Yıl 2014, Cilt 1 , Sayı 2, Sayfalar 85 - 113 2014-12-01

İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü & Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi

Fatih TİRYAKİ [1] , Serkan BALKAN [2]


History of Iran has been dramatically changed by Iran Islamic Revolution. Although it has been analyzed from different perspectives, very few of them were based on mythology. Such an established country would undoubtedly have a substantial history. So it would be appropriate to signify that within the revolution period, mythological belief of people’s subliminal perception has a considerable effect on the revolution history. In the light of this information, we will analyze the effects of mythology on Iran Revolution by reviewing the expressions of both Shah and Khomeni in a mythological perspective. In this study, we will consider the Musaddık Revolution in 1953 as a milestone and the key points during this period till the revolution will be chronogically mentioned. Finally as a last analysis, we will associate the findings with mythology. In conclusion part, we will submit our observations to your attentions that the revolution period has no drastic effects indeed. The main point that should be mentioned within effects of revolution is that, the Shah lost his constitutional monarchy and the perception of his Father figure for Iranians and a New Father Figure Khomeni who affected the people by his populist and fundamentalist statements came to power
İran tarihinde köklü değişimler meydana getiren İran İslam devrimi birçok farklı açıdan analiz edilmiş olsa da bu analizlerin pek azı devrimi mitolojik çerçeve ile temellendirmektedir. Böylesine köklü bir devletin geçmişle olan bağlarının her daim canlı olduğu gerçeğini varsayar isek devrim sürecinde de halkın bilinçaltındaki mitolojik inanışların önemli bir payı olduğunu söylemek mümkündür. Bu bilgiler ışığında biz bu çalışmamızda İran mitolojisinin devrime olan etkilerini ve hem Şah’ın hem de Humeyni’nin bu dönemdeki söylemlerini mitolojik bir perspektiften değerlendireceğiz. Bunu yaparken de 1953 Musaddık devrimini milat olarak kabul edip bu tarihten devrime kadar geçen kırılma noktalarını kronolojik bir sıra ile anakronizme kaçmadan incelerken olayları son tahlilde mitoloji ile ilişkilendireceğiz. Sonuç bölümünde ise devrim ile esasında çok fazla şeyin değişmediğini, değişenin yalnızca meşruiyetini ve İran halkının baba figürü olma özelliğini kaybeden Şah’ın yerine halkçı ve sözde fundemantalist söylemleri ile halkı derinden etkileyen yeni baba figürü Humeyni’nin geldiği tespitlerinde bulunacağız
  • Abdullah Yeğin (Haziran 2013), “İran Siyasetini Anlama Kılavuzu”, SETA Yayınları XXV.
  • Abdurrahman Bedevî, “Mezâhibü’l-İslâmiyyîn”, Dârü’l-İlmli’l-Melayin.
  • Abolqasem Ferdowsi (2006), “The Shahnameh: The Persian Book of Kings”, Dick Davis (Trans.), Penguin Group.
  • Ali Kemal Ceylan (2009), “Çığlık Çığlığa İran”, Yeni Yüzyıl Yayınları.
  • Asghar Alam Tabriz (2004), “Aydinlar, Dini Liderler ve Esnafin Iran’in Yakin Dönem Toplumsal Hareketlerindeki ve Devrimlerindeki Rol- lerin İncelenmesi”, Ankara Üniversitesi.
  • Doğan Kaplan (2008), “Şiiliğin İran Topraklarındaki Egemenliği’’, Marife- Şia Özel Sayısı, Yıl:8 Sayı:3.
  • Dov Asher Brandis (2009), “The Revolutionary Revolution”, The Univer- sity Of Arizona.
  • Ervand Abrahamian (2002), “Humeynizm İslam Cumhuriyeti Üzerine De- nemeler”, Metis Yayınları.
  • Ervand Abrahamian (Şubat 2014), “Modern İran Tarihi”, İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Faleh A. Jabar ve Hosham Dawod, “Aşiretler ve İktidar: Ortadoğu’da Et- nisite ve Milliyetçilik”, Ömer Öğünç (Çev.), İstanbul Bilgi Üniver- sitesi Yayınları.
  • Fatih Topaloğlu (Eylül – Aralık 2011), “Şia’nın İran Kültüründen etkilen- diği düşüncesi Üzerine Bir Değerlendirme”, Milel ve Nihal İnanç Kültür ve Mitoloji Araştırmaları Dergisi, Cilt:8 Sayı:3.
  • Fereydoun Hoveyda (2003), “The Shahand The Ayatollah: Iranian Mytho- logy and Islamic Revolution”, Praeger.
  • Gene R. Garthwaite (2011), “İran Tarihi”, İnkılap Yayınları.
  • Hamid Ahmedi, “İran: Ulusal Kimlik İnşası”, Hakkı Uygur (Çev.), Küre Yayınları.
  • İsmail Safa Üstün, “İran”, DİA, XXII.
  • John Curtisand St. John Simpson (2005), “The World of Achaemenid Per- sia: History, Art andsociety in Iran and The Ancient Near East”, Pro- ceeding of a Conference at the Bristish Museum, 29th September – 1st October.
  • Kamran Scoot Aghaie (2004), “The Martyrs Of Karbala-Shi’s Symbols And Rituals in modern Iran, Washington University Press.
  • Karl Castael Shroeder (2009), “Iran: Revolutionary History and Political Evolution”, Hawaii Pacific University.
  • Lois Bragg (2004), “Oedipus Borealis: The Aberrant Body in Old Icelan- dic Myth and Saga”, Fairleigh Dickinson University Press.
  • Mana Saadi Nejad (April 2009), “Mythological Themes in Iranian culture and Art: Traditional and Contemporary Perspectives”, Iranian Studi- es, Volume: 42, Number: 2.
  • Marietta Stepaniants (April 2002), “The Encounter of Zoroastrianism with Islam, Philosophy East & West”, Volume:52.
  • M.Serkan Taflıoğlu (2010), “Şah Nasıl Mat Oldu”, Kripto Yayınları.
  • Mehmet Korkmaz (2012), “Mitolojik İran Efsaneleri”, Alter Yayınları.
  • Mehmet Korkmaz (2010), “Zerdüşt Dini: İran Mitolojisi”, Alter Yayınları.
  • Mohammed Rıza Djalili ve Theirry Kelner (2011), “Iran’in Son Iki Yüzyil- lik Tarihi”, Bilge Yayınları.
  • Muhammed Bâkır es-Sadr, “Bahsuhavle’l-Mehdîyye”, Dârü’t-Taaruf.
  • Mustafa Öz (2012), “İslam Mezhepleri Tarihi’’, Ensar Yayınları.
  • Prods Oktor Skjaervo (Spring 2006), “Introductionto Zoroastrianism”, EIr Civ 102a.
  • Sübhani Ca’fer, “el-İlahiyyat ala hude’l-kitâbve’s-sünneve’l-akl”, Hasan Muhammed Mekki Amili (Der.), el-Merkezü’l-Alemili’d-Dirasat.
  • Şahin Ahmetoğlu (Eylül – Aralık 2010), “İslam Mezhepleri Tarihinde Ka- rizmatik Liderlik Anlayışı: Hz. Ali Örneği”, Milel ve Nihal İnanç Kültür ve Mitoloji Araştırmaları Dergisi, Cilt:7 Sayı:3.
  • Şinasi Gündüz (2003), “Mecûsîlik”, DİA XXVIII.
  • Tayyar Arı (2007), “Geçmişten Günümüze Ortadoğu Siyaset Savaş Ve Diplomasi, Alfa Yayınları.
  • Touraj Atabaki (2010), “Devlet ve Maduniyet: Türkiye ve İran’da Mo- dernleşme, Toplum ve Devlet”, Serhan Afacan (Çev.), İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • Ünal Gündoğan (2011), “Geçmişten Bugune İran İslam Devrimi”, Ortado- ğu Analiz Dergisi, Cilt -3.
  • Vedat Gürbüz (2004), “The Iranian Revolution”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 58-4.
  • William L. Cleveland (2004),’’Modern Ortadoğu Tarihi’’, Agora Kitaplı- ğı.
  • William W. Malandra (1983), “An Introductionto Ancient Iranian Religi- on”, University of Minessota Press.
  • Zeki Sarıtoprak (1997), ‘’İslam İnancı Açısından Nuzül-i İsa Meselesi, Çağlayan Yayınları.
Birincil Dil tr
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Fatih TİRYAKİ

Yazar: Serkan BALKAN

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 1 Aralık 2014

Bibtex @ { tocd179397, journal = {Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi}, issn = {2147-7523}, eissn = {2630-5631}, address = {}, publisher = {Sakarya Üniversitesi}, year = {2014}, volume = {1}, pages = {85 - 113}, doi = {}, title = {İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü \& Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi}, key = {cite}, author = {TİRYAKİ, Fatih and BALKAN, Serkan} }
APA TİRYAKİ, F , BALKAN, S . (2014). İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü & Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi , 1 (2) , 85-113 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tocd/issue/17160/179397
MLA TİRYAKİ, F , BALKAN, S . "İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü & Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi". Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 1 (2014 ): 85-113 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tocd/issue/17160/179397>
Chicago TİRYAKİ, F , BALKAN, S . "İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü & Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi". Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 1 (2014 ): 85-113
RIS TY - JOUR T1 - İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü & Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi AU - Fatih TİRYAKİ , Serkan BALKAN Y1 - 2014 PY - 2014 N1 - DO - T2 - Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 85 EP - 113 VL - 1 IS - 2 SN - 2147-7523-2630-5631 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü & Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi %A Fatih TİRYAKİ , Serkan BALKAN %T İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü & Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi %D 2014 %J Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi %P 2147-7523-2630-5631 %V 1 %N 2 %R %U
ISNAD TİRYAKİ, Fatih , BALKAN, Serkan . "İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü & Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi". Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 1 / 2 (Aralık 2014): 85-113 .
AMA TİRYAKİ F , BALKAN S . İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü & Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 2014; 1(2): 85-113.
Vancouver TİRYAKİ F , BALKAN S . İran Mitolojisinin İslam Devrimindeki Rolü & Humeyni ve Şah’ın Söylemlerinin Analizi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 2014; 1(2): 113-85.