Öz
Nâzım Hikmet ve Orhan Kemal karşılaşması edebiyatımızdaki önemli karşılaşmalardan biridir. Öyle ki bu karşılaşma neticesinde şair Raşit Kemali, hikâye ve roman yazarı Orhan Kemal’e dönüşür. Bu ilişkinin taraflarından Nâzım Hikmet, büyük bir şair olarak kendini kanıtlamış, geniş kitlelerin hayranlığını kazanmış, çoktan isim yapmış bir şairken, Raşit Kemali şiirlerinden ilham aldığı Nâzım Hikmet karşısından ikincil olmayı ve yetersizliği yoğun bir endişeyle hisseden taraf olarak belirir. Şiirde var olmak isteyen genç şair için Nâzım Hikmet’in beğenisini kazanmak çok önemlidir. Aralarında bir usta-çırak ilişkisi başlar. Bu ilişki boyunca Nâzım Hikmet, bilgi birikim ve deneyimini yeteneğine güvendiği Raşit Kemali’ye kibirsiz, cömertçe aktaran bir usta olarak belirir. Eleştirel tavrından ödün vermeyerek Raşit Kemali’yi şiirde yetersiz bulur ve onu düzyazıya yönlendirir. Şiire olan tutkusuna rağmen Raşit Kemali Nâzım Hikmet’in sözünü dinler, onun yönlendirmelerini takip ederek çok daha başarılı olacağı düzyazıyla ilgilenmeye başlar. Bu haliyle o, zaman zaman ustasına kırılsa, öfke duysa da ustasının kendisi için çizdiği yolu benimser. Ayrıca Nâzım Hikmet, Orhan Kemal için sadece edebiyatta değil, “doğru” insan olmada da bir ustadır. Bu makale onların ilişkisi hakkında başta Orhan Kemal’in anıları olmak üzere, Nâzım Hikmet’in Kemal Tahir’e, Mehmet Fuat’a yazdığı mektuplar, verdiği mülakatlar ve Kemal Sülker’in aktardıkları esas alınarak ayrıntılı bir biçimde düşünmeyi amaçlar çünkü böyle bir çaba Orhan Kemal’in edebiyat yolculuğunu anlamanın yanı sıra, Nâzım Hikmet’in de sanat ve yaşam söz konusu olduğunda nasıl bir yol gösterici olduğunu, neden usta, üstat gibi sıfatlara layık bulunduğunu anlamaya katkı sağlar.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Nâzım Hikmet, Bursa Cezaevi’nden Vâ-Nû’lara Mektuplar, Cem Yayınevi, İstanbul 1986.
- ____________, Cezaevinden Mehmet Fuat’a Mektuplar, Adam Yayınları, İstanbul 1994.
- ____________, Kemal Tahir’e Mahpushaneden Mektuplar, Bilgi Yayınevi, Ankara t.y.
- ____________, Yazılar 6 - Konuşmalar, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2002, 84.
- GÜRBİLEK, Nurdan, Kör Ayna, Kayıp Şark: Edebiyat ve Endişe, Metis Yayınları, İstanbul 2004.
- Orhan Kemal, Nâzım Hikmet’le 3,5 Yıl, Everest Yayınları, İstanbul 2007.
- ÖĞÜTÇÜ, Işık, Orhan Kemal: Sessizlerin Sesi, Everest Yayınları, İstanbul 2014.
- STİVALE, Charles J., “Dostluğun Kıvrımları: Derrida-Deleuze-Foucault”, Cogito, S. 68-69, İstanbul 2011-2012, 283-302.
- SÜLKER, Kemal, Bilinmeyen Mektuplarıyla Nâzım Hikmet Orhan Kemal Dostluğu, Amaç Yayıncılık, İstanbul 1988.
Öz
The encounter between Nâzım Hikmet and Orhan Kemal is quiet important in our literature. As a result of this encounter, Raşit Kemali who was a poet in the beginning, turns into story writer and novel author, Orhan Kemal. At the beginning, we have Nâzım Hikmet who is already a big name in literature. He is admired by the masses and is an established poet. On the other hand, we have Raşit Kemali, who is an aspiring poet and looks up to Nâzım Hikmet. He feels extremely anxious and inadequate, at the same time. He is inspired by Nâzım Hikmet but at the same time, he feels that he is secondary only to Nâzım Hikmet. The young poet feels that he needs Nâzım Hikmet’s approval to be a poet. The apprentice and master relationship begins between them. Throughout their relationship, Nâzım Hikmet trusts Raşit Kemali’s talent and becomes a mentor whom he shares his knowledge and experiences without arrogance and with generosity. Nâzım Hikmet, by not making concessions from his critical attitude, finds Raşit Kemali’s poems inadequate and directs him to prose. Despite his passion for poetry, Raşit Kemali listens to Nâzım Hikmet and follows his directions. He starts to be busy with prose where he is more successful than poetry. As it stands, he sometimes feels disappointment and anger towards his master but in the end, he accepts and internalizes the way which is taught by his master. Moreover for Orhan Kemal, Nâzım Hikmet is not only a mentor in literature but also a mentor who teaches being a “rightful” person. This article aims to discuss their relationship in a detailed way through firstly Orhan Kemal's memories, the letters written by Nâzım Hikmet to Kemal Tahir and Mehmet Fuat, Nâzım Hikmet's interviews and Kemal Sülker's telling because such an aim provides both understanding of Orhan Kemal’s literary journey and finds out the attributed identifications to Nâzım Hikmet such as the master, the mentor in literature and life.
Anahtar Kelimeler
Orhan Kemal Nâzım Hikmet master mentor apprentice poetry prose
Kaynakça
- Nâzım Hikmet, Bursa Cezaevi’nden Vâ-Nû’lara Mektuplar, Cem Yayınevi, İstanbul 1986.
- ____________, Cezaevinden Mehmet Fuat’a Mektuplar, Adam Yayınları, İstanbul 1994.
- ____________, Kemal Tahir’e Mahpushaneden Mektuplar, Bilgi Yayınevi, Ankara t.y.
- ____________, Yazılar 6 - Konuşmalar, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2002, 84.
- GÜRBİLEK, Nurdan, Kör Ayna, Kayıp Şark: Edebiyat ve Endişe, Metis Yayınları, İstanbul 2004.
- Orhan Kemal, Nâzım Hikmet’le 3,5 Yıl, Everest Yayınları, İstanbul 2007.
- ÖĞÜTÇÜ, Işık, Orhan Kemal: Sessizlerin Sesi, Everest Yayınları, İstanbul 2014.
- STİVALE, Charles J., “Dostluğun Kıvrımları: Derrida-Deleuze-Foucault”, Cogito, S. 68-69, İstanbul 2011-2012, 283-302.
- SÜLKER, Kemal, Bilinmeyen Mektuplarıyla Nâzım Hikmet Orhan Kemal Dostluğu, Amaç Yayıncılık, İstanbul 1988.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Mayıs 2019 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2019 Sayı: 41 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.