Öz
Kolay Dil, dil becerilerini kullanırken çeşitli engellerle karşılaşan kişilerin önündeki engelleri kaldıran bir dil değişkesidir. İletişimde engellerle karşılaşan insanlar için iletişimi anlaşılır ve erişilebilir kılmayı amaçlamaktadır. Bir dil içi çeviri, dolayısıyla dil içi engellerin kaldırılması olarak düşünebileceğimiz Kolay Dil, bugün bazı ülkelerde ihtiyaç duyulan alanlarda zorunlu bir dil kullanımı hâline gelmiştir. Dilsel iletişimi sağlamak için gerekli dil yeterliliğine sahip olmayanlara erişilebilir bir iletişim imkânı yaratmaktadır. Bilişsel dil yetersizliği yaşayanlar başta olmak üzere pek çok kimse için gerekli bir dil değişkesidir. Anlaşılabilir dil kavramının altında yer alan Kolay Dil, dilbilimsel değerlendirmelerin arasında yer almaktadır. Kolay Dil, zengin ve kompleks bir dil yapısının üstünde oluşturulmuş karmaşık olmayan bir görünümdür. Sözcük türlerini, çekimlik dil birimlerini, yapımlık dil birimlerini, sesleri, ses birimlerini, yüklem ve özne başta olmak üzere söz dizimin bütün birimlerini içermesi; anlam, anlama ve anlamlandırma üzerine yoğunlaşması Kolay Dili hem dilbilgisinin hem de dilbilimin bir konusu hâline getirmektedir. Bu çalışmada Türkçe Dilbilim çalışmalarında yeni bir kavram olan Kolay Dil, dilbilimsel ve dilbilgisel bakış açılarıyla ele alınmıştır. Kolay Dilin, dilbilimin bir çalışma alanı olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ülkemizde Kolay dil üzerine çalışmalar yeni yapılmaya başlamıştır. Türkçe Kolay Dil çalışmaları kuramsal hazırlık aşamasında devam etmektedir. Bu yeni dil değişkesinin kuramsal olarak tartışıldığı aşamada Kolay Dilin dilbilimsel bakış açısıyla ele alınması ile dilbilimcilerin dikkatinin bu alana çekilmesi amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 123K021 numaralı proje ile desteklenmiştir. Projeye verdiği destekten dolayı TÜBİTAK'a teşekkürlerimizi sunarız. Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Proje Numarası
123K021
Kaynakça
- ANČA, Gunta, Irīna Meļņika, “Easy Language in Latvia” in Handbook of Easy Languages in Europe, (Ed. Camilla Lindholm and Ulla Vanhatalo), Frank and Timme, Berlin 2021, p. 305-326.
- BAŞKAN, Özcan, Bildirişim İnsan-Dili Ve Ötesi, Multilingual Yayınları, İstanbul 2003.
- BOCK, M. Bettina, Sandra Pappert, Leichte Sprache, Einfache Sprache, verständliche Sprache, Narr Francke Attempto, Tübingen 2023.
- BOHMAN, Ulla, “Easy Language in Sweden” in Handbook of Easy Languages in Europe, (Ed. Camilla Lindholm and Ulla Vanhatalo), Frank and Timme, Berlin 202, p. 527-568.
- CHINN, Deborah, Susan Buell, “Easy Language in the UK” in Handbook of Easy Languages in Europe, (Ed. Camilla Lindholm and Ulla Vanhatalo), Frank and Timme, Berlin 2021, p. 623-657.
- CINKOVÁ, Silvie, Camille Latimier, “Easy Language in Czechia” in Handbook of Easy Languages in Europe, (Ed. Camilla Lindholm and Ulla Vanhatalo), Frank and Timme, Berlin 2021, p. 119-148.
- Erasmus + Programme Guide, (2019). https://erasmus-plus.ec.europa.eu/sites/default/files/erasmus-plus-programme-guide-2019_en_1.pdf. Erişim tarihi: 03.05.2024.
- ERKMAN-AKERSON, Fatma, Dile genel Bir Bakış Türkçe Örneklerle, Multilingual Yayınları, İstanbul 2008.
- FRÖHLICH, Walburga, Klaus Candussi, “Easy Language in Austria” in Handbook of Easy Languages in Europe, (Ed. Camilla Lindholm and Ulla Vanhatalo), Frank and Timme, Berlin 2021, p. 27-52.
- GÖKTEPE, Fayıka, Sine Demirkıvıran, “Türkçe Kolay Dil’e İlk Yaklaşımlar”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 51 (Bahar 2024), İstanbul 2024, s. 297-332.
- HANSEN-SCHİRRA, Silvia, Jean Nitzke, Silke Gutermuth, Christiane Maaß, Isabel Rink, “Technologies for the Translation of Specialised Texts in Easy Language” in Easy Language Research: Text and User Perspectives, (Ed. Silvia Hansen-Schirra-Christiane Maaß), Frank & Timme, Berlin 2020, p. 99-127.
- IFLA (International Federation of Library Associations and Institutions). Guidelines for easy-to-read materials. Revision by Misako Nomura, Gyda Skat Nielsen, and Bror Tronbacke. The Hague: IFLA Headquarters, 2010. Print. IFLA Professional Reports 120. Also available at <https://www.ifla.org/resources/?oPubId=6268 >. Erişim tarihi: 03.05.2024.
- INCLUSION EUROPE. Information for all European standards for making information easy to read and understand. <https://www.inclusion-europe.eu/easy-to-read-standards-guidelines/>. Erişim tarihi: 03.05.2024.
- KERİMOĞLU, Caner, Genel Dilbilime Giriş Kuram ve Uygulamalarla Dilbilim, Göstergebilim ve Türkoloji, Pegem Akademi, Ankara 2014.
- KIRAN, Zeynel, Ayşe Eziler Kıran, Dilbilime Giriş, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2013.
- LENČEK, Mirjana, Jelena Kuvač Kraljevič, “Easy Language in Croatia” in Handbook of Easy Languages in Europe, (Ed. Camilla Lindholm and Ulla Vanhatalo), Frank and Timme, Berlin 2021, p. 91-118.
- LINDHOLM, Camilla, Ulla Vanhatalo, “Introduction”, in Handbook of Easy Language in Europe, (Ed. Camilla Lindholm, Ulla Vanhatalo), Frank und Timme, Berlin 2021, p. 11-26.
- MAAß, Christiane, Leichte Sprache. Das Regelbuch. [Easy Language. The rulebook], Lit Verlag, Münster 2015.
- MAAß, Christiane, Easy Language-Plain Language-Easy Language Plus Balancing Comprehensibility and Acceptability, Frank & Timme, Berlin 2020.
- MAAß, Christiane, Isabel Rink, “Über das Handbuch Barrierefreie Kommunikation” in Handbuch Barrierefreie Kommunikation, (Ed. Christiane Maaß und Isabel Rink), Frank & Timme, Berlin 2019, p. 17-25.
- MOONEN, Xavier, “Easy Language in the Netherlands” in Handbook of Easy Languages in Europe, (Ed. Camilla Lindholm and Ulla Vanhatalo), Frank and Timme, Berlin 2021, p. 345-370.
- NITZKE, Jean, Silvia Hansen-Schirra, Ann-Kathrin Habig, Silke Gutermuth, “Translating subtitles into Easy Language: First considerations and emprical investigations” in Translation, Mediation and Accessibility for Linguistic Minorities, (Ed. María Pilar Castillo Bernal, Marta Estévez Grossi), Frank and Timme, Berlin 2022, p. 127-144.
- OECD Skills Outlook: First Results from the Survey of Adult Skills. Paris: OECD Publishing, 2013. < https://www.oecd.org/skills/piaac/Skills%20volume%201%20(eng)--full%20v12--eBook%20(04%2011%202013).pdf >. Erişim tarihi: 03.05.2024.
- ÖZSOY, Sumru, Ayla Balcı, Ümit Deniz Turan, Genel Dilbilim-I, (Editör: Sumru Özsoy-Zeynep Erk Emeksiz), T.C. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını, Eskişehir 2011.
- PEREGO, Elisa, Accessible Communication: A Cross-country Journey, Frank and Timme, Berlin 2020.
- UYGUN, Dilek, “Evrensel Dilbilgisi ve Dil Yetisi: Eleştiriler, Yeni Yaklaşımlar”, Dilbilim (15), 2012, s. 275-285.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Çeviri ve Yorum Çalışmaları |
| Bölüm | İnceleme Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | 123K021 |
| Gönderilme Tarihi | 2 Kasım 2024 |
| Kabul Tarihi | 29 Kasım 2024 |
| Yayımlanma Tarihi | 24 Aralık 2024 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2024 Sayı: 52 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.