Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Hastalardan Üretilen Nozokomiyal Bakteriler ve Antimikrobiyallere Duyarlılıkları

Öz

Yoğun bakım üniteleri, hastane geneline göre invaziv girişimlerin daha sık uygulanması, dirençli mikroorganizmalara rastlanılması nedeniyle hastane enfeksiyonlarının daha sık görüldüğü merkezlerdir. Bu çalışmada Ocak 2004-Aralık 2005 tarihleri arasında yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalardan alman çeşitli klinik materyallerden nosokomiyal patojen olduğu düşünülen bakterilerin dağılımı ve antimikrobiyal duyarlılıklarının saptanması amaçlanmıştır. Hastaların hastaneye kabulünden 72 saat sonra ortaya çıkan şikayetleri üzerine alınan kültürlerde saptanan bakteriler hastane enfeksiyonu etkeni olarak değerlendirildi. Hastane enfeksiyonu tanımları “Centers for Disease Control and Prevention” (CDC) kriterlerine göre yapıldı. Kan ve diğer steril vücut sıvıları kan kültür şişelerine, diğer örnekler ise direkt olarak uygun besiyerlerine inkübe edildi. Üreyen kültürlerde saptanan bakterilerin identifikasyon ve antimikrobiyal duyarlılık testleri yapıldı. Bakterilerin saptanmasında kon-vansiyonel yöntemlerin yanısıra Bactec 9120 (Becton Dickinson- USA) otomatik kan kültür sistemi, Sceptor (Becton Dickinson- USA) cihazı ve panelleri kullanıldı. Hastalardan alınan 1056 kültür örneğinden 437 (°/o 41.3)’sinin nozokomiyal enfeksiyon olduğu tespit edildi. Çalışmada ele alınan 437 materyalden 446 bakteri izole edildi. En sık saptanan nozokomiyal enfeksiyonlar üriner sistem enfeksiyonu (%33), bakteriyemi (%27) ve solunum yolu enfeksiyonu (%21) idi. Saptanan 446 etkenin 271 (%60)’i gram negatif, 152 (%34)’si gram pozitif bakteri iken 23 (%6) u de Candida spp. olarak tespit edildi. En sık izole edilen etkenler gram negatifler içerisinde Pseudomonas aeruginosa (%18) ve Escherichia coli (%16); gram pozitif bakteriler içerisinde ise Staphylococcus aureus (%16) ve Koagulaz Negatif Stafilokoklar (KNS) (%9) idi. Gram negatiflerin en duyarlı olduğu antimikrobiyal ajan imipenem, gram pozitiflerin ise vankomisin idi. Sonuç olarak YBÜ’de enfeksiyonları önleyici tedbirlerin arttınlması, bilinçli antibiyotik kullanımının sağlanması ve kullanılan antibiyotik tedavilerinin aktif olarak izleminin gerekliliği anlaşılmıştır. Dr. Muhammet Güzel KURTOĞLU, Dr. Hamza BOZKURT, Dr. Yasemin BAYRAM, Dr. Mustafa BERKTAŞ

Anahtar Kelimeler

• Yoğun bakım ünitesi
• bakteriler
• bakteriyel enfeksiyonlar
• duyarlılık

Nosocomial Bacteria Isolated from the Patients That are Hospitalized in Intensive Care Unit and Their Antimicrobial Susceptibility Tests

Öz

Intensive care units (ICUs) are settings where hospital infections are more frequently encountered, because invasive procedures are performed more compared to other units and resistant microorganisms are also witnessed here. In this study, it was aimed to determine the distribution and antimicrobial susceptibility rates of the bacteria considered to be nosocomial pathogenes from various clinical materials isolated from the in-patients staying in ICUs between January 2004 and December 2005. Bacteria determined in cultures isolated in the patients who had complaints 72 hr after the admission of hospital were evaluated as the causative agents of hospital infections. Descriptions of hospital infections were made according to the criteria of “Centers for Disease Control and Prevention” (CDC). Blood and other sterile body fluids were incubated into blood culture bottles, and other samples were directly incubated onto appropriate mediums. The identification and antimicrobial susceptibility tests were carried out for the bacteria flourishing in culture plates. As well as conventional methods, Bactec 9120 (Becton Dickinson-USA) device and panels were used in the determination of the bacteria and antimicrobial susceptibility. Of 1056 culture samples isolated from the patients, 437 (41.3%) were found to be nosocomial infections. From 437 materials investigated in the study, 446 bacteria were isolated. The distribution of the most determined nosocomial infections was as follows: urinary system infections (33%), bacteremia (27 %) and respiratory tract infections (21%). While 271 (60%) were gram negative and 152 (34%) were gram positive among detected 446 agents, 23 (6%) were also determined to be Candida spp. The most isolated agents among gram negative bacteria were Pseudomonas aeruginosa (18%) and Escherichia coli (16%) and those among gram positive bacteria were Staphylococcus aureus (16%) and CNSs (9%). Gram negative bacteria were the most susceptible to imipenem as an antimicrobial agent, and gram positive ones were the most susceptible to vancomycin. As a conclusion, measures to prevent infections in ICUs should be increased, antibiotics should cautiously be administered and antibiotic regimes prescribed should actively be followed.

Anahtar Kelimeler

• bacteria
• bacterial infections
• susceptibility
• Intensive care units (ICUs)

Kaynakça

1. 1. N.amıduru M, Karaoğlan İ, Göksu S, Dikensoy Ö, Karaoğlan M. Cerrahi yoğun bakım ünite-siınde hastane enfeksiyonu etkeni olan bakte-rilıer ve antibiyotiklere direnç durumları. İnfek D-erg 2003;17(1):39-44.
2. 2. Ö’zden M, Demirdağ K, Kalkan A, Kılıç SS. Yoğun bakım ünitelerinde izlenen ve hastane in-feksiyonu gelişen olgulardan izole edilen bakterilerin sıklığı ve antibiyotiklere karşı direnç durumları. İnfek Derg 2003; 17(2): 179-83.
3. 3. Akkurt L, Havuz SG, Uyar Y, Karadağ A, Esen Ş, Günaydın M. 1999-2000 yıllarında yoğun bakım ünitesinden izole edilen bakterilerde antibiyotik direnci. ANKEM Derg 2002;16(1):14-7.
4. 4. Orucu M, Geyik M. Yoğun Bakım Ünitesinde Sık Görülen Enfeksiyonlar. Düzce Tıp Fakültesi Dergisi 2008;1:40-3.
5. 5. Leblebicioğlu H, Rosenthal VD, Arıkan OA, Özgültekin A, Yalcin AN, Koksal İ, et al. Devi-ceassociated hospital-acquired infection rates in Turkish intensive care units. Findings of the International Nosocomial Infection Control Consortium (INICC). Journal of Hospital Infection 2007;65(3):251-7.
6. 6. Rosenthal VD, Maki DG, Salomao R, Moreno CA, Mehta Y, Hiquera F, et al. Device-associated nosocomial infections in 55 intensive care units of 8 developing countries. Annals of Internal Medicine 2006;145:582-92.
7. 7. Barba EJR, Rosenthal VD, Higuera F, Oropeza MS, Hernandez HT, Lopez MS, et al. Device-associated nosocomial infection rates in intensive care units in four Mexican public hospitals. Am J Infect Control 2006;34:244-7.
8. 8. Platt R, Goldman RA, Hopkins CC. Epidemiology of nosocomial infections. In: Gorbach SL, Bartlett JG, Blacklow NR; eds. infectious Diseases. Philadelphia: WB Sounders Company; 1992. p.96-106.

9. 9. Larsen AR. Nosocomial infections. In: Hoep-rich PD, Jordan MC; eds. Infectious Disease 4th. ed Phledelpiha: J.B. Lippincott Company; 1989:35-40.
10. 10. Gürdoğan K, Arslan H, Nazher S. Ventilator i-lişkili pnömoniler. KLİMİK Derg 1999;12:58-9.
11. 11. Küçükateş E, Kocazeybek B. İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalardan izole edilen bakteriler ve antibiyotik duyarlılıkları. Türk Mik-robiyol Cem Derg 2001 ;31(1):19-22.
12. 12. Cicalini S, Palmieri F, Petrosillo N. Clinical review: New technologies for prevention of intravascular catheter-related infections. Critical Care 2004;8:157-62.
13. 13. Esen S. Kateter ilişkili uriner sistem enfeksiyonlarının önlenmesi. Hastane İnfeksiyonları Derg 2005;9:129-35.
14. 14. Monnet DL, Archibald LK, Phillips L, Tenover FC, McGovan JE, Gaynes RP. Antimicrobial use and resistance in eight US hospitals: Complexities of analysis and modelling, infect Control Hosp Epidemiol 1998;19:388-91.
15. 15. Fridkin SK, Gaynes RP. Antimicrobial resistance in intensive care units. Clin Chest Med 1999;20:303-16.
16. 16. Flaherty JP, Weinstein RA. Nosocomial infection caused by antibiotic-resistant organisms in the intensive care units. Infect Control Hosp Epidemiol 1996;17(4):236-48.
17. 17. Gaynes RP, Horan TC. Surveillance of nosocomial infections. In: Mayhall CG,; ed. Hospital Epidemiology and Infection Control. Philadelphia: Lippincott Wiliams and Wilkins; 1996. p.1017-37.
18. 18. Baykam N. Sürveyans sistemleri. KLİMİK Derg 2003; 16 (Özel Sayı): 191-2.
19. 19. Uzun Ö. Hastane infeksiyonlarının tanımları. Hastane İnfeksiyonları Derg 1997;1:8-20.
20. 20. NCCLS Methods for Dilution Antimicrobial Disk Susceptibility Tests for Bacteria That Grow Aerobically; Approved Standard-8th ed. NCCLS document M7-A6 (ISBN 1-56238-486-4). NCCLS 940 West Valley Road, Suite 1400, Wayne, Pennsylvania 19087-1898 USA, 2003.
21. 21. Kiska DL, Gilligan PH. Pseudomonas. In: Mu-ray PR, Baron EJ, Jorgensen JH, Pfaller MA, Yolken RH; eds. Manual of Clinical Microbiology. 8th ed. Washington DC: ASM Press; 2003:1970-80.
22. 22. Manian FA, Meyer L, Jenne J, Owen A, Taff T. Loss of antimicrobial suscebtibility in aerobic gram-negative bacilli repeatedly isolated from patients in intencive-care units. Infect Control Hosp Epidemiol 1996;17:222-6.
23. 23. Aslan H, Gürdoğan K. Yoğun bakım ünitelerinde gözlenen hastane infeksiyonları. Hastane İnfeksiyonları Derg 1999;3:165-70.
24. 24. Akkuş N, Biberoğlu K, Tarhan O. Yoğun Bakım Ünitesinde infeksiyon risk faktörleri: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi deneyimi. Hastane İnfeksiyonları Derg 1997;1:101-5.
25. 25. Erol S, Kürşat H, Özkurt Z, Parlak M, Taşya-ran MA. Reanimasyon ünitemizdeki hastane infeksiyonları. Hastane İnfeksiyonları Derg 2000;4:97-100.
26. 26. Çetin ES, Kaya S, Pakbaş İ, Demirci M. Yoğun Bakım Ünitelerinde Yatan Hastalardan İzole Edilen Mikroorganizmalar ve Antibiyotik Duyarlılıkları. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2007;14(2):69-73.
27. 27. Özer B, Tatman-Otkun M, Memiş D, Otkun M. Yoğun Bakım Ünitesinde Hastane İnfeksiyo-nu Etkenleri, Antibiyotik Duyarlılıkları ve Antibiyotik Kullanımı. İnfeksiyon Dergisi 2006;20 (3):165-70.
28. 28. Kurtaran B, Saltoğlu N, İnal AS, Taşova Y, Öze-ren A. Nöroloji yoğun bakım ünitesinde hastane enfeksiyonları. ANKEM Derg 2005; 19:119-24.
29. 29. İnan D, Saba R, Keskin S. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi yoğun bakım ünitelerinde hastane enfeksiyonları surveyansı: Alet kullanım ve alet ilişkili enfeksiyon oranları. Hastane İn-feksiyonları Dergisi 2004;81:50-6.
30. 30. Gür D, Ünal S ve Çalışma Grubu. Yoğun bakım ünitelerinden izole edilen gram negatif bakterilerin çeşitli antibiyotiklere in vitro duyarlılıkları. Flora Derg 1996; 1:153-9.
31. 31. Öktem MA, Gülay Z, Ercan H, Biçmen M, Yu-luğ N. Yoğun bakım ünitelerinden soyutlanan mikroorganizmalar ve antibiyotik duyarlılıkları. İnfeksiyon Dergisi 2001;15(1):61-6.
32. 32. Zer Y, Bayram A, Balcı İ. Yoğun bakım ünitesinde yatan hastalara ait trakeal aspirasyon örneklerinden en sık izole edilen bakteriler ve çeşitli antibiyotiklere direnç durumları. İnfek Derg 2001 ;15(3):307-10.
33. 33. Balaban E, Aksaray S, Erdoğan H, Baykam N, Güvener E. Yoğun bakım ünitelerinde saptanan bakteriyel nozokomiyal pnömoni etkenleri ve antibiyotik duyarlılıkları. İnfek Derg 2001; 15(4):467-72.
34. 34. Chen MJ, Wang H, China Nosocomial Pathogens Resistance Surveillance Study Group. Continuous surveillance of antimicrobial resistance among nosocomial gram-negative bacilli from intensive care units in China. Zhonghua Yi Xue Za Zhi 2003;83(5):375-81.
35. 35. Eser ÖK, Kocagöz S, Ergin A, Altun B, Hasçe-lik G. Yoğun bakım ünitelerinde infeksiyon etkeni olan gram-negatif basillerin değerlendirilmesi. İnfeksiyon Derg 2005; 19(1): 75-80.
36. 36. Aydın K, Çaylan R, Koksal İ, Kostakoğlu U, Bayraktar Ö, Üstünakın M. Yoğun bakım hastalarından izole edilen gram negatif bakterilerde izepamisin ve diğer aminoglikozidlere direnç. ANKEM Derg 2001;15(1):74-8.
37. 37. Wang H, Chen MJ, On Behalf Of China Nosocomial Pathogens Resistance Surveillance Study Group. Changes of antimicrobial resistance among nonfermenting gram-negative bacilli isolated from intensive care units from 1994 to 2001 in China. Zhonghua Yi Xue Za Zhi 2003;83(5):385-90.
38. 38. Göksu S, Koçoğlu H, Zer Y, Tutak A, Koçoğ-lu E, Öner Ü. Yoğun bakım ünitesinde yatan hastalardan izole edilen Mikroorganizmalar. Türk Mikrobiyol Cem Derg 2003;33(1):122-5.
39. 39. İnan D, Saba R, Keskin S, Öğünç D, Çiftçi C, Günseren F ve ark. Akdeniz Üniversitesi Has- tanesi yoğun bakım ünitelerinde hastane in feksiyonları. Yoğun Bakım Derg 2002;2(2) 129-35.
40. 40. Kollef MH. Optimizing antibiotic therapy in the intensive care unit setting. Crit Care 2001 ;5 189-95.
41. 41. Gruson D, Hilbert G, Vargas F, Valentino R Bebear C, Allery A, et al. Rotation and restric ted use of antibiotics in a medical intensive ca re unit. Am J Respir Crit Care Med 2000; 162 837-43.