EN
TR
Spor Basın Toplantılarında Sözlü Çeviri: Yabancı Teknik Direktör Söyleminin Yeniden İnşası
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de görev yapan yabancı futbol teknik direktörlerinin basın toplantılarında ürettikleri İngilizce söylemlerin Türkçeye sözlü çeviri sürecinde nasıl dönüştürüldüğünü dilsel, kültürel ve söylemsel boyutlarıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Spor basın toplantıları, yüksek görünürlüğe sahip medya ortamları olmalarına rağmen, bu ortamlarda gerçekleştirilen sözlü çeviri pratikleri çeviribilim literatüründe sınırlı ölçüde ele alınmıştır. Bu araştırma, sözlü çeviri çalışmaları ile duruş ve değerlendirme dili literatürünü spor söylemi bağlamında bir araya getirerek bu alandaki boşluğa katkı sunmayı hedeflemektedir. Araştırma nitel bir tasarımla yürütülmüş ve veri seti Türkiye’de görev yapmış yabancı teknik direktörlerin İngilizce basın toplantılarının Türkçe sözlü çevirilerini içeren üç video kaydından oluşturulmuştur. Videolar kulüp resmî kanalları ve spor medyası tarafından yayımlanan açık erişimli YouTube içeriklerinden seçilmiş, kaynak ve erek söylemler ayrıntılı biçimde deşifre edilmiştir. Veriler dilsel, kültürel ve söylemsel düzeylerde söylem analizi ve eleştirel söylem analizi yaklaşımları kullanılarak incelenmiştir. Araştırma bulguları, sözlü çevirmenlerin kaynak söylemdeki parçalı ve spontane yapıları Türkçede daha akıcı ve düzenli bir söyleme dönüştürdüğünü göstermektedir. Çeviri sürecinde akıcılaştırma, açımlama, yeniden yapılandırma ve terminolojik yerelleştirme gibi stratejilerin yaygın biçimde kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca çevirmenlerin eleştirileri yumuşatma, sorumluluğu kolektifleştirme ve bazı ifadeleri kültürel olarak yeniden çerçeveleme eğiliminde oldukları belirlenmiştir. Söylemsel düzeyde ise teknik direktörlerin liderlik, sorumluluk ve takım kimliği gibi temel duruş unsurlarının büyük ölçüde korunduğu, ancak bazı durumlarda epistemik belirsizlik belirteçlerinin azaltıldığı gözlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, spor basın toplantılarındaki sözlü çevirinin yalnızca anlam aktarımı değil, aynı zamanda söylemin kültürel ve kurumsal bağlam içinde yeniden yapılandırıldığı bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Proje Numarası
yok
Etik Beyan
Çalışma Etik Kurul İzni gerektirmemektedir.
Teşekkür
yok
Kaynakça
- AKDAĞ, Ayşe Işık, Halil İbrahim, Balkul, Emra Büyüknisan, Esat, Tosun, Gamze, Güler, “Sözlü Çeviri Alanının Çeviri Eğitiminde Temsili: Türkiye Örneklemi”, IU Journal of Translation Studies, 22, 2025, 209-221.
- ANGELELLI, Claudia, Medical Interpreting And Cross-cultural Communication, Cambridge University Press, 2004.
- BAKER, Mona, Translation And Conflict: A narrative Account, Routledge, 2018.
- BULUT, Alev, “Spor Tercümanlığı ve İltimas: Manipülatörler ya da Günah Keçileri”, RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi 6, 2016, 1-14.
- DİNAR, Gökhan, “Bourdieu’nün Alan Teorisi Bağlamında Türkiye’de Futbol Alanında Çeviri ve Çevirmenin Rolü”, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35, 2025, 55-86.
- DİRİKER, Ebru, De-Re-Contextualizing Conference Interpreting, John Benjamins, 2004.
- DU BOIS, John, “The Stance Triangle”, Stancetaking In Discourse: Subjectivity, Evaluation, Interaction, 164/3, 2007, John Benjamins, 139-182.
- HUNSTON, Susan, Geoffrey, Thompson, Evaluation In Text: Authorial Stance And The Construction Of Discourse: Authorial Stance And The Construction Of Discourse, Oxford University Press, UK, 2000.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çeviri ve Yorum Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
7 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
10 Mart 2026
Kabul Tarihi
14 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 56
APA
Çalışır Zenci, S. (2026). Spor Basın Toplantılarında Sözlü Çeviri: Yabancı Teknik Direktör Söyleminin Yeniden İnşası. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 56, 239-268. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1907012
AMA
1.Çalışır Zenci S. Spor Basın Toplantılarında Sözlü Çeviri: Yabancı Teknik Direktör Söyleminin Yeniden İnşası. TKİD. 2026;(56):239-268. doi:10.24058/tkidergi.1907012
Chicago
Çalışır Zenci, Sevgi. 2026. “Spor Basın Toplantılarında Sözlü Çeviri: Yabancı Teknik Direktör Söyleminin Yeniden İnşası”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 56: 239-68. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1907012.
EndNote
Çalışır Zenci S (01 Temmuz 2026) Spor Basın Toplantılarında Sözlü Çeviri: Yabancı Teknik Direktör Söyleminin Yeniden İnşası. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 56 239–268.
IEEE
[1]S. Çalışır Zenci, “Spor Basın Toplantılarında Sözlü Çeviri: Yabancı Teknik Direktör Söyleminin Yeniden İnşası”, TKİD, sy 56, ss. 239–268, Tem. 2026, doi: 10.24058/tkidergi.1907012.
ISNAD
Çalışır Zenci, Sevgi. “Spor Basın Toplantılarında Sözlü Çeviri: Yabancı Teknik Direktör Söyleminin Yeniden İnşası”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 56 (01 Temmuz 2026): 239-268. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1907012.
JAMA
1.Çalışır Zenci S. Spor Basın Toplantılarında Sözlü Çeviri: Yabancı Teknik Direktör Söyleminin Yeniden İnşası. TKİD. 2026;:239–268.
MLA
Çalışır Zenci, Sevgi. “Spor Basın Toplantılarında Sözlü Çeviri: Yabancı Teknik Direktör Söyleminin Yeniden İnşası”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sy 56, Temmuz 2026, ss. 239-68, doi:10.24058/tkidergi.1907012.
Vancouver
1.Sevgi Çalışır Zenci. Spor Basın Toplantılarında Sözlü Çeviri: Yabancı Teknik Direktör Söyleminin Yeniden İnşası. TKİD. 01 Temmuz 2026;(56):239-68. doi:10.24058/tkidergi.1907012