Araştırma Makalesi

Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler

Sayı: 56 7 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler

Öz

Bu çalışma, sürecinde sözlü çeviri eğitiminde meydana gelen dönüşümleri yapay zekâ odağında ele almıştır. Dijitalleşmenin çeviri pratikleri üzerindeki etkileri, basılı metinlerin dijital ortamlara aktarılması, okuma ve yazma alışkanlıklarının yatay okumadan dikey okumaya dönüşmesi ve dijital okuryazarlık kavramının önem kazanması dijital çağın beraberinde getirdiği gelişmeler arasındadır. Yapay zekâ teknolojilerinin son yıllarda hızla gelişmesiyle birlikte, çeviri alanında daha derin ve çok boyutlu değişimler yaşanmıştır. Yazılı çeviri uygulamaları büyük ölçüde makine çevirisi ve son düzenleme süreçlerine evrilmiş, çevirmenlerin mesleki rolleri yaratıcı metin üretimi, kalite kontrolü ve proje temelli görevler doğrultusunda yeniden tanımlanmıştır. Benzer biçimde, sözlü çeviri alanı da makine çevirisi, otomatik konuşma tanıma sistemleri içeren bilgisayar destekli sözlü çeviri araçları, özellikle asenkron içerikler ya da videodaki konuşmaları alt yazı ile takip etme uygulamaları ve transkripsiyon uygulamaları, yapay zekâ destekli geri bildirim, analiz araçları ve üretken yapay zekânın vb. yaygınlaşmasıyla ciddi bir dönüşüm geçirmektedir. Bu gelişmeler, sözlü çeviri eğitimindeki pedagojik yaklaşımlarının yeniden yapılandırılmasını gerekli kılmıştır. Ayrıca sözlü çevirmenlerden beklenen becerilerde değişmeye başlamıştır. Çalışmada, yapay zekâ destekli uygulama ve ilişkili teknolojilerin sözlü çeviri ve sözlü çeviri eğitiminde tamamlayıcı araçlar olarak kullanımına odaklanılmış ve bu entegrasyonun çeviri eğitimine sağlayabileceği katkılar değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. BALKUL, Halil İbrahim ve Şule Akıncı, “Sözlü Çeviride Kullanılan Teknolojik Araçların Sınıflandırılması”, RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (15), 391–446, 2019.
  2. BRUMMER, Leonie, “Connecting the Dots and Digits: Digital Awareness in the Context of Digital Literacy and Digital Citizenship and Resources For Social And Digital İn-/ Exclusion”, Cogent Social Sciences, 11: 11, 1–22, 2025.
  3. CHEN, Sijia ve Jan Louis Kruger, “A Computer-Assisted Consecutive Interpreting Workflow: Training and Evaluation”, The Interpreter and Translator Trainer, 18:3, 380–399, 2024.
  4. DAVID, Nehemiah Boluwatife, “The Future of Translation and Interpretation: Integrating AI with Human Expertise for Optimal Results”, International Journal of Applied Linguistics and Translation, 11:2, 53–61, 2025.
  5. FANTINUOLI, Claudio, “Computer-Assisted Interpreting: Challenges and Future Perspectives”, Trends in E-Tools and Resources for Translators and Interpreters, Series: Approaches to Translation Studies, Volume: 45 and Approaches to Translation Studies Online, (içinde edt. Gloria Corpas Pastor and Isabel Durán-Muñoz), Cilt 45, Brill, 153–174, 2017.
  6. GARCIA, Ignacio, “Beyond Translation Memory: Computers And The Professional”, The Journal of Specialised Translation, 199–214, 2009.
  7. GUO, Meng., Yuxing Xie, Lili Han, Victoria Lai Cheng ve Defeng Li, “Bridging Traditional and AI-Assisted Simultaneous Interpreting: Empirical Insights for Curriculum Design”, The Interpreter and Translator Trainer, 19:3-4, 425–443, 2025.
  8. HAN, Chao, Xiaolei Lu ve Qin, Fan, Taming Generative AI for Interpreter Education: Using Large Language Models in Classroom-Based Assessment of English-Chinese Consecutive Interpreting, The Interpreter and Translator Trainer, 19:3-4, 444–46 2025.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çeviri ve Yorum Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

22 Şubat 2026

Kabul Tarihi

19 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 56

Kaynak Göster

APA
Çoban, F. (2026). Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 56, 97-118. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1895199
AMA
1.Çoban F. Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler. TKİD. 2026;(56):97-118. doi:10.24058/tkidergi.1895199
Chicago
Çoban, Fadime. 2026. “Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 56: 97-118. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1895199.
EndNote
Çoban F (01 Temmuz 2026) Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 56 97–118.
IEEE
[1]F. Çoban, “Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler”, TKİD, sy 56, ss. 97–118, Tem. 2026, doi: 10.24058/tkidergi.1895199.
ISNAD
Çoban, Fadime. “Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 56 (01 Temmuz 2026): 97-118. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1895199.
JAMA
1.Çoban F. Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler. TKİD. 2026;:97–118.
MLA
Çoban, Fadime. “Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 56, Temmuz 2026, ss. 97-118, doi:10.24058/tkidergi.1895199.
Vancouver
1.Fadime Çoban. Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler. TKİD. 01 Temmuz 2026;(56):97-118. doi:10.24058/tkidergi.1895199