1893 YILINDA OSMANLI DEVLETİ’NDEN AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NE GÖNDERİLEN HEDİYE ALBÜMLERDE YILDIZ SARAYI
Öz
Sanatın birçok alanına ilgisi olan II. Abdülhamid (1876-1909) dönemin popüler teknolojisi fotoğrafla da yakinen ilgilenmiştir. Sanat ve teknoloji merakıyla II. Abdülhamid’in titiz ve kontrolcü yönetim anlayışı birleşince fotoğraf ilgili dönemde devlet yönetiminde, iç ve dış siyasette önemli bir araç hâline gelmiştir. Fotoğrafı tespit, tanıma, takip etme, analiz etme gibi birçok amaçla aktif olarak kullanan II. Abdülhamid, ilgili devirde yeni yapılan, yenilenen ya da onarılan kurumların tefrişatını, iç/dış mekân düzenlemelerini de yine fotoğraflar aracılığıyla takip etmiştir. II. Abdülhamid döneminde fotoğrafın yaygın olarak kullanıldığı alanlardan biri diplomatik hediyeleşmelerdir 19. yüzyıl diplomasinin altın çağı olarak kabul edilirken, bu dönemde devletler arasında hediye olarak sunulan albümler sadece dikkat çekici hediyeler değil, aynı zamanda küresel çapta bir okumayı mümkün kılan önemli simgelerdir. Bu albümler güç ve nezaketi bir arada yansıtarak, diplomatik ilişkilerin zarif bir ifadesi olmuş ve devletler görsel miraslarını nesiller boyunca kalacak bir hatıra olarak bırakabilmiştir. II. Abdülhamid döneminde bu bağlamda 1893 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Library of Congress’e (Amerika Millî Kütüphanesi) 51 ciltten oluşan 1822 fotoğraflık hediye albümler gönderilmiştir. İmparatorluğun güçlü ve saygın imajını ve otoportresini sunmak için hazırlanan bu albümlerde Padişah II. Abdülhamid’in yaşadığı yer olmakla beraber devletin yönetim merkezi olan Yıldız Sarayı’nın da fotoğrafları yer alır. Bu çalışmada 1893 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ne (ABD) gönderilen hediye albümlerdeki Yıldız Sarayı fotoğrafları tespit edilip hangi bağlamda bu fotoğrafların seçkiye dâhil edildiği tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
II. Abdülhamid Yıldız Sarayı Fotoğraf Koleksiyonu Hediye Albümler Library of Congress Yıldız Sarayı
Kaynakça
- Arşiv Kaynakları
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başbakanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
- Bâbıâli Evrak Odası (BEO), 3732/279835.
- Bâbıâli Evrak Odası (BEO), 627/47019.
- Hariciye Nezareti Tercüme Odası (HR.TH), 135/120.
- Hariciye Nezareti Tercüme Odası (HR.TH), 95/57.
- Hariciye Nezareti Tahrirat-ı Hariciye Odası (HR.TO), 497/30.
- Maarif Nezareti Tedrisat-ı İbtidaiyye Kalemi (MF.IBT), 218/47.
- Maarif Nezareti Mektubî Kalemi (MF.MKT), 319/39.
- Maarif Nezareti Mektubî Kalemi (MF.MKT), 86/101.
- Yıldız Mütenevvi Maruzat Evrakı (Y.MTV), 74/0058.
- Yıldız Mütenevvi Maruzat Evrakı (Y.MTV), 53/72.
- Yıldız Perakende, Elçilik-Şehbenderlik ve Ataşemiliterlik (Y.PRK.EŞA), 15/64.
- Yıldız Perakende, Yaveran, Maiyyet, Erkân-ı Harbiye Dairesi Evrakı (Y.PRK.MYD), 13/48.
- Yıldız Sadaret Hususi (Y.A.HUS), 204/81.
- Kaynak Eserler ve İncelemeler
- AĞDAŞ, Neslihan, II. Abdülhamit’in Kuzey Afrika Siyaseti: Şeyh Zâfir ve Ertuğrul Tekkesi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2015.
- ANAMERİÇ, Hakan, Fatih Rukancı, “ II. Abdülhamid Dönemi Kitap Diplomasisi”, Tarih Araştırmaları Dergisi (TAD), C 36, S. 62, Ankara Üniversitesi, Ankara 2017, s. 101-132.
- BARUTÇU, Şinasi, Foto Konuşmaları, Milli Eğitim Basımevi, Ankara 1947.
- COX, Samuel Sullivan, Bir Amerikan Diplomatının İstanbul Anıları 1885-1887, çev. Gül Çağalı Güven, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2013.
- DURAK, Gökhan, Amerikan Basınında II. Abdülhamid ve Dönemi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2023.
- ERSOY, Ahmet, Deniz Türker, “The Hamidian Visiual Archive 1878-1909: A User’s Manual”, in Goshgarian, R., Khuri-Makdisi, I., ve Yaycıoğlu, A. (Ed.), Crafting History: Essays on the Ottoman World and Beyond in Honor of Cemal Kafadar, Academic Studies Press, Boston 2022, s. 319-342.
- EZGÜ, Fuad, Yıldız Sarayı Tarihçesi, Harp Akademileri Basımevi, İstanbul 1962.
- Imperial Self Portrait: The Ottoman Empire As Revealed in the Sultan Abdul-hamid II’s Photographic Albums, ed. Carney E.S. Gavin, The Harvars Semitic Museum, Harvard University, ABD 1989.
- KOCAIŞIK, Dilruba, II. Abdülhamid’in Yıldız Sarayı: Mimari Mekânlar ve Dönemin Fotoğraflardaki Temsili, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2019.
- MÜLLER, Mrs. Max, İstanbul’dan Mektuplar, Şehir Yayınları, İstanbul 2010.
- NUHOĞLU, Hidayet, Orhan Çolak, “Osmanlıda Fotoğrafçılık”, Türkler, C 14, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002, s. 933-943.
- ÖZENDES, Engin, Osmanlı İmparatorluğu’nda Fotoğrafçılık (1839-1923), YEM Yayınları, İstanbul 2013.
- ÖZTUNCAY, Bahattin, Hanedan ve Kamera, Aygaz Yayınları, İstanbul 2011.
- ÖZYETGİN, Ayşe Melek, “19. Yüzyılda Yıldız Sarayı’ndan Dünya’ya Bakmak: Sultan II. Abdülhamid’e Ait Yıldız Sarayı Fotoğraf Koleksiyonu”, TR, Türkiye’nin Kültür Dergisi, S. 28, Yunus Emre Enstitüsü Yayını, Ankara 2020, s. 89-99.
- ÖZYETGİN, Ayşe Melek, Ayşe Ersay Yüksel, Elif Tuğçe Kurt, Osmanlı İmparatorluğu’nda Diplomasi ve Ağırlama 19. Yüzyılın Önemli Konukları, Ötüken Yayınevi, İstanbul 2024.
- ÖZYETGİN, Ayşe Melek, Ayşe Ersay Yüksel, Vahdettin Engin, Yıldız Sarayı, Yıldız Teknik Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2021.
- SÖYLER, Olgay, “Yıldız Sarayı Ahırları ve Ferhan”, Z Kültür Sanat Şehir Mevsimlik Tematik Dergi, S 3, Güz 2008, s. 303.
- ŞAHİN TEKİNALP, Ayşe Pelin, Yıldız Sarayı Kompleksi Duvar Resimleri, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara 1999.
- ŞAKİR, Ziya, Abdülhamid ve Mikado, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 1994.
- TÜRKER, Deniz, “Her Resim Bir Fikirdir”: On Dokuzuncu Yüzyıl Hediye Albümleri ve Abdülhamid’in Görsel Arşivi”, Tarihin Merkezine Seyahat Fotoğraf ve Osmanlı Köklerinin Yeniden Keşfi (1886), Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi (ANAMED), İstanbul 2018, s. 65-85.
- Yıldız Sarayı Fotoğraf Koleksiyonu Üzerinden Osmanlı-Amerika İlişkileri, haz. Kamil Fırat, ed. A. Melek Özyetgin, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul 2018.
- YÜKSEL, Ayşe Ersay, II Abdülhamid: Sanatkâr ve Sanat Hâmisi Bir Sultan, Ötüken Yayınevi, İstanbul 2018.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Yakınçağ Osmanlı Tarihi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 30 Nisan 2025 |
| Kabul Tarihi | 23 Mayıs 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 12 Temmuz 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Sayı: 53 |
Türk Kültürü İncelemeleri – Haziran 2026 Sözlü Çeviri Özel Sayısı
Çağrı Metni
Sözlü çeviri, gündelik karşılaşmalardan kurumsal etkileşimlere kadar uzanan çeşitli bağlamlarda, iki dilli ve kültürlerarası iletişimin merkezinde yer alır. Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında, dillerden biri büyük ölçüde Türkçedir ve bu uygulamalar, Türkçenin diğer dillerle etkileşiminde ortaya çıkan iletişimsel, kültürel ve toplumsal dinamikleri yansıtır.
Haziran 2026 sayımız için hazırlamakta olduğumuz bu özel sayıyla, Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarını farklı tür ve bağlamlarda inceleyen özgün araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışmalar, sözlü çevirinin dilsel, kültürel, toplumsal ve göstergebilimsel boyutlarına disiplinlerarası bir bakış sunarak, yalnızca çeviribilim alanına değil; Türk dili, kültürü ve toplumu üzerine yapılan araştırmalara da değerli katkılar sağlayacaktır.
Bu doğrultuda, sözlü çeviri üzerine çalışan ulusal ve uluslararası akademisyenleri, araştırmacıları ve alanda aktif profesyonelleri, Haziran 2026 sayımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Özel sayıya, Türkiye’deki sözlü çeviri ortamlarında iletişim süreçlerinin, rollerin ve çeviri uygulamalarının nasıl şekillendiğini tartışan kuramsal veya uygulamalı çalışmalarla katkı sunabilirsiniz.
Araştırma konularının, aşağıdaki temalar çerçevesinde tasarlanması önerilmektedir; ancak farklı yaklaşımlar ve konular da değerlendirmeye alınacaktır.
-Sözlü çeviri ortamlarında Türkçenin söylem yapıları ve etkileşimsel stratejileri,
-Mahkeme, hastane, okul gibi kamusal hizmet alanlarında yürütülen sözlü çeviri pratikleri,
-Andaş ve ardıl çeviride, Türkçeye özgü zorluklar ve stratejiler,
-Göç, azınlıklar ve çokdillilik bağlamında sözlü çeviri uygulamaları,
-Sözlü çeviri eğitimi ve öğretiminde dilsel ve kültürel boyutlar,
- Çeviri etiği ve profesyonel normların Türkiye’deki sözlü çeviri uygulamalarına etkisi,
-Teknoloji destekli sözlü çeviri araçlarının kullanımı,
-Toplumsal kriz, afet ve acil durumlarda sözlü çevirmenin rolü.
Önemli Notlar:
Özel sayıya gönderilecek makaleler için son teslim tarihi 15 Mart 2026 olarak belirlenmiştir.
Yazıların künye bilgileri, dipnot sistemi ve kaynakça gösterim şekli internet sayfamızda bulunan makale yazım şablonuna göre hazırlanacaktır.
Call for Papers
Turkish Cultural Studies – June 2026 Special Issue on Interpreting Studies
Interpreting occupies a central position in bilingual and intercultural communication across a wide range of contexts, from everyday encounters to institutional interactions. In interpreting settings in Turkey, one of the working languages is predominantly Turkish, and these practices reflect the communicative, cultural, and social dynamics that emerge through the interaction of Turkish with other languages.
With this special issue, scheduled for publication in June 2026, we aim to bring together original studies that explore interpreting practices in Turkey across diverse genres and contexts. Adopting an interdisciplinary perspective on the linguistic, cultural, social, and semiotic dimensions of interpreting, these contributions will provide valuable insights not only for the field of Translation and Interpreting Studies but also for research on Turkish language, culture, and society.
In this regard, we invite national and international scholars, researchers, and professionals working in the field of interpreting to contribute to our June 2026 issue. Submissions may include theoretical or applied studies that examine how communicative processes, roles, and interpreting practices are shaped within interpreting settings in Turkey.
Suggested, though not exclusive, areas of research include the following themes; alternative approaches and topics will also be considered.
-Discourse structures and interactional strategies of Turkish in interpreting settings,
-Interpreting practices in public service domains such as courts, hospitals, and schools,
-Turkish-specific challenges and strategies in simultaneous and consecutive interpreting,
-Interpreting practices in the context of migration, minority communities, and multilingualism,
-Linguistic and cultural dimensions in interpreter training and education,
-Translation ethics and the impact of professional norms on interpreting practices in Turkey,
-Use of technology-assisted interpreting tools,
-The role of interpreters in social crises, disasters, and emergency situations.
Important Notes:
The deadline for submitting articles to the special issue is March 15, 2026.
The article's citation information, footnote system, and bibliography format will be prepared according to the article writing template available on our website.