TECRİDE GİZLENEN ANLATICI VE DİVAN ŞİİRİ ANLATICI TİPOLOJİSİNDE YENİ TİPLER

Öz

Şiir-şair ilişkisinde önemli roller üstlenen anlatıcı, tahkiyeye dayalı eserlerin vazgeçilmez bir unsurudur. Anlatıcının gazel gibi nazım şekillerinde de yer alması ise divan şiirine özgü bir durumdur. Bu makalede tecrit temeline dayanan şairle şiir arasındaki mesafeden yola çıkılarak divan şiirinin kurmaca dünyasında anlatıcının varlığı ve rolü sorgulanmaktadır. Divan şiirinde gelenek-şair etkileşiminden hareketle “anlatıcının tipleşmesi”, “tiplerin anlatıcı konumuna yükselmesi” sonucu ortaya çıkan “genel anlatıcı” ve “anlatıcı tipolojisi” üzerinde durulmaktadır. Bu vesileyle başta Nâbî olmak üzere farklı şairlerin geliştirdiği yeni anlatıcı tiplerine örnekler verilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Anlatıcı, anlatıcı tipolojisi, tecrit, tip, Nâbî, Fasîhî, Dürrî, Enderunlu Vâsıf, Divan şiiri

NARRATOR HIDING TO INSULATION AND NEW TYPES IN NARRATOR TYPOLOGY OF THE OTTOMAN POETRY

Öz

A narrator taking impotant roles in relation with verse and poet is a main part ofworks based on narration. The fact that narrator takes place in ghazal is a situationpeculiar to the Ottoman poetry. This paper investigates the narrator’s properties and itsrole in the fictitious world of Otoman poetry with the position and relation of verse andpoet based on insulation. An emerging “General narrator” and “narrator typology”caused by “becoming narrator type” and “rising of types to narrator position” isexamined in this artcile in terms of tradition and poem interaction. In this vein, somesamples from Nabi and other poets are given to show the new narrator types.

Anahtar Kelimeler

• Narrator, narrator typology, insulation, type, Nâbî, Fasîhî, Dürrî, Enderunlu Vâsıf