TR
EN
Ergenlik Döneminde İntihar Davranışını Anlamak: Psikodinamik Ve Çağdaş Teoriler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme
Öz
Ergenlik, hızlı bilişsel, duygusal ve sosyal değişimlerin yaşandığı; bu nedenle ruhsal kırılganlıkların ve riskli davranışların daha görünür hale geldiği bir dönemdir. İntihar, özellikle ergenlik döneminde ciddi bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre 15–29 yaş grubunda önde gelen ölüm nedenlerinden biri olan intihar, çok boyutlu etkenlerin etkileşimiyle gelişen karmaşık bir davranış örüntüsüdür. Bu çalışma, ergenlik döneminde intihar davranışını anlamaya yönelik dört temel kuramsal yaklaşımı incelemektedir: psikodinamik kuram, kişilerarası intihar teorisi, üç adımlı teori ve bütünleşik motivasyonel-istemli model. Söz konusu kuramlar, intihar düşüncesinin nasıl ortaya çıktığını, hangi koşullarda davranışa dönüştüğünü ve bu süreçlerde bireyin içsel ve çevresel kaynaklarının nasıl etkileşime girdiğini açıklamaya çalışmaktadır. Psikodinamik bakış açısı daha çok içsel çatışmalar ve bilinçdışı süreçlere odaklanırken, çağdaş kuramlar sosyal bağlanma, psikolojik acı, umutsuzluk ve intihar kapasitesi gibi değişkenleri ön plana çıkarmaktadır. Kuramsal modellerin sunduğu çok boyutlu açıklamalar, yalnızca teorik bilgi sunmakla sınırlı kalmayıp, intihar riskinin değerlendirilmesi, önlenmesi ve müdahale süreçlerinin yapılandırılmasında da önemli katkılar sağlamaktadır. Güncel kuramsal yaklaşımlar sayesinde ergenlik dönemine özgü risk dinamikleri daha bütüncül bir şekilde ele alınmakta; böylece intihar davranışına yönelik olası müdahale alanları daha sistematik ve kavramsal temellerle belirlenebilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu makale bir derleme çalışması olup, etik kurul onayı gerektirmemektedir.
Kaynakça
- Apter, A., Plutchik, R., & Van Praag, H. (1993). Anxiety, impulsivity and depressed mood in relation to suicidal and violent behavior. Acta Psychiatrica Scandinavica, 87(1), 1-5.
- Baumeister, R. F., & Scher, S. J. (1988). Self-defeating behavior patterns among normal individuals: review and analysis of common self-destructive tendencies. Psychological bulletin, 104(1), 3.
- Berrouiguet, S., Courtet, P., Larsen, M. E., Walter, M., & Vaiva, G. (2018). Suicide prevention: Towards integrative, innovative and individualized brief contact interventions. European psychiatry, 47, 25-26.
- Borowsky, I. W., Ireland, M., & Resnick, M. D. (2001). Adolescent suicide attempts: risks and protectors. Pediatrics, 107(3), 485-493.
- Bridge, J. A., Goldstein, T. R., & Brent, D. A. (2006). Adolescent suicide and suicidal behavior. Journal of child psychology and psychiatry, 47(3‐4), 372-394.
- Campbell, D., & Hale, R. (2017). Working in the dark: Understanding the pre-suicide state of mind. Routledge.
- Carroll, R., Metcalfe, C., & Gunnell, D. (2014). Hospital presenting self-harm and risk of fatal and non-fatal repetition: systematic review and meta-analysis. PLoS ONE, 9(2), e89944.
- Cha, C. B., Franz, P. J., M. Guzmán, E., Glenn, C. R., Kleiman, E. M., & Nock, M. K. (2018). Annual Research Review: Suicide among youth–epidemiology,(potential) etiology, and treatment. Journal of child psychology and psychiatry, 59(4), 460-482.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
18 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
11 Eylül 2025
Kabul Tarihi
9 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 2
APA
Aydin Ayva, D., Tural Hesapçıoğlu, S., Dabak, S., & Ceylan, M. (2026). Ergenlik Döneminde İntihar Davranışını Anlamak: Psikodinamik Ve Çağdaş Teoriler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme. Turkish Medical Journal, 11(2), 63-72. https://doi.org/10.70852/tmj.1782025
AMA
1.Aydin Ayva D, Tural Hesapçıoğlu S, Dabak S, Ceylan M. Ergenlik Döneminde İntihar Davranışını Anlamak: Psikodinamik Ve Çağdaş Teoriler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme. TMJ. 2026;11(2):63-72. doi:10.70852/tmj.1782025
Chicago
Aydin Ayva, Dilan, Selma Tural Hesapçıoğlu, Sevda Dabak, ve Mehmet Ceylan. 2026. “Ergenlik Döneminde İntihar Davranışını Anlamak: Psikodinamik Ve Çağdaş Teoriler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme”. Turkish Medical Journal 11 (2): 63-72. https://doi.org/10.70852/tmj.1782025.
EndNote
Aydin Ayva D, Tural Hesapçıoğlu S, Dabak S, Ceylan M (01 Mayıs 2026) Ergenlik Döneminde İntihar Davranışını Anlamak: Psikodinamik Ve Çağdaş Teoriler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme. Turkish Medical Journal 11 2 63–72.
IEEE
[1]D. Aydin Ayva, S. Tural Hesapçıoğlu, S. Dabak, ve M. Ceylan, “Ergenlik Döneminde İntihar Davranışını Anlamak: Psikodinamik Ve Çağdaş Teoriler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme”, TMJ, c. 11, sy 2, ss. 63–72, May. 2026, doi: 10.70852/tmj.1782025.
ISNAD
Aydin Ayva, Dilan - Tural Hesapçıoğlu, Selma - Dabak, Sevda - Ceylan, Mehmet. “Ergenlik Döneminde İntihar Davranışını Anlamak: Psikodinamik Ve Çağdaş Teoriler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme”. Turkish Medical Journal 11/2 (01 Mayıs 2026): 63-72. https://doi.org/10.70852/tmj.1782025.
JAMA
1.Aydin Ayva D, Tural Hesapçıoğlu S, Dabak S, Ceylan M. Ergenlik Döneminde İntihar Davranışını Anlamak: Psikodinamik Ve Çağdaş Teoriler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme. TMJ. 2026;11:63–72.
MLA
Aydin Ayva, Dilan, vd. “Ergenlik Döneminde İntihar Davranışını Anlamak: Psikodinamik Ve Çağdaş Teoriler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme”. Turkish Medical Journal, c. 11, sy 2, Mayıs 2026, ss. 63-72, doi:10.70852/tmj.1782025.
Vancouver
1.Dilan Aydin Ayva, Selma Tural Hesapçıoğlu, Sevda Dabak, Mehmet Ceylan. Ergenlik Döneminde İntihar Davranışını Anlamak: Psikodinamik Ve Çağdaş Teoriler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme. TMJ. 01 Mayıs 2026;11(2):63-72. doi:10.70852/tmj.1782025