Kistik Fibrozis Hastalığı Olan Çocukların Beslenme Özellikleri ve Büyüme Parametrelerinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu tanımlayıcı çalışmanın, kistik fibrozisi (KF) olan çocukların beslenme özellikleri ve büyüme parametrelerinin incelenmesine yönelik yapılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Çocuk Enfeksiyon polikliniğine, 15 Mart- 15 Ağustos 2023 tarihleri arasında, KF tanısıyla başvuran 60 hasta alındı. Hastalara tanıtıcı özellikleri ve beslenme öyküleri sorularak, antropometrik ölçümleri (boy ve kilo ölçümü) alındı. Bu veriler kullanılarak, hastaların büyüme parametreleri (boy uzunluğu ve kilo ölçümünün yaşa göre yüzdelik dilimleri) hesaplandı. Bulgular: Çalışmadaki hastaların 28’i (%46.7) kız, 32’si (%53.3) erkektir. Semptomların dağılımında, katılımcıların 17’sinde (% 28.3) büyüme geriliği, 8’inde (%13.3) bronşektazi ve tuz tadı alınan cilt görülmektedir. Hastaların 8’i (%13.3) kalsiyum, 7’si (%11.7) demir, 14’ü (%23.3) multivitamin ve mineral desteği almaktadır. Olguların %51.7’si 6 ile 12 ay arasında değişen sürelerde anne sütü almıştır. %23.3’ü altıncı ayda ek besine geçmiştir. KF’li çocukların yaşlarına göre ağırlık persentiline bakıldığında %20’si %10-25 persentil, %30’u %25-50 persentil, %11.7’si %3-10 persentil, %8.3’ü %3 altı persentil değerine sahiptir. Tartışma: KF, genetik bir hastalık olup, vücuttaki bazı bezlerin ürettiği sıvının anormal derecede kalınlaşmasına neden olur. Bu kalın sıvı, özellikle akciğerlerde ve pankreasta sorunlara yol açmaktadır. Pankreas, sindirime yardımcı olan enzimleri üreten bir organdır. KF’de bu enzimler, kalınlaşmış sıvı nedeniyle bağırsağa ulaşmakta güçlük çeker. Bu durum, besinlerin yeterince emilememesi, vitamin ve mineral eksikliği, yetersiz kilo alımı ve büyüme geriliği gibi sorunlara yol açar. Çalışmamızda da bu durumun sıklıkla görüldüğü tespit edilmiştir. KF’li çocuklarda beslenme sorunları, hastalığın yönetiminde önemli bir zorluktur. Bu nedenle, bu çocukların düzenli olarak takip edilmesi ve uygun beslenme tedavisi uygulanması gerekmektedir. KF’li hastaların bağlı bulundukları birinci basamak hekimler ve hemşireler tarafından kilo alımı, büyüme parametrelerinin değerlendirmesi, beslenme içeriklerinin izlenmesi ve acil durumlarda müdahale edilmeleri uygun olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Büyüme parametresi
• Çocuk beslenme
• Kistik fibrozis

Investigation of Nutritional Characteristics and Growth Parameters of Children with Cystic Fibrosis Disease

Öz

Objective: This descriptive study was conducted to examine the nutritional characteristics and growth parameters of children with cystic fibrosis (CF). Methods: Sixty patients diagnosed with cystic fibrosis who applied to the Pediatric Infectious Diseases Clinic of Balcali Hospital, Faculty of Medicine, Cukurova University between March 15 and August 15, 2023, were included in the study. Anthropometric measurements (height and weight measurement) were taken from the patients, and their nutritional histories were obtained. Using these data, the growth parameters of the patients (percentile ranks of height, weight, and head circumference according to age) were calculated. Results: Twenty-eight (46.7%) of the patients were girls and 32 (53.3%) were boys. Among the symptoms, growth retardation was observed in 17 (28.3%), bronchiectasis and salty-tasting skin in 8 (13.3%). Eight patients (13.3%) received calcium, 7 (11.7%) iron, and 14 (23.3%) multivitamin and mineral supplements. 51.7% of the cases received breast milk for varying periods between 6 and 12 months. 23.3% started complementary feeding at the age of six months. When the weight percentile of children with CF was examined according to age, 20% were in the 10-25th percentile, 30% in the 25-50th percentile, 11.7% in the 3-10th percentile, and 8.3% below the 3rd percentile. Discussion: CF is a genetic disease that causes the fluids produced by certain glands in the body to become abnormally thick. This thick fluid causes problems, especially in the lungs and pancreas. The pancreas is an organ that produces enzymes that aid in digestion. In CF, these enzymes have difficulty reaching the intestines due to the thickened fluid. This leads to problems such as insufficient absorption of nutrients, vitamin and mineral deficiencies, inadequate weight gain, and growth retardation. Our study has also found that this condition is frequently observed. Nutritional problems in children with CF are a significant challenge in disease management. Therefore, these children should be monitored regularly and appropriate nutritional therapy should be applied. It would be appropriate for primary care physicians and nurses who follow up with patients with CF to evaluate weight gain, growth parameters, monitor nutritional content, and intervene in emergencies.

Anahtar Kelimeler

• Child nutrition
• Cystic fibrosis
• Growth parameters

Kaynakça

1. Akçil, A. (2018).Kistik Fibrozis Tanılı Hastaların Demografik, Klinik ve Laboratuar Özelliklerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi (Doctoral dissertation, Bursa Uludag University (Turkey).
2. Alparslan, Ö., & Demir, M. (2015). Kistik Fibrozis ve Hemşirelik Bakımı. Turkiye Klinikleri Journal of Pediatric Nursing-Special Topics, 1(3), 40-45.
3. Borowitz, D., Baker, R.D.,Stallings, V. (2002). Consensus report on nutrition for pediatric patients with cystic fibrosis. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 35 (3), 246-259.
4. Doğru D. (2002). Kistik fibrozisde tanı. Katkı Pediatri Dergisi. 23:pp. 209-17.
5. Durmaz, S. E., & Yabanci, N. (2021). Kistik Fibroziste Mikrobesin Ögelerinin Önemi. Güncel Pediatri, 9(1), 127-134.
6. Ede E. , Köseoğlu S. Z. A. (2020). Kistik fibrozis hastalığında tıbbi beslenme tedavisi. J Health Sci Med 3(2): 183-186.
7. Erdem M, Zorlu P, Acar M, Şenel S. (2013.) Kistik Fibrozisli Hastaların Demografik ve Klinik Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Turkish J Pediatr Dis. 3:134-7.
8. Farrell, P.M., Kosorok, M. R., Rock, M.J., Laxova, A., Zeng, L., Lai, H.C. ve ark. (2001). Early diagnosis of cystic fibrosis through neonatal screening prevents severe malnutrition and improves longterm growth. Wisconsin Cystic Fibrosis Neonatal Screening Study Group. Pediatrics, 107 (1), 1-13.

9. Frohnert BI (2010). Impaired fasting glucose in cystic fibrosis. Diabetes Care.33: 2660–2664.
10. Gezmen, M., Köksal, G., Özçelik, U., Doğru, D., & Çiftçi, A. Ö. (2007). Büyüme ve Gelişme Geriliği Olan Kistik Fibrozisli Hastalarda Gastrostomi İle Verilen Beslenme Desteğinin Biyokimyasal Ve Antropometrik Parametrelere Etkisi. Beslenme ve Diyet Dergisi, 35(1), 31-40.
11. Gündoğdu, N. (2020). Merkezimizde izlediğimiz kistik fibrozis hastalarının sistem tutulumlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi. Doktora tezi, Bursa Uludag University (Turkey).
12. Güngör, Ş., Acıpayam, C., & Çelik, E. (2020). 9 ay-4 yaş çocuklarda anne sütü alım süresinin ve beslenme alışkanlıklarının primer malnütrisyon gelişimi üzerine etkileri. Ortadoğu Tıp Dergisi, 12 (2), 233-240.
13. Keskin S. (2020). Vakalarla Öğreniyorum: Çocuk Hastalıklarında Tıbbi Beslenme Tedavisim-2, Hedef CS Basın Yayın, Ankara
14. Kudubeş, A. A., & Zengin, H. (2023). Yaşamın İlk 1000 Gününde Beslenmenin Önemi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(1), 19-26.
15. Konca, Ç., Güneş, A., Şen, V., Yel, S., Yolbaş, İ., Ece, A., & Gürkan, M. F. (2013). Gelişme geriliği, kronik ishal veya tekrarlayan akciğer enfeksiyonu nedeniyle ter testi taraması sonrası tanı konan kistik fibrozisli çocukların klinik ve demografik özellikleri.
16. Köseoğlu S. Z. A., Kaynar K., & Şenocak H. (2022). Kistik Fibrozisli Çocuk Hastalarda Diyetsel Yaklaşım. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5 (3), 87-96.
17. Le TN. (2018). Updates in vitamin D therapy in cystic fibrosis. Current opinion in endocrinology, Diabetes, and Obesity.25(6):361-5.
18. Li L, Somerset S. (2014). Digestive system dysfunction in cystic fibrosis: Challenges for nutrition therapy. Dig Liver Dis. 46;865–874.
19. Milla CE.(2007). Nutrition and Lung Disease in Cystic Fibrosis. Clin Chest Med. 28: 319–30.
20. Neyzi O, Günöz H, Furman A. (2008). Türk Çocuklarında Vücut Ağırlığı, Boy Uzunluğu, Baş Çevresi ve Vücut Kitle İndeksi Referans Değerleri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 51: 1-14.
21. Olveira, G., Olveira, C. (2008). Nutrition, cystic fibrosis and the digestive tract. Nutr Hosp, 23;(2): 71-86.
22. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanlığı. Available at: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenme.html
23. Simon., M.I.S.d.S., Drehmer., M.,Menna-Barreto, S.S. (2009). Association between nutritional status and dietary intake in patients with cystic fibrosis. Journal of Bras Pneumol. 35 (10), 966-972.
24. Sinaasappel M., Stern M, & Littlewood J. (2002). Nutrition in patients with cystic fibrosis: A European Consensus. J Cyst Fibros. 1; 51–75.
25. Şenyazar, G., Gökçe, Ş. & Umay Koç, F. (2021). Annelerin tamamlayıcı beslenme hakkındaki tutum ve yaklaşımları. Pamukkale Medical Journal, 14 (4), 836-845.
26. Trabulsi, J., Ittenbach, R.F., Schall, J.I., Olsen, I.E., Yudkoff, M., Daikhin, Y. ve ark. (2007). Evaluation of formulas for calculating total energy requirements of preadolescent children with cystic fibrosis. Am J Clin Nutr, 85 (1), 144-151. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2018 İleri Analiz, Çalışması https://fs.hacettepe.edu.tr/hips/dosyalar/ yayinlar/2021_ceze.pdf Erişim 13.07.2023
27. Timurağaoğlu L. Şen V GF. (2016). Kistik Fibrozisli Çocuk Hastaların Klinik ve Laboratuvar Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Arch Pediatr. 1:21–6.
28. Uçar Ş, Zorlu P, Polar E. (2014). Kistik fibrozisli bebeklerin klinik ve laboratuvar özellikleri. Türkiye Klinikleri 34:385-95.
29. UNICEF. Levels and Trendsin Child Malnutrition. (May 2018 Edition). UN, SDG, UNICEF, WHO, World Bank groups 2018. https://www.who.int/nutgrowthdb/estimates2017/en/
30. Woestenenk JW, Van Der Ent CK, Houwen RH. (2015). Pancreatic Enzyme Replacement Therapy and Coefficient of Fat Absorption in Children and Adolescents With Cystic Fibrosis. Journal of pediatric gastroenterology and nutrition. 61(3):355-60.
31. Yıldırım F, Altun E, Alparslan Ö. (2013). Çocuklarda Solunum Sistemi Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı. Conk Z, Başbakkal Z, Bal Yılmaz H, Bolışık B, editörler. Pediatri Hemşireliği. Ankara: Akademisyen Tıp Kitapevi, 374-6.
32. Zhang Z, Chin LH, Lai HJ. (2017). Nutrition and Cystic Fibrosis, 911-34.