MISIR VALİSİ MEHMED ALİ PAŞA'NIN BÂBIÂLÎ'YE KARŞI TUTUMU ve 1836'DA KENDİSİ İÇİN HAZIRLANAN SUİKAST PLANI

Öz

Mısır Meselesi, XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nu parçalanmanın eşiğine getiren en önemli sorunlardan biriydi. Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın, yaygın görüşün aksine 1831 öncesinde sergilediği bağımsız bir hükümdarı andıran icraatları merkez-Mısır ilişkilerini kopma noktasına getirdi. 1831 sonrasında ise Anadolu’da kazandıkları zaferlerin ardından İstanbul kapılarının Mısır kuvvetlerine açılması, payitahtın işgali ve II. Mahmud’un hal‘ edilmesi yönünde muazzam bir endişe yarattı. Dış ittifaklar ve yoğun diplomatik temaslarla da engellenemeyen bu tehlike, sıra dışı bir çözüm arayışı olarak Mısır valisine suikast yapılmasını ve böylece devletin bekasına yönelmiş Kavalalı tehdidinin bertaraf edilmesini gündeme getirdi.

Anahtar Kelimeler

• Mısır Sorunu, II. Mahmud, Kavalalı Mehmed Ali Paşa, Suikast, Kaymakam Reşid Bey, İbrahim Paşa, Konya, Kütahya, İstanbul.

THE BEHAVIOR OF MEHMET ALI PASHA, THE GOVERNOR OF EGYPT, TOWARDS THE CAPITAL/BABIALI AND ASSASINATION PLAN FOR HIM

Öz

The Egyptian question was one of the critical issues getting the Ottoman Empire intotrouble in the 19th Century. Mehmed Ali Pasha of Kavala began acting like anindependent ruler and his behavior put the relations between the Sublime Porte andEgypt in danger in 1831. Then, he became victorious in his attacks to Anatolia andthis caused fear and created a great panic for opening the way of Istanbul to Egyptianforces and the possibility of invasion of the capital and also deposition of Mahmud II.The threat which couldn’t be hindered by intensive diplomatic contacts and exterioralliances, put the elimination of Kavalalı by an assassination on the agenda as anextraordinary solution.

Anahtar Kelimeler

• Egyptian question, Mahmud II, Kavalalı Mehmed Ali Pasha, assassination, Kaymakam Reşid Bey, Ibrahim Pasha, Konya, Kütahya, Istanbul.