Dış Politika Aracı Olarak Yaptırımlar: İran’a Uygulanan Yaptırımların Etkileri
Öz
Yaptırımların dış politika aracı olarak kullanılması ve etkin birer araç olup olmadığı literatürde tartışılan konular arasında yer almaktadır. Söz konusu tartışmaların yakın zamandaki en canlı örneği İran’a uygulanan yaptırımlar üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bazı kesimler yaptırımların etkisiz bir araç olduğunu ve İran’a uygulanan yaptırımların da buna örnek teşkil ettiğini öne sürerken diğer bir kesim bunun aksini iddia etmektedir. Bu çalışmada öncelikle dış politika aracı olarak yaptırımlar ile alakalı literatürdeki tartışmalara değinilerek yaptırımların hangi şartlar altında başarılı birer araç olabileceği ortaya konulmuş ve yaptırımların etkinliğini belirleyen faktörler sıralanmıştır. Bu çerçevede nükleer sorunun ortaya çıkmasıyla birlikte 2002 yılı sonrası İran’a uygulanan yaptırımların etkileri incelenmiştir. Yaptırımların İran üzerindeki ekonomik etkileri ve bu etkilerle bağlantılı olarak İran iç siyasetini, nükleer programını nasıl etkilediği analiz edilmiştir. Son olarak nükleer anlaşmadan hareketle yaptırımların belirli şartlar altında etkili birer araç olup olmadığı İran örneği üzerinden tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkutay, Berat Lale, “Birleşmiş Milletler Antlaşması Çerçevesinde Ekonomik Yaptırımların Hukuki Niteliği ve Yargısal Denetimi”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı.111, (Mart –Nisan 2014), pp. 411-446
- Alikhani, Hossein, Sanctioning Iran: Anatomy of Failed Policy, First Published, London and New York: I.B. Tauris, 2000.
- Arnsdorf, Isaac, “Iran Oil Curbs Extend to 95 % of Tankers in EU Insurance Rules”, Bloomberg Business, 27 Ocak 2012.
- Baldwin, David A. and Robert A. Pape, “Evaluating Economic Santions”, International Security, Vol.23, No.2, (Fall,1998), pp.189-198.
- Baldwin, David, Economic Statecraft, First Published, Princeton: NJ:Princeton University Press, 1985.
- Barnaby, Frank, “Would Air Strike Work?, Understanding Iran’s nuclear programme and the possible consequences of a military strike”, Oxford Research Group, Briefing Paper, March 2007.
- Cortright, David, “Success through Sanctions”, Peace Policy, 8 Ekim 2015.
- Cox, Simon, “Are Economic Sanctions Good Foreign Policy?”, Council on Foreign Relations, 25 Temmuz 2007.
- Davenport, Kelsey and Darly G. Kimball, “The Lausanne Framework and a Final Nuclear Deal with Iran”, Arms Control Association, Vol. 7, No. 6, 11 Temmuz 2015.
- Davis, Lance and Stanley Engerman, “History Lessons Sanctions: Neither War nor Peace”, Journal of Economic Perspectives, Vol.17, Issue 2, (Spring 2003), pp. 187-197.
