DEĞER MERKEZLİ OKUL KÜLTÜRÜNE DAİR ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ: İSTANBUL ÖRNEĞİ
Öz
Değerler ideal davranış biçimleri olarak kabul edilmektedir. Toplumsal etkileşim ve eğitim yoluyla kazanılan değerler bireylerin davranışlarını belirleyen ölçütlerdir. Günümüzde modernizm, postmodernizm, liberalizm gibi felsefeler ve dijital ortamlarda ahlaki olmayan paylaşımların etkisi ahlaki deformasyonlara ve değerlerin yozlaşmasına neden olmaktadır. Değerlerden uzaklaşıldıkça insani erdemlerden uzak davranışlar sergilenmektedir. Ahlaki kriterlerden uzak davranış ve tutumlar değerleri dönüştürmektedir. Böylelikle kişiselleştirilmiş değer anlayışı kabul görmektedir. Bu anlayışa göre birey davranışını değerlere göre değil kendi düşüncesine göre değerlendirmektedir. Kişiselleştirilmiş ahlak ya da değer anlayışı insanları fıtratlarından uzaklaştırarak her türlü olumsuz davranışa yöneltmektedir. Bu nedenle erken çocukluk itibariyle değerler eğitimi verilmesi gerekmekte, bu eğitim sadece ailede değil okul ortamında da hissettirilmelidir. Çocukluk ve gençlik dönemlerinin yaşandığı okul ikliminde değerlerin kazanılması önemlidir. Dolayısıyla okullarda değer merkezli okul kültürüne ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de değer merkezli okul kültürünün ne kadar yerleştiğinin sahada hizmet veren öğretmenler tarafından değerlendirilmesi ve anlaşılmasına yöneliktir. Bu amaçla çalışmada nicel araştırma desenlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Değerlere dayalı okul kültürünün öğretmenler tarafından değerlendirilmesini sağlayan “Değer Merkezli Okul Kültürü Ölçeği” kullanılmıştır. 164’u kadın, 87’si erkek olan öğretmenlerin %33,5’ü okul öncesi ve ilkokul, %41,8’i ortaokul, %24,7’si ise lise öğretmeni olmak üzere toplam 251 öğretmen ile yapılan bu araştırma sonucunda öğretmenlerin değer merkezli okul kültürüne sahip olunduğu kanaatinde oldukları, okul çevre ilişkisi açısından yetersizlikler bulunduğunu düşündükleri görülmüştür. En yüksek düzeyde ise öğretmenler model olarak kendilerini değerler eğitiminde yeterli gördükleri anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Din Eğitimi, Değerler, Değerler Eğitimi, Okul Kültürü, Okul İklimi
Kaynakça
- Aydın, M. Z. (2021). Karakter değer ve ahlak. (ed.) Mehmet Zeki Aydın. Ankara: Nobel Yayıncılık.
- Bakıroğlu, R. (2016). Ansiklopedik Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü. 2. Baskı. Ankara: Anı Yayıncılık.
- Bayırlı, H., Doruk, O., Tüfekçi, A. (2020). Öğretmenlerin Değerler Eğitimi Hakkındaki Görüşleri: Afyonkarahisar Örneği. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi – ENAD. Cilt 8, Sayı 3.
- Berkant, H. G., Efendioğlu, A. Sürmeli, Z. (2014) Değerler Eğitimine Yönelik Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/5 Spring 2014, s. 427-440.
- Cevizci, A. (2000). Felsefe Sözlüğü, 2. Baskı. İstanbul: Paradigma Yayınları.
- Demirutku, K. (2017). Değerlerin Edinilmesinde Ailenin Rolü. Ankara: T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı.
- Cihan, N. (2014). Okullarda Değerler Eğitimi ve Türkiye’deki Uygulamaya Bir Bakış. Turkish Studies-İnternational Periodical for The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/2 Winter, s. 429-436.
- Fırat, N. (2007), Okul Kültürü ve Öğretmenlerin Değer Sistemleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi Ve Denetimi Programı Doktora Tezi.
- Güngör, E. (1993). Değerler Psikolojisi Üzerine Araştırmalar. İstanbul: Ötüken Yayınları.
- Keskin, Y. (2008). Türkiye’de Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarında Değerler Eğitimi: Tarihsel Gelişim, 1998 ve 2004 Programlarının Etkilerinin Araştırılması. İstanbul.
