Araştırma Makalesi

Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler

Sayı: 53 12 Temmuz 2025
PDF İndir

Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler

Öz

Klasik Türk edebiyatı, altı yüzyılı aşkın zaman dilimi içerisinde yetiştirdiği şair ve ortaya koyduğu eserlerle Türk edebiyatı tarihinin önemli bir aşamasını teşkil eden bir edebiyattır. Bu edebiyatın birincil kaynakları arasında yer alan mecmualar, kimi zaman ana kimi zaman yardımcı kaynak olarak yeni bilgilerin ortaya çıkmasına katkı sağlar. Özellikle, tezkirelerde adı yer almayan şairlere ve eserlerine ulaşmayı sağlayan, adı yer alsa da eserleri hakkında bilgi bulunmayan ya da bilinenin haricinde yeni eserlerin ortaya çıkmasına imkân sağlayan bu mecmuaların neşri literatüre katkı sağlama ve Türk edebiyatı tarihini aydınlatma adına gereklidir. Makaleye konu olan ve Milli Kütüphanede 06 Mil Yz B 786 numarada kayıtlı bulunan mecmua da söz konusu özellikleri ihtiva eden nitelik ve niceliğe sahiptir. 18. yüzyıl şairlerinden Hâmid’in şiir mecmuası olan bu eserde, şairin kendi şiirleri dışında biyografik kaynaklarda kendisiyle ilgili bilgi bulunmayan Mâlik’in; Hâkim, Hâşim, Hevâyî, Mevlânâ Resmî Efendi, Muhlis, Nüzhet-i Dîger, Seyyidâ Çelebi ve Tâlib’in yayımlanmamış şiirleri bulunur. Ayrıca kime ait olduğu kayıtlı olmayan pek çok şiir de mecmuada yer alır. Bu çalışmanın ilk adımında karinelerden hareketle mecmuanın müellifine dair çıkarımlarda bulunulmuştur. İkinci adımda mecmuanın tavsifi yapılmış, mecmuada yer alıp literatürde mevcut olan şiirler tasnif edilmiş ve mecmuadaki şiirlerden hareketle şairler ile ilgili çıkarımlar yapılmıştır. Akabinde daha önce yayımlanmamış şiirler alfabetik sıraya göre neşredilmiş ve bu şiirlerin mahlasdaş şairler arasında hangi şaire ait olabileceği tartışılmıştır. Son bölümde şairleri tespit edilemeyen şiirler araştırmacıların dikkatine sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbâs Efendi-zâde Mehmet, Haşmet Dîvânı, haz. İ. Hakkı Aksoyak, Mehmet Arslan, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 2018. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/57256,hasmet-divanipdf.pdf?0. (Erişim Tarihi: 11 Ocak 2025).
  2. Akbaba, Sevgi, Mecmû′atü’l-eşʿâr, Süleymaniye Kütüphanesi Galata Mevlevîhânesi Numara: 200 (71-140) (İnceleme-Karşılaştırmalı Metin, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yüksek Lisans Tezi), Sakarya 2018.
  3. Aksoy, Arif Edip, “Muhlis Dede, Sâkıb Dede-zâde Mehmed”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, e- sözlük, https://teis.yesevi.edu.tr/maddedetay/ 2022-8. (Erişim Tarihi: 17.01.2025).
  4. Aksoyak, İsmail Hakkı, “Hâkim, Hâne Bey”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, esözlük, https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/hakim-hane-bey. (Erişim Tarihi: 15.01.2025).
  5. ______ “Hâşimî, Kudsî-zâde Emir, Seyyid Mehmed Hâşim Efendi”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, e-sözlük, https://teis.yesevi.edu.tr/maddedetay/ hasimi-kudsizade-emir-seyyid-mehmed. (Erişim Tarihi: 22 Ocak 2025).
  6. ______, “Resmî, Muharrem/Muhterem Resmî Efendi”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, e-sözlük, https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/resmimuharrem-muhterem-resmi-efendi. (Erişim Tarihi: 16.01.2025).
  7. ______, “Resmî, Seyyid Mustafa Resmî Efendi”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, e-sözlük, https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/resmi-seyyidmustafa-resmi-efendi. (Erişim Tarihi: 16.01.2025).
  8. ______, “Resmî, Şeyh İsmail Resmî Efendi”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, e-sözlük, https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/resmi-seyh-ismailresmi-efendi. (Erişim Tarihi: 16.01.2025).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

2 Mart 2025

Kabul Tarihi

2 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 53

Kaynak Göster

APA
Koşmaz, S. (2025). Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 53, 251-292. https://izlik.org/JA72UB83WT
AMA
1.Koşmaz S. Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler. TKİD. 2025;(53):251-292. https://izlik.org/JA72UB83WT
Chicago
Koşmaz, Seyfullah. 2025. “Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 53: 251-92. https://izlik.org/JA72UB83WT.
EndNote
Koşmaz S (01 Temmuz 2025) Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 53 251–292.
IEEE
[1]S. Koşmaz, “Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler”, TKİD, sy 53, ss. 251–292, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72UB83WT
ISNAD
Koşmaz, Seyfullah. “Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 53 (01 Temmuz 2025): 251-292. https://izlik.org/JA72UB83WT.
JAMA
1.Koşmaz S. Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler. TKİD. 2025;:251–292.
MLA
Koşmaz, Seyfullah. “Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 53, Temmuz 2025, ss. 251-92, https://izlik.org/JA72UB83WT.
Vancouver
1.Seyfullah Koşmaz. Hâmid’in Şiir Mecmuası (Milli Ktp. Yz B 786) ve Bu Mecmuadaki Yayımlanmamış Şiirler. TKİD [Internet]. 01 Temmuz 2025;(53):251-92. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72UB83WT