Türkiye’nin Somali Politikasının İncelenmesi: 2011-2020 Dönemi

The process of developing Turkey-Africa relations began with the 1998 African Action Plan. In the following period, relations intensified with the 2005 declaration as the Year of Africa as a result of changes in Turkish foreign policy. Since 2008, Turkish-African relations have reached high levels. In 2011, Somalia, where state authority could not be established after 1991 and the first famine of the 21st century was experienced, has become one of the important areas of action of Turkish foreign policy. Turkey-Somalia relations started with the focus of humanitarian diplomacy and the process has reached a stage where soft power tools are applied within public diplomacy and included in the state building process. In this article, Turkey’s Somalia policy has been assessed by taking into account Turkey’s activities in Somalia since 2011. Turkey’s activities in Somalia were conceptualized as the Turkey Assistance Model, and it was seen that Turkey is the most successful actor in Somalia in terms of humanitarian diplomacy, according to Somalians and many researchers. At the same time, it was found that Turkey’s positive image in the eyes of Somalians grants Ankara a range of taking actions that no other actor in Somalia has. It was found that what is required to achieve peace and establish state authority is to deepen and continue these activities. In the study, press reports, policy-makers’ statements, academic books, articles and reports on the activities of Turkish institutions operating in Somalia were used.

Türkiye’de 1998 Afrika Eylem Planı’yla başlayan Afrika’yla ilişkilerin geliştirilmesi süreci Türk dış politikasındaki değişimlerin uzantısı olarak 2005’in Afrika Yılı ilan edilmesiyle derinleştirilmiş ve 2008’den itibaren Afrika’yla ilişkiler ciddi bir seviyeye ulaşmıştır. 2011’de bahsedilen doğrultuda, 1991’den sonra devlet otoritesinin tesis edilemediği ve 21. yüzyılın ilk kıtlığını yaşayan Somali, Türk dış politikasının hareket sahalarından biri haline gelmiştir. İnsani diplomasi odağında başlayan Türkiye-Somali ilişkileri, yumuşak güç araçlarının kamu diplomasisiyle tatbik edildiği ve devlet inşa sürecine dâhil olunan bir boyuta ulaşmıştır. Çalışmada, Türkiye’nin 2011’den günümüze Somali’de yürüttüğü faaliyetler değerlendirilerek Türkiye’nin Somali politikası incelenmiştir. Türkiye’nin Somali’de yürüttüğü faaliyetler, Türkiye Yardım Modeli olarak kavramsallaştırılarak, model sayesinde insani diplomasi açısından Somalililere ve birçok araştırmacıya göre Türkiye’nin Somali’deki en başarılı aktör olduğu görülmüştür. Aynı zamanda Türkiye’nin, barışa ulaşılması ve devlet otoritesinin egemen kılınması adına Somalililer nezdinde sahip olduğu olumlu görüntüsünün kendisine Somali’de başka bir aktörün sahip olmadığı bir hareket sahası sunduğu görülmüş ve yapılması iktiza edenin faaliyetlerin derinleştirilerek sürdürülmesi olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışmada basında çıkan haberler, karar alıcıların ifadeleri, akademik geçerliliği olan kitaplar, makaleler ve Somali’de faaliyet yürüten Türk kurumlarının faaliyet raporları kullanılmıştır.