Öz
Edebi geleneklerde yer alan tip ve motiflerin bir kısmı dünya halkları arasındaumumiyet arz ederken bir bölümü de toplumlara özgü kültürel kodlardan kaynağınıalır. Kahramanı karşılaştığı zorluklardan kurtarma, başarıya ulaştırma,sorunlara çözüm getirme gibi çeşitli fonksiyonlar üstlenen değişim ya da metamorfozmotifi pek çok ulusun edebi nevilerinde olduğu gibi Türk Edebiyat geleneğindede yer bulur. Destandan menkıbelere kadar geniş bir perspektifte karşımıza çıkandeğişim motifi, zaman içinde değişim oyunu adı verebileceğimiz bir strateji formunabürünerek edebiyat sahnesine çıkar. Kahramanlığı ispat etmek, gücü elinegeçirdiğini göstermek için kullanılan bu form zamanla Ali Cengiz Oyunu adıylada anılmaya başlar. Günümüzde de "kurnazca ve hilece düzen" anlamıyla özdeşleşen"Ali Cengiz Oyunu" deyimi, “âl-i Cengiz” yani “Cengiz Hilesi”, “MoğolOyunu” karşılığı bir ifadenin, zaman içerisinde özelleşmesiyle oluşmuş ve şiirlerde,masallarda, destanlarda, hikayelerde karşımıza çıkan hileli değişimlerin her biriiçin “Ali Cengiz Oyunu” ifadesi kullanılmaya başlamıştır.Bu çalışmada İtimat Kütüphanesi tarafından "Milli Masallarımız" serisi içindeArap alfabesi ile basılmış bulunan "Ali Cengiz Hikâyesi"nin Latin alfabesineçevirisi yapılmış, hikaye izdüşümünde metamorfoz motifi ve değişim oyunununkullanımı ortaya konmaya çalışılmıştır. Hikayede sıradan bir delikanlının AliCengiz isimli ustadan, aynı isimli değişim oyununu öğrenmek için çıktığı kahramanlıkyolculuğu, kahramanlık mitosuna uygun olarak geçirdiği aşamalar vedeğişim oyununu aslında kimsenin öğrenmesini istemeyen ustasını onun yöntemlerinikullanarak alt etmesi ele alınır. Şekil değiştirmenin karşılıklı değişim hamleleriylerakibini alt etmeye yönelik bir yarış haline geldiği Ali Cengiz Oyunu'ndagalip gelen kahramanlaşma serüvenini de başarıyla tamamlamış olur.
Anahtar Kelimeler
Öz
Some of the types and motifs located in the literary tradition is universal, some arespecific to the community. Change or metamorphosis motif, get rid of the difficulties facedby the hero, solutions to problems, fulfilling various functions like a success, appears as aform found in many nations and Turkey also found in the literature nevica literarytradition. Change motif used in a broad perspective from epic poetry to the people is isassumed to a strategy form be able to say in time strategy game. This form used to provebravery, to show the seizure of power, was called by the time the Ali Cengiz Game.Today, Ali Cengiz Game expression, "subtly and trickery scheme " identified withmeaning, “âl-i Cengiz” so "Cengiz tricks", "Mongolian game" in response to anexpression formed by specialized and for each of the tricky change that In poetry, tales, inthe epics, that appear in the story Ali Cengiz Game expression was used.In this study, "Ali Cengiz Story" printed by İtimat Library with the Arabic alphabetin series of the "Our National Tales" were transferred to the Latin alphabet, theprojection in this story, The use of the motif of metamorphosis and of the exchange gamehas tried to present. The story describes that an ordinary boy went on to learn the heroicjourney to exchange game, same name from a master called "Ali Cengiz", the stepsaccording to the heroic myths and the young man defeated the master, did not wantanyone to learn the exchange game, of using his method. In this game, metamorphosisbecomes a race to beat his opponent with exchange moves, the winner also will besuccessfully completed the heroic adventure.
Anahtar Kelimeler
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 22 Mayıs 2015 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2015 Sayı: 32 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.