Araştırma Makalesi

Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi

Cilt: 4 Sayı: 1 30 Haziran 2017
PDF İndir
TR EN

Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi

Öz

İran Devrimi sırasında yaşananları yerinde gözlemleyen Foucault, siyasi maneviyatın motive ettiği kitlesel gösterilerden derinden etkilenir.  Düşüncesinden izler taşıması sebebiyle Foucault’nun devrime duyduğu ilgi tek sebebe indirgenemez.  Foucault, devrimin dinamiği olan siyasi maneviyatı yeni bir politik tahayyül açığa çıkışı olarak görmüştür. Söz konusu siyasi maneviyat modern siyasi düşüncenin aşina olmadığı yeni bir politika yapma tarzı ve öznellik inşa sürecidir. Dini ve siyasi olanın bir diğeri içinde çözüldüğü İran Devrimi, Batı politik rasyonalizmin sınırına işaret etmekte, farklı bir düşünce ve eyleme tarzının mümkün olduğunu göstermektedir. Batılı perspektiften anormal/akıldışı olan devrim total bir red ve direniş hareketidir. Müşterek iradeyi açığa çıkaran devrim ayrıca liner, teleolojik tarih tasavvuruna açıkça bir meydan okumadır. Çatışma ve uzlaşmayı esas alan sağ ve sol devrim modellerinin uymayan İran Devrimi yeni bir öznellik ve etik inşasını beraberinde getirmiştir. Devrim dinamiği oluşturan siyasi maneviyat onun tekilliğini ve ayrıcalığını oluşturmaktadır. Gerçekte devrimin özünü oluşturan yeni öznellik, etik ve benlik teknolojileri  İslami bir kısım ilke ve pratiklerin Foucaultçu dile tercümesidir. 

Anahtar Kelimeler

Devrim,İsyan,İslam,Siyasi Maneviyat,Öznellik,İran

Kaynakça

  1. Afary, Janet & Kevin B. Anderson. Foucault ve İran Devrimi: Toplumsal Cinsiyet ve İslamcılığın Ayartmaları (Çev. Mehmet Doğan), İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2012 Almond, Ian., “The Madness of Islam: Foucault’s Occident and the Revolution in Iran”, Radical Philosophy 128, 2004, s. 12-22. Bernauer, James. “Foucault’s philosophy of Religion”, in Michel Foucault and Theology (Edited by J. Bernauer and J. Carrette), Aldershot: Ashgate, 2004, s. 77-98 Carrette, Jeremy R. Religion and Culture: Michel Foucault. New York: Routledge, 1999 Carrette, Jeremy.R.. Foucault and Religion. London: Routledge, 2000. Diken, Bülent. İsyan, Devrim, Eleştiri: Toplum Paradoksu, (Çev. Can Evren), İstanbul: Metis Yayınları, 2013 Eribon, Didier, Michel Foucault, (Çev. Şule Çiltaş), İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2012 Foucault, Michel. “Ayaklanma Faydasız Mı?”, Entelektüelin Siyasi İşlevi, (Çev. Işık Ergüden, Osman Akınhay, Ferda Keskin), İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2000, 297-302 Foucault, Michel. “İran Ayaklanmasının Efsanevi Önderi”, Janet Afary & Kevin B. Anderson, Foucault ve İran Devrimi: Toplumsal Cinsiyet ve İslamcılığın Ayartmaları, (Çev. Mehmet Doğan), İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2012, s. Foucault, Michel. “İran: Ruhsuz Dünyanın Ruhu’’, Tezkire, Sayı: 2, Şubat-Mart 1992, s. Foucault, Michel. “İranlılar Ne Düşlüyor?”, Janet Afary & Kevin B. Anderson, Foucault ve İran Devrimi: Toplumsal Cinsiyet ve İslamcılığın Ayartmaları, (Çev. Mehmet Doğan), İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2012, s. 258-266 Foucault, Michel. “İslam Denen Barut Fıçısı”, Janet Afary & Kevin B. Anderson, Foucault ve İran Devrimi: Toplumsal Cinsiyet ve İslamcılığın Ayartmaları, (Çev. Mehmet Doğan), İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2012, s. 302-304 Foucault, Michel. “İdeal Adalet mi, Sınıf mücadelesi mi?” (Michel Foucault-Noam Chomsky söyleşisi). Kendini Bilmek, Michel Foucault içinde (Çev. Gül Çağalı Güven), İstanbul: Om yayınevi. 1999. s. 154-159 Foucault, Michel. “Şah Yüzyıl Geç Kaldı”, Entelektüelin Siyasi İşlevi, (Çev. Işık Ergüden, Osman Akınhay, Ferda Keskin), İstanbul: Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2000, 288-291 Foucault, Michel. “Tahran: Şaha Karşı İnanç”, Janet Afary & Kevin B. Anderson, Foucault ve İran Devrimi: Toplumsal Cinsiyet ve İslamcılığın Ayartmaları, (Çev. Mehmet Doğan), İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2012, s. 252-258 Foucault, Michel. “Başbakan Mehdi Bezirgân’a Açık Mektup”, Janet Afary & Kevin B. Anderson, Foucault ve İran Devrimi: Toplumsal Cinsiyet ve İslamcılığın Ayartmaları, (Çev. Mehmet Doğan), İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2012, s. 327-330 Foucault, Michel, “ İktidar ve Bilgi”, İktidarın Gözü, (Çev. Işık Ergüden), İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2003, s. 167-184 Foucault, “Michel Foucault ile Söyleşi: Mayıs ‘68 Boyunca “Sözcükler” ile “Şeyler” Arasında” Cogito, sayı, 14, 1998, s. 126-130 Foucault, “Aydınlanma nedir?” Özne ve İktidar, (Çev. Işık Ergüden, Osman Akınhay, Ferda Keskin), İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2000, s. 162-172 Foucault M., “Anti-Oedipus’a Önsöz”, Entelektüelin Siyasi İşlevi (Çev. Işık Ergüden, Osman Akınhay, Ferda Keskin), İstanbul:Ayrıntı Yayınları, 2005, s. 54-58 Ghamari-Tabrizi, Behrooz. “When Life Will No Longer Barter Itself: In Defense Of Foucault On The Iranian Revolution.” in A Foucault for the 21st Century: Governmentality, Biopolitics and Discipline in the New Millenium, edited by S.Binkly and J. Capetillo. New Castle, UK: Cambridge Scholars Publishing, 2012, s. 271-292 Khatami, Mahmoud, “Foucault on The Islamic Revolution of Iran”, Journal of Muslim Minority Affairs, Vol. 23, No. 1, 2003, s.121-125 Leezenberg, M. “Michel Foucault on the Islamic Revolution in Iran”. In Cultural History after Foucault, edited by J. Neubauer. New York: Transaction Publishers, 1999, s. 63-82 McCall, Corey. “Foucault, Iran, and the Question of Religious Revolt,” International Studies in Philosophy, 40.1, 2008 Mendieta, E. ‘Spiritual Politics and Post-secular Authenticity: Foucault and Habermas on post-metaphysical religion’, in Gorski, P., Kim, D., Torpe, J. (eds) The Post-Secular in Question: Religion in Contemporary Society. New York: NYU Press, 2012, s. 307-334 Stauth, Georg. “Revolutions In Spiritless Times. An Essay On Michel Foucault’s Enquiries Into The Iranian Revolution.” International Sociology, 6 (3), 1991, s. 259-280. Versieren, Jelle and Brecht de Smet, “The Passive Revolution of Spiritual Politics: Gramsci and Foucault on Modernity, Transition and Religion” Ed. David Kreps, Gramsci and Foucault : a reassessment, Ashgate Publishing, 2015, s. 111-129

Kaynak Göster

APA
Işık, S. (2017). Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 4(1), 41-73. https://doi.org/10.26513/tocd.306610
AMA
1.Işık S. Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 2017;4(1):41-73. doi:10.26513/tocd.306610
Chicago
Işık, Sever. 2017. “Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi”. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 4 (1): 41-73. https://doi.org/10.26513/tocd.306610.
EndNote
Işık S (01 Haziran 2017) Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 4 1 41–73.
IEEE
[1]S. Işık, “Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi”, Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, c. 4, sy 1, ss. 41–73, Haz. 2017, doi: 10.26513/tocd.306610.
ISNAD
Işık, Sever. “Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi”. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 4/1 (01 Haziran 2017): 41-73. https://doi.org/10.26513/tocd.306610.
JAMA
1.Işık S. Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 2017;4:41–73.
MLA
Işık, Sever. “Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi”. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, c. 4, sy 1, Haziran 2017, ss. 41-73, doi:10.26513/tocd.306610.
Vancouver
1.Sever Işık. Filozof, Şah ve Ayetullah: Foucault ve İran Devrimi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 01 Haziran 2017;4(1):41-73. doi:10.26513/tocd.306610