Suriye’nin Kürt Meselesinin Tarihsel Seyri (1946-2011)
Öz
Suriye’de iç savaşın başlamasının ardından yaşanan sürece paralel olarak bir anda uluslararası kamuoyunun gündemine oturan Kürtler, Suriye tarihinde en fazla ayrımcılığa ve baskıya maruz kalmış topluluklardan biridir. Fransız manda yönetimi döneminde kültürlerini ve dillerini yaşatma konusunda görece iyi koşullara sahip olan Kürtler, 1946 yılında Suriye’nin bağımsızlığını kazanmasının ardından ülkenin en önemli sorunlarından birinin öznesi haline gelmiştir. Bu durumun ortaya çıkmasında 20. yüzyılın ikinci yarısı ile birlikte Kürtlere yönelik uygulanmaya başlanan ayrımcı ve dışlayıcı devlet politikalarının temel rolü oynadığını söylemek mümkündür. Kürtlerin vatandaşlık haklarını ellerinden alan, kültürel ve dilsel faaliyetlerini engelleyen, siyasal ve toplumsal alana katılımlarını kısıtlayan politikalar, Kürt meselesini ülkenin en önemli sorunlarından biri haline getirmiştir. Bu çalışmada Suriye’nin Kürt meselesinin nasıl ortaya çıktığı ve iç savaşa kadarki süreçte nasıl bir gelişim sergilediği devlet politikaları üzerinden incelenmektedir. Böyle bir incelemenin iç savaşın başlamasının ardından Kürtlerin bulunduğu pozisyonu anlama adına önemli ipuçları barındırdığını söylemek mümkündür.
Anahtar Kelimeler
Suriye Kürtleri,Baas Rejimi,Arap Kuşağı,Kamışlı Olayları,Hafız Esad
Kaynakça
- Ataman, Muhittin. Suriye’de İktidar Mücadelesi: Baas Rejimi, Toplumsal Talepler ve Uluslararası Toplum, Ankara: SETA (Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı) Yayınları, 2012.
- Bölme, Selin M. “Hoybun Örgütü: Kürt Milliyetçiliğinde Yeni Bir Evre”, International Journal of Kurdish Studies, Vol. 1, No. 2, 2015: 35-55.
- Chailand, Gérard. The Kurdish Tragedy, İngilizce’ye Çev. Philip Black, Londray: Zed Book, 1994.
- Constitution of Syria 1973, http://www.icla.up.ac.za/images/un/use-of-force/asia-pacific/SyrianArabRepublic/Constitution%20Syrian%20Arab%20Republic%201973.pdf, erişim tarihi: 06.06.2018. Eger Asa A. The Islamic-Byzantine Frontier: Interaction and Exchange Among Muslim and Christian Communities, London and New York: I. B. Tauris, 2015.
- Fuccaro, Nelida. “Manda Yönetimi Suriye’sinde Kürtler ve Kürt Milliyetçiliği: Siyaset, Kültür ve Kimlik”, Kürt Milliyetçiliğinin Kökenleri, Abbas Vali (ed.), Çev. F. Adsay, Ü. Aydoğmuş ve S. Kılıç, İstanbul: Avesta Yayınları, 2005, ss. 231-260.
- Gambill, Gary C. “The Kurdish Reawakening in Syria", Middle East Intelligence Bulletin, Vol 6, No. 4, 2004: 13.
- Gunter, Michael M. Out of Nowhere: The Kurds in Syria in Peace and War, London: Hurst Publishers, 2014.
- Hamidi, İbrahim. “Syria's Stability May Well Be In Kurdish Hands”, 2005, http://www.dailystar.com.lb/Opinion/Commentary/2005/May-06/95880-syrias-stability-may-well-be-in-kurdish-hands.ashx, erişim tarihi: 06.06.2018.
- Hassanpour, Amir. Kürdistan’da Milliyetçilik ve Dil: 1918-1985, Çev. İ. Bingöl ve C. Gündoğan, İstanbul: Avesta Yayınları, 2005.
- Habitat International Coalition Housing and Land Rights Network. Systematic Housing and Land Rights Violations against Syrian Kurds, Geneva: Habitat International Coalition Housing and Land Rights Network Publications, 2011. Human Rights Watch. Syria Unmasked: The Suppression of Human Rights by the Asad Regime, New Haven ve Londra: Yale University Press, 1991.
