Öz
Şairler toplumların hafızalarıdır. Milletlerin din, fazilet ve millî kahramanlık destanları onların kalemiyle ölümsüzleşir. Ama bu manzumelerde konu her zaman zafer ve sevinç olmaz. Bazen hüzün ve keder de destan konusu olabilir. Bu destanlarda tabiat olayları yanında büyük savaşlar, göçler, istilalar gibi halk hayat ve hafızasını nesillerce meşgul edecek hadiseler de yer alır. Özellikle tarihle ilgili olanlardan bazıları şairin bizzat şahit oldukları olaylardır. Bu tür manzumeler tarihte yaşanan ancak tarih kitaplarının gözünden kaçan birçok ayrıntıyı da içlerinde barındırırlar. Bu yönüyle tarihî gerçeklerin anlaşılmasına yardımcı olurken tarihçilere de yardım ederler. İşte Erzincanlı Fâik Osman’ın şiirleri arasında yer alan ve 1917-1918 yıllarında Rus işgali ve sonrasında Ermenilerin Müslümanlara yaptığı katliamı anlatan şiirleri de bunlardandır. Biz bu çalışmamızda adı geçen şairin bir şiirinde yer alan Ermeni mezalimini ele almaya çalıştık. Bunun için önce şiirde geçen olayları tespit ettik, ardından da tarihi kaynaklar üzerinden tarihe uygunluğunu araştırdık. Burada tarihî belgelerden elde ettiğimiz bilgilerin şiirde anlatılanları doğruladığını gördük. Sonuç olarak da bu şiirin tarih bilimi için sözlü kaynak niteliği taşıyan bir belge olduğu kanaatine ulaştık.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKALIN, Halûk Şükrü, [ve başk.] Türkçe Sözlük, TDK Yayınları, Ankara 2011.
- BİNARK, İsmet, Ermeniler’in Türklere Yaptıkları Mezâlim ve Soykırımın Arşiv Bel- geleri, TBMM Yayınları, Ankara 2001.
- CHERNICHENKINA, Natalie, Rus İmparatorluk Kayıtlarında Ermeni Sorunu 1912-1917 , Erzincan Üniversitesi Yayınları, 2015.
- İLGAZİ, Abdullah - Mustafa Bıyıklı, “Mehmet Vehip Kaçi Paşa’nın Çanak- kale Muharebeleri’ndeki Yeri ve Önemi” Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 82, Ankara 2012.
- Kazım Karabekir, 1917-20 arasında Erzincan'dan Erivan'a Ermeni Mezâlimi, Hazırlayan: Ömer Hakan Özalp, Emre Yayınevi, İstanbul 2000.
- Kazım Karabekir, Erzincan ve Erzurum’un Kurtuluşu Sarıkamış ve Ötesi, Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası Araştırma, Erzurum: Geliştirme ve Yardım- laşma Vakfı Yayınları, 1990.
- Komisyon, Arşiv Belgeleriyle Ermeni Faaliyetleri 1914 – 1918, Cilt I. Genelkurmay ATASE ve Denetleme Başkanlığı Yayınları, Ankara 2005.
- Komisyon, Arşiv Belgeleriyle Ermeni Faaliyetleri 1914 – 1918, Cilt II, Genelkurmay ATASE ve Denetleme Başkanlığı Yayınları, Ankara 2005-1.
- Komisyon, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi, Kafkas Cephesi, 3 Ncü Ordu Harekâtı Cilt II/II İkinci Kitap, Genelkurmay Basımevi Ankara 1993.
- Komisyon, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi VIII. Cilt Deniz Harekâtı, Genelkurmay Basımevi, Ankara 1976.
- KURAT, Akdes Nimet, Türkiye ve Rusya, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1990.
- KÜTÜKOĞLU, Mübahat, Tarih Araştırmalarında Usûl, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2014.
- ÖZÖN, Mustafa Nihat, Türkçe-Yabancı Kelimeler Sözlüğü, İnkılâp Kitabevi. İstanbul 1962.
- PERİNÇEK, Mehmet, Rus Devlet Arşivlerinden 100 Belgede Ermeni Meselesi, Doğan Kitapçılık Yayınları, İstanbul 2007..
- TOKSOY, Nurcan, “1914-1918 Yıllarında Erzincan’da Ermeni Faaliyetleri”, Dünden Bugüne Türk-Ermeni İlişkileri, Editörler: İdris Bal, Mustafa Çufalı, Lalezar Kitabevi, Ankara 2006, ss.327-368.
- SARIÇİÇEK, Ramazan - Kadir Acar ,“Erzincanlı Faik Osman ve Halid Bey Destanı” , Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 19, Ekim 2017, s. 124-144.
- SERTÇELİK, Seyit, Rus ve Ermeni Kaynakları Işığında Ermeni Sorunu 1915-1923 Sömürge Savaşı, SRT Yayınevi, Ankara 2015.
- SHAW, Stanford, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı İmparatorluğu, Birinci Cilt, Savaşa Giriş, Tercüme: Beyza Sümer Aydaş, TTK Yayınları, Ankara 2014.
- EROĞLU, Veysel, Ermeni Mezalimi, Sebil Yayınevi, İstanbul 1978.
- NİZAMOĞLU, Yüksel, Komutanlıktan Sürgüne Vehip Paşa, Yitik Hazine Yayın- ları, İstanbul 2013.
- TOGAN, Zeki Velidî, Tarihte Usûl, Enderun Kitabevi, İstanbul 1985.
Öz
Poets are memories of societies. The religions, virtues and national heroic epics of the nations are immortalized by their pen. But the subject of these epics is not always victory and joy. Sometimes sorrow and grief can be subject of epic. In these epics, besides natural affairs, great wars, immigrations, invasions, as well as people who will engage generations of people's life and memory. Some of them, especially those related to history, are events that the poet personally witnesses. Such items contain many details that have survived in history but escape from the history books. They help the historians in helping to understand historical facts in this direction. These are among the poems of Erzincan Faik Osman and his poems describing the massacre of Muslim by the Armenians during the occupation of the Russians and after of it in 1917-1918. We will try to discuss the Armenian atrocities in a poem of the poet mentioned in this work. Firstly, we identified the events in poetry, then we researched historical sources to find evidence for the content of poetry. we have seen that the information which obtained from historical documents confirms what is described in poetry. As a result, we have come to the conclusion that the poem is a verbal source for history.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKALIN, Halûk Şükrü, [ve başk.] Türkçe Sözlük, TDK Yayınları, Ankara 2011.
- BİNARK, İsmet, Ermeniler’in Türklere Yaptıkları Mezâlim ve Soykırımın Arşiv Bel- geleri, TBMM Yayınları, Ankara 2001.
- CHERNICHENKINA, Natalie, Rus İmparatorluk Kayıtlarında Ermeni Sorunu 1912-1917 , Erzincan Üniversitesi Yayınları, 2015.
- İLGAZİ, Abdullah - Mustafa Bıyıklı, “Mehmet Vehip Kaçi Paşa’nın Çanak- kale Muharebeleri’ndeki Yeri ve Önemi” Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 82, Ankara 2012.
- Kazım Karabekir, 1917-20 arasında Erzincan'dan Erivan'a Ermeni Mezâlimi, Hazırlayan: Ömer Hakan Özalp, Emre Yayınevi, İstanbul 2000.
- Kazım Karabekir, Erzincan ve Erzurum’un Kurtuluşu Sarıkamış ve Ötesi, Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası Araştırma, Erzurum: Geliştirme ve Yardım- laşma Vakfı Yayınları, 1990.
- Komisyon, Arşiv Belgeleriyle Ermeni Faaliyetleri 1914 – 1918, Cilt I. Genelkurmay ATASE ve Denetleme Başkanlığı Yayınları, Ankara 2005.
- Komisyon, Arşiv Belgeleriyle Ermeni Faaliyetleri 1914 – 1918, Cilt II, Genelkurmay ATASE ve Denetleme Başkanlığı Yayınları, Ankara 2005-1.
- Komisyon, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi, Kafkas Cephesi, 3 Ncü Ordu Harekâtı Cilt II/II İkinci Kitap, Genelkurmay Basımevi Ankara 1993.
- Komisyon, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi VIII. Cilt Deniz Harekâtı, Genelkurmay Basımevi, Ankara 1976.
- KURAT, Akdes Nimet, Türkiye ve Rusya, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1990.
- KÜTÜKOĞLU, Mübahat, Tarih Araştırmalarında Usûl, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2014.
- ÖZÖN, Mustafa Nihat, Türkçe-Yabancı Kelimeler Sözlüğü, İnkılâp Kitabevi. İstanbul 1962.
- PERİNÇEK, Mehmet, Rus Devlet Arşivlerinden 100 Belgede Ermeni Meselesi, Doğan Kitapçılık Yayınları, İstanbul 2007..
- TOKSOY, Nurcan, “1914-1918 Yıllarında Erzincan’da Ermeni Faaliyetleri”, Dünden Bugüne Türk-Ermeni İlişkileri, Editörler: İdris Bal, Mustafa Çufalı, Lalezar Kitabevi, Ankara 2006, ss.327-368.
- SARIÇİÇEK, Ramazan - Kadir Acar ,“Erzincanlı Faik Osman ve Halid Bey Destanı” , Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 19, Ekim 2017, s. 124-144.
- SERTÇELİK, Seyit, Rus ve Ermeni Kaynakları Işığında Ermeni Sorunu 1915-1923 Sömürge Savaşı, SRT Yayınevi, Ankara 2015.
- SHAW, Stanford, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı İmparatorluğu, Birinci Cilt, Savaşa Giriş, Tercüme: Beyza Sümer Aydaş, TTK Yayınları, Ankara 2014.
- EROĞLU, Veysel, Ermeni Mezalimi, Sebil Yayınevi, İstanbul 1978.
- NİZAMOĞLU, Yüksel, Komutanlıktan Sürgüne Vehip Paşa, Yitik Hazine Yayın- ları, İstanbul 2013.
- TOGAN, Zeki Velidî, Tarihte Usûl, Enderun Kitabevi, İstanbul 1985.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Mayıs 2018 |
| IZ | https://izlik.org/JA56AS99UR |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2018 Sayı: 38 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.