Düzce İli Konuralp Mahallesi Geleneksel Evlerde Afet Riskinin İncelenmesi

Öz

Türkiye coğrafi konumu itibariyle sismik açıdan riskli bir bölgede yer almaktadır. Bundan dolayı ülkemizin birçok yerinde farklı büyüklük ve şiddetlerde depremler yaşanmaktadır. Özellikle 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi ve 12 Kasım 1999 Düzce Depremi sonrasında deprem risk çalışmalarına ağırlık verilmiştir. Bu sayede deprem öncesi yapılacak çalışmalar deprem sonrası oluşabilecek olumsuzlukları önlemiş olacaktır. Deprem risk çalışmaları hemen her alanda yapılması gereken ve belirli standartlara göre ilerlenmesi gereken bir alandır. Hem toplum bağlamında hem de fiziki envanter bağlamında deprem riskini gözeterek yapılacak çalışmalar bütüncül bir yaklaşım sağlayacaktır. Geleneksel evler hem fiziki envanter bakımından değerli olmakla birlikte hem de toplumun kültürel özelliklerini taşımalarından dolayı kıymetlidir. Bu yüzden deprem öncesi bu yapıların risk çalışmalarının yapılarak gerekli tedbirlerin alınması önemlidir. Bu çalışma Düzce İline bağlı Konuralp Mahallesinde bulunan kültürel mirasın olası bir depremde en az hasara uğraması amacıyla [1] çalışmasında kullanılan yöntem iki sokak güzergahında (Çarşıiçi ve Kaleiçi) bulunan 10 geleneksel ev üzerinde uygulanmıştır ve fotoğrafları çekilerek deprem risk analizleri yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda deprem öncesi geleneksel evlerin incelenmesi ve gerekli tedbirlerin alınması için öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• deprem risk analizi
• Düzce
• geleneksel evler
• Konuralp

Teşekkür

Bu çalışmada, Konuralp Mahallesinde çalışma yapılan evlerin sahiplerine ve yardımcı olan değerli kişilere teşekkür ederiz.

Investigation of Disaster Risk in Traditional Houses in Konuralp District of Düzce Province

Öz

Turkey is located in a seismically risky region due to its geographical location. Therefore, earthquakes of different magnitudes and intensities are experienced in many parts of our country. Especially after the Marmara Earthquake of August 17, 1999 and the Düzce Earthquake of November 12, 1999, earthquake risk studies have been emphasized. In this way, the studies to be carried out before the earthquake will prevent the negative consequences that may occur after the earthquake. Earthquake risk studies are an area that should be carried out in almost every field and should be managed according to certain standards. Studies to be carried out by considering earthquake risk both in the context of society and in the context of physical inventory will provide a holistic approach. Traditional houses are valuable both in terms of physical inventory and because they carry the cultural characteristics of the society. Therefore, it is important to conduct pre-earthquake risk studies. In this study, the method used in the study of [1] was applied on 10 traditional houses located on two street routes (Çarşıiçi and Kaleiçi) in order to minimise the damage to the cultural heritage in Konuralp neighbourhood of Düzce Province in a possible earthquake, and earthquake risk analyses were made by taking photographs. As a result of the study, suggestions have been developed for analysing the traditional houses before the earthquake and taking necessary precautions.

Anahtar Kelimeler

• Earthquake
• earthquake risk analysis
• Düzce traditional houses
• Konuralp

Teşekkür

In this study, we would like to thank the owners of the houses in Konuralp District where work was carried out and the valuable people who helped.

Kaynakça

1. A. Soyluk ve Z. Köse, “Tarihi alanlarda afet riski azaltma planları ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri: kurtuluş caddesi örneği,” Journal of Architectural Sciences and Applications, 9(Special Issue), 64-83, 2024.
2. S. Yariş, “Geleneksel Türk evi mimarisinde Diyarbakır evlerinin yeri üzerine bir değerlendirme,” Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (68), 313-340, 2020.
3. H. Bayraktar, “Kırsal yaşamın mimari göstergesi geleneksel köy evlerinin düzce örnekleminde tartışılması,” Mimarlık ve Yaşam, 5(1), 71-103, 2020.
4. Y. Göğebakan, “Karakteristik bir değer olan geleneksel Türk evi’nin oluşumunu belirleyen unsurlar ve bu evlerin genel özellikleri,” İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 1(1), 41-55, 2015.
5. U. Özcan ve S. Güngör, “Geleneksel türk evi ile geleneksel Japon evi’nin yapısal açıdan karşılaştırılması,”Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (16), 646-661, 2019.
6. S. Ayyıldız ve M. Özbayraktar, “Kültürel süreklilik için tipolojik analizin önemi: İzmit merkez geleneksel konutları örneği,” Online Journal of Art and Design, 6(4), 80-106, 2018.
7. S. Z. Perker ve N. Akıncıtürk, “Geleneksel konutlarda fiziksel değişim: Bursa’da üç örnek yapı,” Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 16(1), 29-39, 2011.
8. İ. Tapan, “Kahramanmaraş merkezli depremlerin tarihi ve kültürel miras yapılarına etkisi: Malatya örneği,” Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 436-449, 2023.

9. E. Aslan ve B. Satıcı, “Tarihi yapılarda bozulmalar ve depremden korunma yöntemlerinin incelenmesi,” İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, 4(2), 47-56, 2022.
10. A. Soyluk ve B. Demircan, “Tarihi yığma minarelerin deprem yükü altındaki davranışlarının 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinde hasar görmüş cami örnekleri üzerinden mimari açıdan incelenmesi,” Journal of Architectural Sciences and Applications, 8( Special Issue), 329-354, 2023.
11. S. Dönmez ve G. Uşma “Fiziksel çevre denetimi bağlamında karşılaştırmalı bir yapısal sistem analizi: geleneksel Antakya evleri örneği,” Journal of Architectural Sciences and Applications, 8(Special Issue), 525-546, 2023.
12. D. T. Dönmez, “Deprem sonrasında acil sağlık hizmetlerinde lojistik süreçlerin bekleme hattı (kuyruk) modeli ile optimizasyonu: Bartın ili örneği,” Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bartın, 2023.
13. Ö. Işık, H.M. Aydınoğlu, S. Koç, O. Gündoğdu, G. Korkmaz ve A. Ay, “Afet yönetimi ve afet odaklı sağlık hizmetleri,” Okmeydanı Tıp Dergisi, 28(ek sayı 2), 82-123, 2012.
14. B. Özmen ve S. T. Yeşil, “Sağlık sistemleri için afet ve acil durum yönetimi planları,” Hastane Öncesi Dergisi, 8(2), 213-228, 2023.
15. E. H. Uyar ve E. Özkan, “Deprem sonrası ilk durak: İstanbul’da toplanma alanlarına dair bir inceleme,” Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 226-242, 2023.
16. H. Atalay, “Deprem durumunda kentsel açık ve yeşil alanların kullanımı – Küçükçekmece cennet mahallesi örneği,” Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2008.
17. N. Koçan ve S. Sürün, “1. derece deprem kuşağında yer alan Balıkesir-Burhaniye kenti için deprem parkı önerisi,” Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(1), 14-31, 2020.
18. S. E. Bayazit, “Kahramanmaraş kent belleğinin sarsıldığı an: 6 Şubat 2023 depremlerinin mekânsal kayıpları,” ArtGRID - Journal of Architecture Engineering and FineArts, 6(1), 28-59, 2024.
19. Z. Ataş, “Tarihi Gaziantep camilerinde deprem hasarlarının saptanması,” ISPEC International Journal of Social Sciences & Humanities, 7(2), 512-528, 2023.
20. A. Ateş, “Antik konuralp kentinde tarihsel dönem depremlerinin antik yapılara etkisinin ve izlerinin araştırılması,” (25), 582-593, 2021.
21. Düzce Belediyesi. [Çevrimiçi]. Erişim: 30 Temmuz 2024. Erişim adresi: https://duzce.bel.tr/10-duzce-tarihi.
22. Düzce Parantez Gazatesi. [Çevrimiçi]. Erişim: 30 Temmuz 2024. Erişim adresi: https://www.duzceparantez.com/haber/9015570/konuralp-kentsel-arkeolojik-sit-alani-oldu.
23. Düzce İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (Temmuz, 2025). Düzce II Afet Risk Azaltma Planı, [Çevrimiçi]. Erişim adresi: https://duzce.afad.gov.tr/kurumlar/duzce.afad/Irap-Il-Planlari/Duzce-Il-Afet-Risk-Azaltma-Plani.pdf.
24. B. Özmen, “Düzce-Bolu Bölgesi’nin jeolojisi, diri fayları ve hasar yapan depremleri,” 12 Kasım 1999 Düzce Depremi Raporu, B. Özmen ve G. Bağcı, Ed., Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi, Ankara, 2000, 1–14.
25. F. Naldan, “Geleneksel Düzce-Konuralp Evlerinin Yapı Elemanları,” Sanat Tarihi Dergisi, 28(1), 139-163, 2019.