Halkodaları, Ankara 2006.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Mayıs 2019 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2019 Sayı: 41 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.