Muğla Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Diyet Kliniğine Yapılan Başvuruların Yaş Ve Çoklu İlaç Kullanım Özelliklerinin Retrospektif Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Polifarmasi ve beslenme durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Çalışmamızda, geriatrik popülasyonun genel özellikleri ve polifarmasisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada 01.01.2019-31.03.2019 tarihleri arasında diyet polikliniğine başvuran hastaların yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ), eşlik eden hastalıklar ve kullandıkları ilaçlar retrospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: Toplam 933 başvurudan, boy veya kilo bilgisi eksik olanlar ve birden fazla kaydı bulunanlar çıkarıldıktan sonra 594 hasta değerlendirildi. Seçilen dönemde kadınların sıklığı daha yüksekken, erkeklerin yaş ortalaması daha yüksekti. 60 yaş üstü popülasyonda kadın ve erkeklerin başvuru sıklığının benzer olduğu, vücut kitle indekslerinde ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı gözlendi. Vücut kitle indeksleri 60 yaş altı grupta yaşla birlikte hafif bir artış eğilimindeyken, 60 yaş ve üstü grupta tam tersine azalma eğilimindeydi. Polifarmasi ve çoklu ilaç kullanımı 60 yaş ve üstü yaş grubunda daha yaygındı. Çalışmamızda polifarmasiyi öngörebilecek faktörler değerlendirildiğinde, hastaların komorbid durumu ve yaşının önemli olduğu, ancak cinsiyet veya vücut kitle indeksinin anlamlı olmadığı görüldü. Tartışma: Beslenme durumunun bozulması, kronik hastalık sıklığının artması ve yaşlanmayla birlikte çoklu ilaç kullanım sıklığının artması ciddi bir halk sağlığı sorunu olarak göze çarpmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Polifarmasi
• Vücut kitle indeksi
• Yaş

Retrospective Evaluation of the Age and Multi-Drug Use Characteristics of Applications to Mugla Education and Research Hospital Diet Clinic

Öz

Objective: There is a strong connection between taking multiple medications and a person’s overall nutrition. The study aimed to look at the general features and use of multiple drugs among older adults. Method: Age, gender, body mass index (BMI), comorbidities, medications that were applied to the outpatient diet clinic between 01.01.2019-31.03.2019 were evaluated retrospectively. Results: Out of total of 933 applications, 594 patients were evaluated after excluding those who were missing height or weight information, those who were found to have multiple records. In the selected period the frequency of females was higher, while the average age of males was higher. It was observed that the number of men and women over 60 years requiring admission was roughly equal, and their BMI values did not differ substantially. For people under 60 years, BMI seemed to go up a little as they got older, but for those 60 years or over 60 years, BMI tended to go down. Polypharmacy, multiple drug use were more common in the 60 years or over 60 years age group. While evaluating the factors that polypharmacy in our study, it was seen that the comorbid status, age of the patients were important, but the gender or BMI was not significant. Discussion: The decline in nutritional status, the rising prevalence of chronic diseases, and the increased use of multiple medications with aging are emerging as significant public health challenges.

Anahtar Kelimeler

• Age
• Body mass index
• Polypharmacy

Kaynakça

1. Almodóvar, A. S., & Nahata, M. C. (2019). Associations between chronic disease, polypharmacy, and edication-related problems among Medicare beneficiaries. Journal of Managed Care & Specialty Pharmacy, 25(5), 573–577. https://doi.org/10.18553/jmcp.2019.25.5.573
2. Arslan, M., Arslan, E., Koç, E. M., Sözmen, M. K., & Kaplan, Y. C. (2020). Altmış beş yaş ve üzeri kişilerde kırılganlık ile ilaç kullanımı ve polifarmasi arasındaki ilişki [The relationship between frailty and drug use and polypharmacy in people aged 65 and over]. The Medical Bulletin of Haseki, 58(1), 33–41.
3. Başıbüyük, G. Ö., Sönmez, G., Aktan Korkmaz, B., Doğan, M., Ay, F., & Çınar, Z. (2015). Sivas’ta yetişkin bireylerde antropometrik ölçümlerin değerlendirilmesi: Yaş ve cinsiyet farklılıkları. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 133–142.
4. Büyükyılmaz, F., & Çulha, Y. (2018). Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı ve üriner sisteme etkileri. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 6(2), 77–85.
5. Cena, H., & Calder, P. C. (2020). Defining a healthy diet: Evidence for the role of contemporary dietary patterns in health and disease. Nutrients, 12(2), 334. https://doi.org/10.3390/nu12020334
6. Coşkun, B. (2013). İstanbul’da özel bir hastanenin diyet polikliniği’ne başvuranların bazı özelliklerinin vebeslenme durumlarının değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Haliç Üniversitesi].
7. Çayır, A., Atak, N., & Köse, S. K. (2011). Beslenme ve diyet kliniğine başvuranlarda obezite durumu ve etkili faktörlerin belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 64(1), 13–19.
8. Çimen, Z., & Temel, A. B. (2017). Kronik hastalığı olan yaşlı bireylerde sağlık okuryazarlığı ve sağlık algısı ilişkisi ve sağlık okuryazarlığını etkileyen faktörlerin incelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 33(2), 105–125.

9. Cook, C. E., Kim, C., & Banack, H. R. (2025). A cross-national comparison of obesity using body mass index-for-age percentiles: Results from the Canadian Longitudinal Study on Aging and the United States Health and Retirement Study. American Journal of Epidemiology, 194(12), 3693–3704. https://doi.org/10.1093/aje/kwaf181
10. Doğan, G., & Köksal, E. (2021). Yaşlıda malnütrisyon ve değerlendirilmesinde kullanılan antropometrik ve laboratuvar yöntemler. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(1), 73–84.
11. Eglseer, D., Hoedl, M., & Schoberer, D. (2020). Malnutrition risk and hospital‐acquired falls in older adults: A cross‐sectional, multicenter study. Geriatrics & Gerontology International, 20(4), 348–353. https://doi.org/10.1111/ggi.13885
12. Eyigor, S., Kutsal, Y. G., Toraman, F., Durmus, B., Gokkaya, K. O., Aydeniz, A., Paker, N., & Borman, P. (2021). Polypharmacy, physical and nutritional status, and depression in the elderly: Do polypharmacy deserve some credits in these problems? Experimental Aging Research, 47(1), 79–91. https://doi.org/10.1080/0361073X.2020.1834279
13. Gutiérrez-Valencia, M., Izquierdo, M., Cesari, M., Casas-Herrero, A., Inzitari, M., & Martínez-Velilla, N. (2018). The relationship between frailty and polypharmacy in older people: A systematic review. British Journal of Clinical Pharmacology, 84(7), 1432–1444. https://doi.org/10.1111/bcp.13571
14. Jyrkkä, J., Enlund, H., Lavikainen, P., Sulkava, R., & Hartikainen, S. (2011). Association of polypharmacy with nutritional status, functional ability and cognitive capacity over a three-year period in an elderly population. Pharmacoepidemiology and Drug Safety, 20(5), 514–522. https://doi.org/10.1002/pds.2116
15. Kılınçarslan, M. G., Çıbık, B., & Şahin, E. M. (2025). Association between polypharmacy and mortality in the community dwelling elderly: A retrospective cohort study. Geriatric Nursing, 65, 103479. https://doi.org/10.1016/j.gerinurse.2025.103479
16. Kim, D. E., Lim, H. S., Ahn, H., Kim, Y. S., & Park, Y. K. (2020). Sex differences in the association between living environmental factors and nutritional status in community-dwelling elderly Koreans. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(2), 603. https://doi.org/10.3390/ijerph17020603
17. Low, J. H. M., Toh, D. W., Tao, M. T., Fam, J., Kua, E. H., & Kim, J. E. (2021). A systematic review and meta-analysis of the impact of different intensity of dietary counselling on cardiometabolic health in middle-aged and older adults. Nutrients, 13(9), 2936. https://doi.org/10.3390/nu13092936
18. Midao, L., Brochado, P., Almada, M., Duarte, M., Paúl, C., & Costa, E. (2021). Frailty status and polypharmacy predict all-cause mortality in community dwelling older adults in Europe. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(7), 3580. https://doi.org/10.3390/ijerph18073580
19. Mitchell, L. J., Ball, L. E., Ross, L. J., Barnes, K. A., & Williams, L. T. (2017). Effectiveness of dietetic consultations in primary health care: A systematic review of randomized controlled trials. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 117(12), 1941–1962. https://doi.org/10.1016/j.jand.2017.06.364
20. Özdemir, M. E., Yıldız, S., Benli, A. R., Ünsal, N. E., & Aslan, B. (2020). Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü Sağlıklı Hayat Merkezleri diyet poliklinikleri 2018 yılı verilerinin değerlendirilmesi. Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi, 4(3), 249–252.
21. Ross, L. J., Barnes, K. A., Ball, L. E., Mitchell, L. J., Sladdin, I., Patricia, L., & Williams, L. T. (2019). Effectiveness of dietetic consultation for lowering blood lipid levels in the management of cardiovascular disease risk: A systematic review and meta‐analysis of randomised controlled trials. Nutrition & Dietetics, 76(2), 199–210. https://doi.org/10.1111/1747-0080.12512
22. Saka, B., & Özkulluk, H. (2008). İç hastalıkları polikliniğine başvuran yaşlı hastalarda nütrisyonel durumun değerlendirilmesi ve malnütrisyonun diğer geriatrik sendromlarla ilişkisi. Gülhane Tıp Dergisi, 50(3), 151–157.
23. Salh, H. J. H., Aziz, T. A., Mahwi, T. O., Hussen, N. H., & Aziz, D. F. (2025). The relation between polypharmacy, potentially inappropriate medications, organ function, and quality of life in elderly patients with type 2 diabetes. Hospital Pharmacy, 60(6), 00185787251337592. https://doi.org/10.1177/00185787251337592
24. Tefera, Y. G., Alemayehu, M., & Mekonnen, G. B. (2020). Prevalence and determinants of polypharmacy in cardiovascular patients attending outpatient clinic in Ethiopia University Hospital. PLOS ONE, 15(6), e0234389. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0234389
25. Turkish Statistical Institute. (2022, March 4). Women in statistics, 2021 (News Bulletin No. 45635). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Kadin-2021-45635
26. Vitale, M., Masulli, M., Calabrese, I., Rivellese, A. A., Bonora, E., Signorini, S., Perriello, G., Squatrito, S., Buzzetti, R., Sartore, G., Babini, A. C., Gregori, G., Giordano, C., Clemente, G., Grioni, S., Dolce, P., Riccardi, G., & Vaccaro, O. (2018). Impact of a Mediterranean dietary pattern and its components on cardiovascular risk factors, glucose control, and body weight in people with type 2 diabetes: A real-life study. Nutrients, 10(8), 1067. https://doi.org/10.3390/nu10081067
27. Wang, L., Wang, H., Wang, Z., Jiang, H., Li, W., Wang, S., Hao, L., Zhang, B., & Ding, G. (2021). Interpretation of healthy diet campaign in Healthy China Initiative 2019–2030. China CDC Weekly, 3(16), 346–349. https://doi.org/10.46234/ccdcw2021.092
28. World Health Organization. (2013). Global action plan for the prevention and control of noncommunicable diseases 2013–2020.
29. Wu, Y., Li, D., & Vermund, S. H. (2024). Advantages and limitations of the Body Mass Index (BMI) to assess adult obesity. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(6), 757. https://doi.org/10.3390/ijerph21060757
30. Yaylacı, S., Aydın, E., Varım, C., Ösken, A., Genç, A. B., Demir, M. V., Olt, S., Ergenç, H., & Demiryürek, E. (2016). İç hastalıkları polikliniğine başvuru nedenleri, kronik hastalıklar ve polifarmasi oranları. Ortadoğu Tıp Dergisi, 8(1), 1–6.
31. Zaninotto, P., Huang, Y. T., Gessa, G., Abell, J., Lassale, C., & Steptoe, A. (2020). Polypharmacy is a risk factor for hospital admission due to a fall: Evidence from the English Longitudinal Study of Ageing. BMC Public Health, 20(1), 1804. https://doi.org/10.1186/s12889-020-09880-x