PEYAMİ SAFA’NIN TÜRK DİLİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİNİN MATMAZEL NORALİYA’NIN KOLTUĞU ROMANININ ANLATIMINA ETKİSİ
Öz
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının en ilgi çekici yazarlarından biri olanve pek çok edebî türde eserler vermiş bulunan Peyami Safa, dil üzerinde en çokçalışan yazarların da başında gelmektedir. Peyami Safa’nın Türk dilinin özelliklerive meseleleri hakkında da kapsamlı çalışmaları bulunmaktadır. PeyamiSafa, önce Doğu-Batı çatışmasını ele aldığı, daha sonra da psikolojik ve felsefîtarzda yazdığı romanlarında da dili titizlikle kullanmıştır. Psikolojik ve felsefîromanlarından olan Matmazel Noraliya’nın Koltuğu’nda seçtiği konu, yarattığıkarakterler ve kullandığı anlatım tekniklerinin de yardımlarıyla Türkçe’ninözellikleri ve meseleleri hakkındaki görüşlerini yansıtmayı da başarmıştır.Matmazel Noraliya’nın Koltuğu, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının buaçıdan da çok dikkate değer bir örneğidir denilebilir. Bu çalışmada, PeyamiSafa’nın Türk dili ile ilgili görüşlerinin Matmazel Noraliya’nın Koltuğuromanının anlatımına etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
THE INFLUENCE OF PEYAMI SAFA’S VIEWS CONCERNING TURKISH LANGUAGE ON THE NARRATION OF THE NOVEL MATMAZEL NORALIYA’NIN KOLTUGU
Öz
Peyami Safa, one of the most interesting writers of Turkish literature during theRepublican period has several works in various literary genres and he is also one of themost hard-working writers concerning the issue of language. In fact, he also hascomprehensive studies about the characteristics of the Turkish language and its mainissues. He meticulously used the language first in his novels dealing with the conflictbetween East and West and then also in his novels written in a psychological andphilosophical perspective. Peyami Safa succeeds in one of his psychological andphilosophical novels titled Matmazel Noraliya’nın Koltuğu to express his viewsconcerning the characteristics of the Turkish language and the related issues of it throughhis choice of theme, the created characters and techniques of narration. Thus, it can beclaimed that Matmazel Noraliya’nın Koltuğu, is also one of the most significant novelsof Turkish literature in the Republican period in this respect. In this article it is aimedto study the influence of Peyami Safa’s views concerning the Turkish language on thenarration of the novel Matmazel Noraliya’nın Koltuğu.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 24 Nisan 2009 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2009 Sayı: 20 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.